ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីលោក Nicolás Maduro ត្រូវបានសហរដ្ឋអាមេរិកចាប់ខ្លួន តុលាការកំពូលរបស់វេណេស៊ុយអេឡា បានធ្វើការសម្រេចចិត្តយ៉ាងតក់ក្រហល់ក្នុងការចាត់តាំងលោកស្រី Delcy Rodriguez ឲ្យឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីបណ្ដោះអាសន្ន។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Reuters។

សភាធម្មនុញ្ញនៃតុលាការកំពូលវេណេស៊ុយអេឡា បានចេញបញ្ជានៅថ្ងៃសៅរ៍នេះថា អនុប្រធានាធិបតី គឺលោកស្រី Delcy Rodríguez នឹងត្រូវទទួលយកតួនាទីជាប្រធានាធិបតីស្តីទីរបស់ប្រទេសក្នុងករណីអវត្តមានរបស់លោក Nicolás Maduro ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងត្រូវបានឃុំខ្លួនក្នុងប្រតិបត្តិការមួយដោយកងកម្លាំងសហរដ្ឋអាមេរិក។

សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការខាងលើបាននិយាយថា លោកស្រី Rodríguez នឹងទទួលយក “តំណែងជាប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋបូលីវ៉ារៀនៃប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាជាផ្លូវការ ដើម្បីធានាបាននូវនិរន្តរភាពរដ្ឋបាល និងការការពារដ៏ទូលំទូលាយរបស់ប្រជាជាតិ”។

សេចក្តីសម្រេចនេះបានបន្ថែមទៀតថា តុលាការកំពូលក៏នឹងពិភាក្សាអំពីបញ្ហានេះបន្ថែម ដើម្បី “កំណត់ក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ដែលអាចអនុវត្តបាន ដើម្បីធានាបាននូវនិរន្តរភាពនៃរដ្ឋ ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាល និងការការពារអធិបតេយ្យភាព ក្នុងការប្រឈមមុខនឹងអវត្តមានដោយបង្ខំរបស់ប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋ”។

គួរជម្រាបថា កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា លោក ដូណាល់ត្រាំ បានប្រកាសពីជោគជ័យដ៏ធំមួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានធ្វើការចាប់ខ្លួនលោក ម៉ាឌូរ៉ូ និងភរិយាបានសម្រេច បន្ទាប់ពីបានបើកការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំលើវ៉េណេស៊ុយអេឡា និងមេដឹកនាំរបស់ប្រទេសនេះ។

ក្នុងប្រតិបត្តិការចាប់ខ្លួននេះ លោក ម៉ាឌូរ៉ូ វ័យ ៦៣ឆ្នាំ ត្រូវបានកងកម្លាំងពិសេសអាមេរិកចាប់ខ្លួនក្នុងប្រតិបត្តិការរហ័សមួយ និងត្រូវបានដឹកជញ្ជូនទៅកាន់ទីក្រុងញូវយ៉ក ដើម្បីប្រឈមមុខនឹងបទចោទប្រកាន់ «ភេរវកម្មគ្រឿងញៀន»។ បន្ថែមលើនោះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ត្រាំ ក៏បានប្រកាសផងដែរថា សហរដ្ឋអាមេរិកនឹងបន្ត «គ្រប់គ្រង» លើវេណេស៊ុយអេឡា និងទាញយកប្រេងបម្រុងរបស់ប្រទេសនេះ ហើយមិនខ្លាចនឹងដាក់ពង្រាយកងទ័ពជើងគោកឡើយ៕

ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា ៖ អគាររដ្ឋជាច្រើនកន្លែងរងការខូចខាត និងមានក្លិនផ្សែងពាសពេញនៅទីក្រុង Caracas ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា បន្ទាប់ពីកងទ័ពអាមេរិកវាយប្រ.ហារតាមផ្លូវអាកាសកាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ និងចា.ប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា លោក Nicolas Maduro និងភរិយា បញ្ជូនទៅកាត់ទោ.សនៅអាមេរិកពីបទជួញដូរគ្រឿងញៀន រួមទាំងភេ.រវកម្ម ។ ទោះជាពលរដ្ឋមួយចំនួនរីករាយនឹងការចា.ប់ខ្លួនមេដឹកនាំវេណេស៊ុយអេឡា ប៉ុន្តែពលដ្ឋខ្លះបារម្ភពីអនាគតប្រទេស និងថាអាមេរិកមិនចាប់អារម្មណ៍ពីសេរីភាព ឬប្រជាធិបតេយ្យ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមករា ។

