ប្រទេសចិន ៖ រដ្ឋាភិបាលចិនបានកំណត់ឱ្យអនុវត្តច្បាប់ថ្មីគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យា AI ដើម្បីការពារកុ.មារ និងយុវជនពីគ្រោះថ្នា.ក់ដោយសារការណែនាំមិនត្រឹមត្រូវរបស់បច្ចេកវិទ្យា ដែលច្បាប់ថ្មីតឹងរ៉ឺងជាងមុនសម្រាប់ការពារអ្នកប្រើប្រាស់មិនឱ្យជឿតាមការណែនាំរបស់ Chatbot ឈានទៅធ្វើបា.បខ្លួនឯង ឬប្រព្រឹត្តអំពើហិង្សា ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ។

ក្រៅពីនេះ ច្បាប់ថ្មីកំណត់ឱ្យក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យានានាត្រួតពិនិត្យឱ្យប្រាកដចិត្តថា បច្ចេកវិទ្យា AI របស់ខ្លួនមិនណែនាំឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់លេងល្បែង ។ ការអនុវត្តច្បាប់ថ្មី គឺក្រោយពីមានការបង្ហាញ Chatbot ជាច្រើនទាំងនៅចិន និងទូទាំងពិភពលោក ព្រមទាំងអនុវត្តជាមួយផលិតផល និងសេវាកម្មបច្ចេកវិទ្យា AI ទាំងអស់នៅចិន ។ នេះជាការគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យា AI ដែលកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងត្រូវបានត្រួតពិនិត្យយ៉ាងតឹងរ៉ឹងដើម្បីសុវត្ថិភាពអ្នកប្រើប្រាស់ ។

នាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងអ៊ីនធើរណេតចិន (CAC) បានផ្សព្វផ្សាយសេចក្តីព្រាងច្បាប់ថ្មីកាលពីចុងសប្តាហ៍ទី៤ ខែធ្នូ ដោយរួមបញ្ចូលទាំងវិធានការការពារកុមារ ព្រមទាំងកំណត់ឱ្យក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាបង្កើតមុខងារ (Function) ផ្ទាល់ខ្លួន, កំណត់រយៈពេលប្រើប្រាស់ និងត្រូវទទួលការយល់ព្រមពីអាណាព្យាបាលជាមុន ទើបកុមារ និងយុវជនមានសិទ្ធិប្រើប្រាស់ ។ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាត្រូវមានបុគ្គលិកជាមនុស្សគ្រប់គ្រងការសន្ទនារវាងបច្ចេកវិទ្យា និងអ្នកប្រើប្រាស់ បើការសន្ទនាពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើអត្តឃាត ឬណែនាំឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ធ្វើបាបខ្លួន គឺបុគ្គលិកត្រូវជូនដំណឹងទៅអាណាព្យាបាលជាបន្ទាន់ ។

ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាក៏ត្រូវត្រួតពិនិត្យថា បច្ចេកវិទ្យារបស់ខ្លួនមិនបង្ហាញខ្លឹមសារគ្រោះថ្នាក់ដល់សន្តិសុខជាតិ, ខ្លឹមសារប៉ះពាល់កិត្តិយស និងផលប្រយោជន៍ជាតិ ឬមិនបំផ្លាញសាមគ្គីភាព ។ ប៉ុន្តែនាយកដ្ឋានគ្រប់គ្រងអ៊ីនធើរណេតគាំទ្រការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាក្នុងផ្នែកផ្សេងៗ រួមមាន ៖ ផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌ក្នុងស្រុក និងបច្ចេកវិទ្យាថែទាំផ្លូវចិត្តមនុស្សចាស់ លុះត្រាតែបច្ចេកវិទ្យានេះមានសុវត្ថិភាព និងគួរឱ្យទុកចិត្ត ។

