នៅលើពិភពលោកមានប្រទេសសរុបទាំងអស់ចំនួន ១៩៥ ក្នុងនោះមានប្រទេសត្រឹមតែ ៥ ប៉ុណ្ណោះដែលក្មេងខ្ចីបំផុត មានន័យថាប្រទេសទាំង ៥ នោះគឺទើបតែទទួលបានឯករាជ្យ ឬទើបតែបានបញ្ចប់សង្គ្រាម។ ដូច្នេះហើយ តើលោកអ្នកដឹងទេថា ប្រទេសណាខ្លះដែលក្មេងជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក?

១.ស៊ូដង់ខាងត្បូង (South Sudan)៖ ប្រទេសនេះទើបតែបានទទួលឯករាជ្យនៅថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១១ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមស៊ីវិលជាច្រើនឆ្នាំ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយអំពើហិង្សានៅតែបន្តកើតមានរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ដោយសារការប្រជែងគ្នាដណ្តើមអំណាច។ ដូច្នេះហើយ សព្វថ្ងៃនេះប្រជាជនក្នុងប្រទេសស៊ូដង់ខាងត្បូងមានចំនួន ១០,៧លាននាក់ ដោយមានផ្ទៃដីសរុប ៦៤៤,៣២៩ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។

២.កូសូវ៉ូ (Kosovo)៖ កូសូវ៉ូ គឺជាប្រទេសដែលទើបតែបញ្ចប់សង្គ្រាម ក៏ដូចជាបានប្រកាសឯករាជ្យនៅថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៨។ បច្ចុប្បន្នប្រទេសនេះមានប្រជាជនសរុបចំនួន ១,៨ លាននាក់ ជាមួយផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ១០,៨៨៧ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។

៣. ស៊ែប៊ី (Serbia)៖ ប្រទេសស៊ែប៊ីទទួលឯករាជ្យដំបូងនៅថ្ងៃទី ៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៦ ដោយបច្ចុប្បន្នសាធារណរដ្ឋនេះ មានផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ៨៨,៤៩៩ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ជាមួយនឹងប្រជាជន ៧,១ លាននាក់។

៤.ទីម័រខាងកើត (East Timor)៖ សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យទីម័រខាងកើត បានទទួលអធិបតេយ្យភាពពី ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បន្ទាប់ពីមានការបោះឆ្នោតប្រជាមតិមួយក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៩។ ប្រទេសនេះបានប្រកាសឯករាជ្យនៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០២ ជាមួយប្រជាជនប្រមាណ ១,៣លាននាក់ នឹងមានផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ១៥,០០៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។

៥.ប៉ាឡូវ (Palau)៖ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី 2 ប៉ាឡូវបានក្លាយជាទឹកដីទុកចិត្តរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកដែលគ្រប់គ្រងដោយសហរដ្ឋអាមេរិក។ ប្រទេសប៉ាឡូវបានទទួលឯករាជ្យនៅឆ្នាំ ១៩៩៤ ដែលមានប្រជាជនប្រហែល ២១,៥០០ នាក់ជាមួយផ្ទៃដីប្រមាណ ៤៥៨,៤ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ៕

បាំងកក៖ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ លោកសេដ្ឋា ថាវីស៊ីន នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បាននិយាយថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីអំពីសមភាពអាពាហ៍ពិពាហ៍ ដែលវានឹងត្រូវបញ្ជូនទៅសភាសភាក្នុងសម័យប្រជុំដែលចាប់ផ្តើមនៅខែធ្នូនេះ។

ថៃគឺជាប្រទេសមួយនៅតំបន់អាស៊ី ដែលមានអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាជាច្រើននិងបើកចំហបំផុត។ ការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាបានកំណត់ចេញជា៤ប្រភេទ ស្រីស្រឡាញ់ស្រី, ប្រុសស្រលាញ់ប្រុស, អ្នកដែលស្រលាញ់ទាំងស្រីផងទាំងប្រុសផង, រួចទាំងអ្នកកែភេទ។ ខណៈសកម្មជននយោបាយជាច្រើនបាននិយាយថា ច្បាប់និងស្ថាប័នប្រពៃណីថៃពុំទាន់បានផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយាក្នុងការរើសអើងអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នានៅក្នុងសង្គមនៅឡើយនោះទេ។