ពលរដ្ឋវេណេស៊ុយអេឡាមួយចំនួនបានប្រមូលផ្តុំគ្នាបង្ហាញក្តីរីករាយចំពោះការបញ្ចប់អំណាចរបស់លោកប្រធានាធិបតី Nicolas Maduro និងបង្ហាញគោលជំហរទៅកាន់អាមេរិកដែលចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំរបស់ពួកគេ ។ ពេលនេះ ទីក្រុង Caracas មានសភាពស្ងប់ស្ងាត់ ពលរដ្ឋធ្វើដំណើរនៅតាមផ្លូវតិចតួច ដែលមនុស្សភាគច្រើនចេញមកក្រៅដើម្បីទិញអាហារ និងរបស់របរប្រើប្រាស់ចាំបាច់ រួចហើយក៏ត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញយ៉ាងឆាប់រហ័ស ។

ទោះជាពលរដ្ឋវេណេស៊ុយអេឡាភ័យខ្លាចនឹងហេតុការណ៍ដែលកើតឡើង ប៉ុន្តែពួកគេបានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានថា ពីដំបូង នឹកស្មានសំឡេងផ្ទុះជាសំឡេងកាំជ្រួច ប៉ុន្តែពេលមានរំញ័រកើតឡើងជាច្រើននាទី ក៏នាំគ្នាមើលតាមបង្អួច ឬចេញមកខាងក្រៅ ស្រាប់តែឃើញយន្តហោះចម្បាំងអាមេរិកជាច្រើនគ្រឿងហោះយ៉ាងលឿនសំដៅទៅកំទេចអគារក្រសួងការពារជាតិ មូលដ្ឋានទ័ព អាកាសយានដ្ឋាន និងកំពង់ផែ ។

ពលរដ្ឋទីក្រុង Caracas បារម្ភពីអនាគតប្រទេសរបស់ខ្លួនគ្មានភាពច្បាស់លាស់ នៅពេលប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និយាយថា ៖ «អាមេរិកអាចនឹងវាយប្រហារប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាម្តងទៀត ប្រសិនបើចាំបាច់» ។ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកនិយាយបែបនេះបន្ទាប់ពីមានសេចក្តីរាយការណ៍ថា កងទ័ពវេណេស៊ុយអេឡាព្យាយាមប្រមូលកម្លាំង ហើយលោក Trump ថា នឹងគ្រប់គ្រងវេណេស៊ុយអេឡា រហូតដល់មានការផ្លាស់ប្តូរនយោបាយសមស្រប ។

ពលរដ្ឋទីក្រុង Caracas បាននិយាយមកកាន់ស្ថានីយវិទ្យុ និងទូរទស្សន៍ចិន (CCTV) ថា អាមេរិកមិនបានចាប់អារម្មណ៍ពីសេរីភាព ឬប្រជាធិបតេយ្យនៅប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡាទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលអាមេរិកចង់បានពីវេណេស៊ុយអេឡា គឺប្រេងឥន្ធនៈ និងធនធានធម្មជាតិតែប៉ុណ្ណោះ ។