គួរបញ្ជាក់ថា រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំនេះ ប្រទេសនានាចាប់ផ្តើមត្រួតពិនិត្យយ៉ាងតឹងរ៉ឹងពីផលប៉ះពាល់របស់បច្ចេកវិទ្យា AI ចំពោះអ្នកប្រើប្រាស់ ពីព្រោះការសន្ទនាជាមួយមនុស្សពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើបាបខ្លួនឯង គឺពិបាកដោះស្រាយបំផុតសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា ។

កាលពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ គ្រួសារមួយនៅរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក បានប្តឹងក្រុមហ៊ុន OpenAI ដែលបង្កើតកម្មវិធី ChatGPT បន្ទាប់ពីកូនប្រុសអាយុ១៦ឆ្នាំបាត់បង់ជីវិត ។ គ្រួសារនេះចោទប្រកាន់ថា ChatGPT ណែនាំឱ្យកូនប្រុសធ្វើអត្តឃាតខ្លួនឯង ហើយនេះជាការប្តឹងផ្តល់លើកដំបូងដែលចោទប្រកាន់ AI ពាក់ព័ន្ធនឹងការធ្វើឱ្យអ្នកដទៃស្លាប់ ៕

ប្រទេសថៃ ៖ គំនិតជាតិនិយមជ្រុលចង់បានទឹកដីប្រទេសជិតខាងឥតខ្មាស់បានជំរុញឱ្យពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនធំញុះញង់កងទ័ពបើកការវាយប្រ.ហារកម្ពុជាម្តងហើយម្តងទៀតដើម្បីវាតទីទឹកដីតាមហិច្ឆតារបស់ខ្លួន ។ កងទ័ពថៃបានធ្វើសង្គ្រា.មឈ្លានពា.នកម្ពុជាចំនួន២លើកតាមការញុះញង់ពីពលរដ្ឋ និងមានការគាំទ្រពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះដោយសារចង់ស្តារប្រជាប្រិយភាពឡើងវិញ ដែលសង្គ្រា.មទាំង២លើកនេះបង្កផលវិបាកយ៉ាងច្រើនរាប់មិនអស់សម្រាប់ពលរដ្ឋកម្ពុជា ។

ទោះជាកម្ពុជា-ថៃមានបទឈប់បា.ញ់ចំនួន២លើក បន្ទាប់ពីមានការសម្របសម្រួលពីម៉ាឡេស៊ី អាមេរិក និងចិន ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថៃនៅតែមិនស្កប់ស្កល់ បន្តញុះញង់ឱ្យកងទ័ពវាយប្រហារជាលើកទី៣ រហូតដល់រាជធានីភ្នំពេញ ។ ពលរដ្ឋខេត្តត្រាតជា​ច្រើន​នាក់បាននិយាយដូចៗគ្នាមកកាន់សារព័ត៌មាន Amarin News ថា សុខចិត្តជម្លៀសចេញពីផ្ទះសម្បែងទៅស្នាក់នៅជំរំភៀសសឹកជាថ្មី ដើម្បីបើកផ្លូវឱ្យកងទ័ពថៃវាយប្រហារកម្ពុជា និងញុះញង់ឱ្យកងទ័ពវាយប្រហារលើកចុងក្រោយនេះរហូតដល់រាជធានីភ្នំពេញ ។ ពួកគេលើកទឹកចិត្ត និងគាំទ្រឱ្យកងទ័ពថៃឈ្លានពានកម្ពុជាបន្តទៀតរហូតយល់ថា តដៃលែងកើត ។

ពលរដ្ឋថៃខេត្តត្រាតប្រាប់ថា ខ្លួនសុខចិត្តជម្លៀសចេញពីផ្ទះសម្បែងម្តងទៀត និងជំរុញឱ្យកងទ័ពថៃបើកការបាញ់ប្រហារកម្ពុជាជាថ្មី ហើយថា ខ្លួនសប្បាយចិត្តពេលឃើញកងទ័ពថៃបើកឆាកសង្គ្រាមឈ្លានពាន ។