ដូច្នេះ ប្រសិនបើសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ត្រូវបានអនុម័តដោយសភា និងដោយការយល់ស្របពីព្រះមហាក្សត្រ នោះថៃនឹងក្លាយជាប្រទេសទី៣នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីក្នុងការអនុញ្ញាតិឲ្យមានការរៀបការភេទដូចគ្នា បន្ទាប់តៃវ៉ាន់ និងនេប៉ាល់។

កាលពីឆ្នាំមុន ប្រទេសថៃក៏បានពិភាក្សាគ្នាទាក់ទងទៅនឹងច្បាប់ថ្មី៤ ក្នុងនោះក៏រួមបញ្ចូលជាមួយនឹងសហជីពស៊ីវិលសម្រាប់គូរសេ្នហ៍ភេទដូចគ្នា និងសមភាពអាពាហ៍ពិពាហ៍ភេទដូចគ្នាផងដែរ ប៉ុន្តែជាលទ្ធផលគឺមិនទទួលបានបោះឆ្នោតគាំទ្រនៅក្នុងសភានោះទេ។

ប៉ុន្តែ បើក្រឡេកមកមើលើគណបក្សថៃដែលទើបឡើងកាន់អំណាចថ្មីវិញ គឺគណៈភឿថៃ រួមជាមួយនឹងគណៈបក្សប្រឆាំងក៏បានធ្វើយុទ្ធនាការមុនការបោះឆ្នោតខែឧសភានៃឆ្នាំ២០២៣នេះ ស្តីពីការគាំទ្រសមភាពអាពាហ៍ពិពាហ៍ ជាពិសេសគឺសម្រាប់គូរស្នេហ៍ភេទដូចគ្នា។ រីឯលោកសេដ្ឋា ថាវីស៊ីនវិញ ក៏ធ្លាប់បាននិយាយដែរថា លោកចង់ឲ្យទីក្រុងបាំងកកនៃប្រទេសថៃធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Pride ដែលជាពិធីបុណ្យអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាលំដាប់ថ្នាក់អន្តរជាតិ នៅឆ្នាំ២០២៨នេះផងដែរ៕

ប្រទេសកូឡុំប៊ី ៖ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា មានតុក្កតាជាង២.០០០ ត្រូវបានគេយកមកតម្រៀបគ្នានៅទីក្រុងបូហ្គោតា ប្រទេសកូឡុំប៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា កន្លងមក ដើម្បីបង្ហាញពីការតវ៉ាទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលកូឡុំប៊ី ចំពោះករណីរំលោ.ភបំពា.នលើកុមារកាន់តែកើនឡើងនៅក្នុងប្រទេសនេះ ។

ការតវ៉ាបានរៀបចំឡើងដោយអង្គការ Aldeas Infantiles ជារៀងរាល់ឆ្នាំជាប់ៗគ្នា ហើយនៅឆ្នាំ២០២៣ គឺជាការតវ៉ាលើកទី៧ ក្នុងគោលបំណងទប់ស្កាត់ និងការពារការរំលោ.ភបំពា.នផ្លូ.វភេ.ទលើកុមារ រួមទាំងជំរុញឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតរឿងក្តីទាំងនេះផងដែរ ។ ម្យ៉ាងទៀត ការតវ៉ាក៏មានគោលបំណងឱ្យរដ្ឋាភិបាលបង្កើតគម្រោងថែទាំ និងជួយសង្គ្រោះដល់កុមារទាំងអស់ ។

អង្គការ Aldeas Infantiles បានបញ្ជាក់នៅក្នុងបណ្តាញសង្គម Instagram ថា ៖ «ការរៀបចំនេះដើម្បីបញ្ជូនសំឡេងរបស់ពួកយើងទៅកាន់រដ្ឋាភិបាល ជំនួសឱ្យក្មេងប្រុស និងក្មេងស្រីទាំងអស់ដែលបានក្លាយជាជនរងគ្រោះក្នុងការរំលោ.ភបំពា.នផ្លូវភេ.ទនៅប្រទេសកូឡុំប៊ី» ។