ដោយឡែក កូឡុំប៊ី គឺជាប្រទេសជិតខាងរបស់វេណេស៊ុយអេឡា បានពង្រាយកងទ័ព និងរថក្រោះជាច្រើនគ្រឿងតាមបណ្តោយព្រំដែននៅជាប់គ្នាយ៉ាងរឹងមាំ ដោយសារបារម្ភខ្លាចពលរដ្ឋវេណេស៊ុយអេឡាភៀសខ្លួនទៅកូឡុំប៊ី បើទោះជាស្ថានការណ៍ពេលនេះស្ងប់ស្ងាត់ក៏ដោយ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្រោយបញ្ជូនកងទ័ពអាមេរិកទៅចាប់ខ្លួនលោក Nicolas Maduro ប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា លោកប្រធានាធិបតី Trump និយាយថា ក្រុមហ៊ុនប្រេងអាមេរិកនឹងមកកាន់វេណេស៊ុយអេឡាដើម្បីកែលម្អទីតាំងប្រេង និងប្រមូលប្រាក់ចំណូលពីការលក់ប្រេង ។

កន្លងមក អាមេរិកចោទប្រកាន់ប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡាជួញដូរគ្រឿងញៀន, ឃុបឃិតកាន់កាប់អាវុធបំផ្លាញអាមេរិក, មានទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមជួញដូរគ្រឿងញៀន និងរត់ពន្ធគ្រឿងញៀនចូលទឹកដីអាមេរិក ។ ប៉ុន្តែលោក Maduro បដិសេធនឹងការចោទប្រកាន់នេះ ដោយអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនចោទប្រកាន់ដើម្បីយកលេសធ្វើសកម្មភាពយោធា និងផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ៕

ប្រទេសដាណឺម៉ាក ៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីដាណឺម៉ាកបានអំពាវនាវកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ឱ្យអាមេរិកឈប់គំរា.មយកកោះហ្គ្រីនឡែន (Greenland) បន្ទាប់ពីកងទ័ពអាមេរិកទើបចា.ប់ខ្លួនមេដឹកនាំវេណេស៊ុយអេឡាបានរយៈពេល១ថ្ងៃ ស្រាប់តែប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និយាយមកកាន់សារព័ត៌មានថា ត្រូវការកោះហ្គ្រីនឡែន ។ ដូចគ្នានេះ ភរិយាមន្ត្រីជំនួយការជាន់ខ្ពស់អាមេរិក ក៏បានបង្ហោះរូបភាពកោះហ្គ្រីនឡែនជាមួយទង់ជាតិអាមេរិក និងសរសេរយ៉ាងខ្លីថា «ឆាប់ៗ» ។

ដាណឺម៉ាកបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងពីការបាត់បង់កោះហ្គ្រីនឡែន បន្ទាប់ពីអាមេរិកទើបចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំវេណេស៊ុយអេឡា ខណៈលោកប្រធានាធិបតី Trump បង្ហាញគោលជំហររបស់ខ្លួនម្តងហើយម្តងទៀតថា ចង់បញ្ចូលកោះនេះទៅក្នុងទឹកដីរបស់អាមេរិក ។ អ្វីគួរឱ្យបារម្ភជាងនេះ គឺភរិយារបស់មន្ត្រីជំនួយការជាន់ខ្ពស់អាមេរិកដ៏មានឥទ្ធិពលម្នាក់បានបង្ហោះរូបភាពកោះហ្គ្រីនឡែនជាមួយទង់ជាតិអាមេរិក និងសរសេរថា «ឆាប់ៗ» ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីដាណឺម៉ាក លោកស្រី Mette Frederiksen បានបញ្ជាក់ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមករា ព្រមទាំងអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឈប់គំរាមកំហែងសម្ព័ន្ធមិត្តប្រវត្តិសាស្ត្រជាបន្ទាន់ ។ លោកស្រីនិយាយយ៉ាងច្បាស់ទៅអាមេរិកថា វាគ្មានប្រយោជន៍ទេ ដែលអាមេរិកចង់គ្រប់គ្រងកោះហ្គ្រីនឡែន ។