ដូចគ្នានេះ ពលរដ្ឋខេត្តត្រាតម្នាក់បានចោទប្រកាន់កម្ពុជាល្មើសអធិបតេយ្យថៃ និងរស់នៅលើទឹកដីថៃ ដោយជំរុញឱ្យកងទ័ពថៃកុំបញ្ឈប់សង្គ្រាមឈ្លានពាន កុំដកថយ ត្រូវតែបន្តវាយប្រហារកម្ពុជា ដើម្បីដណ្តើមកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាទាំងអស់ ។

ចំណែកពលរដ្ឋខេត្តត្រាតខ្លះទៀតជំរុញឱ្យកងទ័ពវាយប្រហារជាលើកទី៣ ឱ្យធ្ងន់ធ្ងរបំផុតរហូតដល់កម្ពុជាយល់ព្រមចុះចាញ់ និងវាយប្រហាររហូតដល់រាជធានីភ្នំពេញតែម្តង ។ ក្រៅពីនេះ ពលរដ្ឋរូបនេះក៏បានជូនពរកងទ័ពថៃនៅសមរភូមិមុខមានកម្លាំងកំហែងធ្វើសកម្មភាពឈ្លានពានទន្ទ្រានទឹកដីកម្ពុជា ។

ពលរដ្ឋថៃទាំងនេះបានជំរុញឱ្យធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ដោយសារការជម្លៀសពីផ្ទះសម្បែងកន្លងមក ពួកគេមិនជួបទុក្ខលំបាកដោយសារសង្គ្រាមទេ ពួកគេមានអាហារហូបចុកគ្រប់គ្រាន់ ហើយរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Anutin Charnvirakul ថែមទាំងផ្តល់ប្រាក់សំណងការខូចខាតផ្ទះសម្បែងឱ្យទៀតផង ។ ដូច្នេះហើយ ទើបពួកគេញុះញង់ឱ្យកងទ័ពវាយប្រហារជាថ្មី ដោយមិនខ្វល់ពីទុក្ខលំបាករបស់ពលរដ្ឋកម្ពុជាដែលជាមនុស្សដូចគ្នាឡើយ ។

ហេតុអ្វីពលរដ្ឋថៃស្រឡាញ់សង្គ្រាមបែបនេះ ឬចង់ឃើញពលរដ្ឋប្រទេសជិតខាងរងទុក្ខព្រាត់ប្រាស់សាច់ញាតិ បាត់បង់ផ្ទះសម្បែង និងភៀសខ្លួន ។ ពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែនជាប់កម្ពុជា មិនដែលសុំឱ្យកងទ័ព និងរដ្ឋាភិបាលបញ្ឈប់សង្គ្រាមម្តងណាទេ មានតែជំរុញបន្ថែម ដែលនេះមកពីការអប់រំប្រវត្តិសាស្ត្រខុសនៅប្រទេសថៃធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមានគំនិតចង់បានទឹកដីកម្ពុជាមិនស្កប់ស្កល់ ហើយគំនិតរបស់ពួកគេខុសគ្នាដាច់ពីពលរដ្ឋកម្ពុជាដែលអំពាវនាវសុំសុខសន្តិភាព និងរស់នៅដោយស្ងប់ស្ងាត់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កងទ័ព និងមេដឹកនាំថៃហ៊ានតែជាមួយកម្ពុជាតែមួយគត់ មិនហ៊ានក្អកជាមួយមីយ៉ាន់ម៉ា និងម៉ាឡេស៊ីទេ ដែលប្រទេសទាំងពីរនេះក៏មានបញ្ហាព្រំដែនជាមួយថៃដែរ ។ ម្យ៉ាងទៀត ពលរដ្ឋថៃអះអាងថា ថៃមានយន្តហោះចម្បាំង និងសព្វាវុធជាច្រើនប្រភេទសម្រាប់វាយប្រហារកម្ពុជា ព្រមទាំងមានការគាំទ្រពីស្តេចថៃ ក៏ដូចជាសាច់ញាតិស្តេចជួយផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភឱ្យកងទ័ពនៅសមរភូមិជាបន្តបន្ទាប់ ជាពិសេស ផ្តល់ប្រាក់ឱ្យកងទ័ពជីកលេណដ្ឋាននៅព្រំដែន ៕