យោងតាមទិន្នន័យរបស់អង្គការនេះបង្ហាញថា ជារៀងរាល់ថ្ងៃ មានកុមារ និងយុវវ័យនៅប្រទេសកូឡុំប៊ី រហូតដល់៥៧នាក់ត្រូវបានគេបំពា.នផ្លូវភេ.ទ ហើយកុមារភាគច្រើនមិនទទួលបានការថែទាំផ្លូវចិត្តទេ ។ ហេតុនេះ អង្គការបានប្រមូលផ្តុំនូវរូបគំនូរពីកុមាររងគ្រោះទាំងអស់មកបង្ហាញដើម្បីឱ្យមនុស្សទូទៅឃើញថា ពួកគេឈឺចា.ប់កម្រិតណា ក្រោយពីឆ្លងកាត់ហេតុការណ៍អាក្រក់ៗកន្លងមក ។

ជាមួយគ្នានេះ អង្គការ Aldeas Infantiles ក៏បានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលកូឡុំប៊ីចាត់វិធានការការពារកុមារបន្ថែមទៀត និងផ្តល់ការព្យាបាលផ្លូវចិត្តដល់ពួកគេដោយសារការរំលោ.ភបំពា.នឱ្យបានសមស្រប និងទាន់ពេលវេលា ៕

បរទេស៖ គូស្នេហ៍ដ៏ល្បីល្បាញគឺលោក Justin និង Hailey Bieber បានចាប់ដៃគ្នារៀបការតាំងពីឆ្នាំ ២០១៨ ដែលគិតមកដល់បច្ចុប្បន្នគឺ ៥ឆ្នាំហើយ ដោយពួកគេក៏បានប្រារព្ធខួបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាលើកទី ៥ របស់ពួកគេកាលពីខែកញ្ញាកន្លងទៅផងដែរ។

ថ្មីៗនេះ មានអ្នកគាំទ្រជាច្រើនបានចោតសួរ Hailey ដែលជាភរិយារបស់ Justin Bieber ថាហេតុអ្វីបានជានាងរៀបការយូរហើយមិនទាន់មានកូនអញ្ចឹង? ឬមួយនាងមិនចង់មានកូនជាមួយ Justin? ភ្លាមៗនោះ Hailey Bieber ក៏បាននិយាយបកស្រាយចម្ងល់របស់មនុស្សជាច្រើនដែលបានចោតសួរនាងផងដែរថា “តាមពិតទៅនាងពិតជាចង់មានកូនខ្លាំងណាស់ ប៉ុន្តែនាងខ្លាចការមានកូន ព្រោះខ្លាចកូនរងគ្រោះ ដោយសារឪពុកម្តាយជាមនុស្សល្បី”។

Hailey ក៏បានបន្តទៀតថា នាងនិងស្វាមីរបស់នាងតែងតែទទួលរងនូវការរិះគន់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរជារៀងរាល់ថ្ងៃពីមនុស្សនៅលើបណ្តាញសង្គម ដូច្នេះនាងមិនអាចដោះស្រាយមតិរិះគន់ទាំងអស់នោះទេនៅពេលដែលនាងមានកូន ហើយនាងក៏មិនចង់ឱ្យកូនរបស់នាងរងគ្រោះដោយសារពួកគេទេ។ តារាម៉ូដែលវ័យ ២៧ ឆ្នាំរូបនេះក៏បានបន្ថែមទៀតថា “នាងនៅតែចង់មានកូន ប្រហែលជានៅ ៥ ឆ្នាំខាងមុខទៀតបើអាច” ហើយប្រសិនបើពេលវេលានោះមកដល់ ក្នុងនាមជាម្ដាយ នាងនឹងព្យាយាមធ្វើឱ្យអស់ពីសមត្ថភាព ដើម្បីចិញ្ចឹមនិងការពារកូនៗរបស់នាងឱ្យមានអារម្មណ៍សុវត្ថិភាពពីគ្រួសាររបស់ពួកគេ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ចាប់តាំងពីតារាម៉ូដែលរូបនេះ និង Justin Bieber បានទាក់ទងគ្នាក៏ដូចជាចាប់ដៃគ្នារៀបការនៅខែតុលា ឆ្នាំ ២០១៨ ទំនាក់ទំនងរបស់ពួកគេបានប្រឈមមុខនឹងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាកមនុស្សជាច្រើននៅក្នុងបណ្តាញសង្គម។ មូលហេតុដែលមនុស្សជាច្រើនមិនពេញចិត្ត Hailey គឺដោយសារកាលពីដើមឆ្នាំ ២០២៣ នេះ Hailey និងមិត្តរបស់នាង Kylie Jenner មានជម្លោះជាមួយ Selena Gomez ដែលជាតារាចម្រៀងពិភពលោក ហើយក៏ជាអតីតសង្សាចាស់របស់ Justin Bieber ផងដែរ។ ហេតុនេះហើយ ទើបធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រជាច្រើនរបស់ Selena Gomez មានការមិនពេញចិត្ត ក៏ដូចជាធ្វើការរិះគន់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងគម្រាមកំហែងទៅលើ Hailey Bieber ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បច្ចុប្បន្នស្ថានភាពរបស់ពួកគេមានភាពល្អប្រសើរជាមួយគ្នាវិញហើយ៕

ប្រទេសថៃ ៖ កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ សារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា ការកុម្ម៉ង់ទិញដើមចេក និងស្លឹកចេកក្នុងអំឡុងពិធីបុណ្យបណ្តែតប្រទីបនៅប្រទេសថៃបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ហើយធ្វើឱ្យកសិករជួយគ្នាកាប់ដើមចេក និងរៀបចំបញ្ជូនឱ្យអតិថិជនដើម្បីយកទៅធ្វើប្រទីប ។ បច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋថៃជាច្រើននាក់ចាប់អារម្មណ៍ធ្វើប្រទីបពីវត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិ ច្រើនជាងទិញប្រទីបធ្វើពីវត្ថុធាតុដើមផ្សេងទៀត ។

លោក ថុងឆ័យ ថុងជីត មានតួនាទីជាជំនួយការមេភូមិ និងមានទីលំនៅក្នុងភូមិ២ ឃុំអ៊ុនថនប្រាមូន ស្រុកពោធិ៍ថង ខេត្តអាងថង ប្រទេសថៃ ព្រមទាំងក្រុមគ្រួសារបានជួយគ្នាជញ្ជូនដើមចេកពីចម្ការមកកាត់ជាកង់ៗ រួចយកទៅត្រាំទឹកក្នុងចានដែកដែលផ្សំជាមួយទឹកក្រូច ដើម្បីឱ្យដើមចេកទាំងនេះមានពណ៌ស និងគ្មានស្នាមជាំខ្មៅ ។ បន្ទាប់មក លោករៀបចំដើមចេកទាំងនេះដាក់តាមទំហំរបស់វា ដូចជា ៖ ទំហំតូច, កណ្តាល និងធំ ហើយយកវាមកច្រកក្នុងថង់ផ្លាស្ទិកត្រៀមបញ្ជូនឱ្យអតិថិជន និងអាជីវករដែលបានកក់ទុកសម្រាប់យកទៅលក់នៅផ្សារបន្តទៀត ។

លោក ថុងឆ័យ និយាយថា នៅឆ្នាំ២០២៣ មានការកក់ដើមចេក និងស្លឹកចេកជាច្រើន ហើយចាត់ទុកថា ឆ្នាំនេះ ប្រសើរជាងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមក ។ ដើមចេក និងស្លឹកចេក កំពុងតែទទួលបានការពេញនិយមពីអ្នកយកទៅធ្វើប្រទីប ដោយសារបច្ចុប្បន្ន ពលរដ្ឋថៃនិយមធ្វើប្រទីបពីវត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិ ព្រោះវាមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងមានភាពស្រស់ស្អាតទៀតផង ។ លើសពីនេះ គេក៏បានធ្វើប្រទីបពីវត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិផ្សេងទៀត ដូចជា ប្រទីបធ្វើពីនំប៉័ង និងប្រទីបធ្វើពីចំណីត្រី ។ ប៉ុន្តែប្រទីបធ្វើពីដើមចេក និងស្លឹកចេក គឺជាប្រទីបដែលមន្ត្រីរាជការ និងពលរដ្ឋនិយមប្រើប្រាស់ជាងគេ ។

ហេតុនេះ ទើបមានការកុម្ម៉ង់ទិញដើមចេក និងស្លឹកចេកជាបន្តបន្ទាប់ រួមទាំងមានអាជីវករមកទទួលទិញដល់កន្លែងផងដែរដើម្បីយកទៅលក់នៅផ្សារ ទើបធ្វើឱ្យតម្លៃដើមចេកកើនឡើង ខណៈពេលមុន គ្មានអ្នកចាប់អារម្មណ៍ទេ ។ ប៉ុន្តែក្នុងអំឡុងពេលបុណ្យបណ្តែតប្រទីបនៅឆ្នាំ២០២៣ ដើមចេក និងស្លឹកចេកមានហាងឆេងល្អ ។