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានព្រមានបើកការវាយប្រ.ហារទីតាំងនុយក្លេអ៊ែរនៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ម្តងទៀត ប្រសិនបើអ៊ីរ៉ង់នៅតែបន្តគម្រោងនុយក្លេអ៊ែរ និងសាងសង់ឃ្លាំងអាវុ.ធមីស៊ីលឆ្លងទ្វីប ដោយប្រធានាធិបតីអាមេរិកអំពាវនាវឱ្យអ៊ីរ៉ង់យល់ព្រមចរចាគ្នា ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ។

ទូរទស្សន៍ CNBC របស់អាមេរិកបានផ្សព្វផ្សាយពីលោកប្រធានាធិបតី Trump ព្រមានវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូ មុនពេលលោកជួបពិភាក្សាជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោក Benjamin Netanyahu នៅរីសតផ្ទាល់ខ្លួន «Mar-a-Lago» ក្នុងរដ្ឋផ្លរីដា ។ ក្នុងជំនួបនេះ លោក Trump សង្ឃឹមថា ការវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់នឹងមិនកើតឡើងទេ ប៉ុន្តែលោកអនុញ្ញាតឱ្យអ៊ីស្រាអែលវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់ ។

ចំណែកបណ្តាញព័ត៌មានទូរទស្សន៍ និងវិទ្យុ NBC របស់អាមេរិករាយការណ៍ថា រដ្ឋាភិបាលអ៊ីស្រាអែលរបស់លោក Netanyahu ព្រួយបារម្ភពីការផលិតមីស៊ីលឆ្លងទ្វីបរបស់អ៊ីរ៉ង់ និងការរៀបចំទីតាំងផលិតសារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូម បន្ទាប់ពីទីតាំងនេះត្រូវបានអាមេរិកវាយប្រហារកាលពីពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៥ ។

ការធ្វើដំណើរមកអាមេរិកដើម្បីជួបពិភាក្សាជាមួយលោកប្រធានាធិបតី Trump លើកចុងក្រោយរបស់លោក Netanyahu គឺក្នុងអំឡុងពេលមានភាពតានតឹងរវាងអ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់ ដោយមេដឹកនាំប្រទេសទាំង២រូបបានពិភាក្សាពីការជំរុញបទឈប់បាញ់រវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាស់ លើកទី២ ផងដែរ ខណៈបទឈប់បាញ់រវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាស់ លើកទី១ បានចូលជាធរមានកាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

បទឈប់បាញ់លើកទី២ រួមបញ្ចូលទាំងការដកអាវុធរបស់ក្រុមហាម៉ាស់ និងការដកថយកម្លាំងទ័ពអ៊ីស្រាអែលចេញពីតំបន់កាហ្សាដែលប្រឈមនឹងឧបសគ្គជាច្រើន ក្នុងនោះអ៊ីស្រាអែលបានកំណត់លក្ខខណ្ឌក្នុងការអនវុត្តបទឈប់បាញ់លើកទី២ លុះត្រាតែអ៊ីស្រាអែលទទួលបានសាកសពចំណាប់ខ្មាំងចុងក្រោយរបស់ខ្លួនពីក្រុមហាម៉ាស់ជាមុនសិន ។ ទោះយ៉ាងណា លោកប្រធានាធិបតី Trump រំពឹងថា នឹងជំរុញឱ្យមានបទឈប់បាញ់លើកទី២ រវាងអ៊ីស្រាអែល និងក្រុមហាម៉ាស់យ៉ាងឆាប់រហ័ស ៕