លោក ថុងឆ័យ បន្ថែមថា ចំណែកតម្លៃវិញ គឺដើមចេក១កង់ មានតម្លៃចាប់ពី៧បាត ទៅ១០បាត ហើយវាអាស្រ័យទៅលើទំហំផងដែរ ។ ដូច្នេះ ដើមចេក១ដើម លោកអាចកាត់បានប្រមាណជា២០កង់ ហើយលោកទទួលបានប្រាក់ចំនួន២០០បាត ។ រីឯតម្លៃស្លឹកចេកវិញ ក៏បានកើនឡើងដូចគ្នាដែរ គឺមានតម្លៃចាប់ពី១៣បាត ទៅ២០បាតក្នុង១គីឡូក្រាម ហើយវាអាស្រ័យលើស្លឹកចេកនេះស្អាត, ស្លឹកចាស់ ឬស្លឹកខ្ចី ៕

ប្រទេសចិន ៖ មន្ត្រីក្រុមប្រឹក្សាជំរុញពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិប្រចាំប្រទេសចិន ឈ្មោះ Wang Xia បានលើកឡើងក្នុងកម្មវិធីពិព័រណ៍រថយន្តអន្តរជាតិនៅទីក្រុងក្វាងចូវ លើកទី២១ ថា ចិននឹងក្លាយជាប្រទេសនាំចេញរថយន្តច្រើនជាងគេលើពិភពលោកនៅឆ្នាំ២០២៣ យ៉ាងពិតប្រាកដ ។ ជាក់ស្តែង បរិមាណការនាំចេញរថយន្តរបស់ចិនទៅក្រៅប្រទេស ក្នុងរយៈពេល១០ខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៣ គឺស្មើនឹង៣លាន៩សែនគ្រឿង ។

មន្ត្រីក្រុមប្រឹក្សាជំរុញពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិរូបនេះបន្តថា បច្ចុប្បន្ន ឧស្សាហកម្មរថយន្តរបស់ប្រទេសចិនកំពុងតែឈានឆ្ពោះទៅរកលំដាប់ពិភពលោកយ៉ាងរឹងមាំ បើទោះជាបរិយាកាសជុំវិញមានភាពស្មុគស្មាញក៏ដោយ ។

នៅត្រីមាសទី១ នៃឆ្នាំ២០២៣ ប្រទេសចិនបាននាំចេញរថយន្តសរុបទៅក្រៅប្រទេស ស្មើជាង១លានគ្រឿង និងបានវ៉ាដាច់ប្រទេសជប៉ុនជាលើកដំបូង ហើយចិនបានក្លាយជាប្រទេសនាំចេញរថយន្តដ៏ច្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោក ។ រីឯបរិមាណការនាំចេញរថយន្តក្នុងរយៈពេល១០ខែនៃឆ្នាំ២០២៣ បានកើនឡើង៥៩,៧% បើធៀបពី១ឆ្នាំទៅ១ឆ្នាំ គឺស្មើនឹង៣លាន៩សែន២ម៉ឺនគ្រឿង ។

ចំណែកតម្លៃការនាំចេញសម្រាប់រថយន្ត១គ្រឿងក្នុងរយៈពេល៣ត្រីមាសដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៣ បានកើនឡើងរហូតដល់១៣ម៉ឺន៧ពាន់យាន់ (ឬស្មើប្រមាណ១៩.១០០ដុល្លារអាមេរិក) ពីតម្លៃ៨៥.០០០យាន់ (ឬស្មើប្រមាណ១១.៨៤០ដុល្លារអាមេរិក) នៅឆ្នាំ២០១៤ ។ ទីផ្សាររថយន្តរបស់ចិននឹងទទួលយកកំណើនថ្មីៗបន្ថែមទៀត ដោយសារប្រទេសចិនបានកំណត់វិធានការជាច្រើនដើម្បីរក្សាស្ថេរភាពសេដ្ឋកិច្ច និងលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់ ក៏ដូចជាអ្នកប្រើប្រាស់ចាប់ផ្តើមមានទំនុកចិត្តឡើងវិញផងដែរ ៕