គួរបញ្ជាក់ថា សម្ព័ន្ធមិត្តអឺរ៉ុបរបស់អាមេរិកបារម្ភពីលោកប្រធានាធិបតី Trump បញ្ជូនកងទ័ពអាមេរិកទៅវាយប្រហារទីក្រុង Caracas ប្រទេសវេណេស៊ុយអេឡា កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា និងចាប់ខ្លួនប្រធានាធិបតីវេណេស៊ុយអេឡា លោក Nicolas Maduro បញ្ជូនមកទីក្រុងញូវយ៉ក ។ លោកប្រធានាធិបតី Trump ថា ពេលនេះ អាមេរិកនឹងគ្រប់គ្រងវេណេស៊ុយអេឡាដោយគ្មានកំណត់ និងត្រៀមបូមប្រេងជាធនធានធម្មជាតិដ៏សម្បូរបែបរបស់ប្រទេសនេះ ។

ចំណែកកោះហ្គ្រីនឡែននៅដាណឺម៉ាក លោកប្រធានាធិបតី Trump អះអាងថា នឹងបញ្ចូលកោះនេះទៅក្នុងទឹកដីអាមេរិកដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់សន្តិសុខជាតិអាមេរិក ដោយសារកោះនេះស្ថិតនៅទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រតំបន់អាកទិក ។ ក្រៅពីនេះ កោះហ្គ្រីនឡែនសម្បូរដោយរ៉ែធម្មជាតិសំខាន់ៗសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាជាន់ខ្ពស់ អាមេរិកត្រូវការកោះនេះដើម្បីការពារខ្លួន ។ លោកចង់គ្រប់គ្រងកោះនេះម្តងទៀតពេលឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកអាណត្តិទី២ កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ។

កាលពីថ្ងៃទី៣ ខែមករា អ្នកស្រី Kathy Miller ភរិយារបស់លោក Stephen Miller ជានាយករងក្រុមការងាររបស់លោកប្រធានាធិបតី Trump បានបង្ហោះរូបភាពកោះហ្គ្រីនឡែន ដែលស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ដាណឺម៉ាកក្នុងបណ្តាញសង្គម X ដោយដាក់ទង់ជាតិអាមេរិក និងសរសេរយ៉ាងខ្លីថា «ឆាប់ៗ» ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីកោះហ្គ្រីនឡែន លោក Jens-Frederik Nielsen បានហៅការបង្ហោះសារថា ខ្វះការគោរពរវាងទំនាក់ទំនងអាមេរិក និងកោះហ្គ្រីនឡែន ព្រមទាំងជាកាយវិការមិនអើពើនឹងកោះហ្គ្រីនឡែន និងសិទ្ធិពលរដ្ឋ ។ វាគ្មានអ្វីត្រូវភ័យស្លន់ស្លោ ឬបារម្ភ យើងមិនលក់កោះទេ ហើយអនាគតរបស់កោះមិនស្ថិតនៅលើការបង្ហោះសារក្នុងបណ្តាញសង្គមឡើយ ។ រីឯមន្ត្រីទូតដាណឺម៉ាកប្រចាំអាមេរិក បានបង្ហោះសារកាលពីថ្ងៃទី៤ ខែមករា ថា អាមេរិកនឹងគោរពបូរណភាពទឹកដីដាណឺម៉ាក ។

កោះហ្គ្រីនឡែន ស្ថិតនៅចន្លោះតំបន់អឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង ទើបធ្វើឱ្យកោះនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រព័ន្ធការពារមីស៊ីលរបស់អាមេរិក ។ ជាមួយគ្នានេះ កោះសម្បូរធនធានធម្មជាតិរ៉ែផ្សេងៗដែលអាមេរិកត្រូវការដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែករ៉ែពីប្រទេសចិន ។ កោះនេះស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ដាណឺម៉ាក និងមានសិទ្ធិប្រកាសឯករាជ្យក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងកាលពីឆ្នាំ២០០៩ ប៉ុន្តែត្រូវការប្រាក់ឧបត្ថម្ភយ៉ាងច្រើនពីដាណឺម៉ាក ៕

ប្រទេសចិន ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី២ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ចិនបានលុបចោលការលើកលែងពន្ធលើស្រោ.មអនាម័យ ថ្នាំពន្យារកំណើត និងផលិតផលពន្យារកំណើតផ្សេងៗ ដែលការលើកលែងពន្ធនេះ ចិនបានអនុវត្តអស់រយៈពេលជាង៣០ឆ្នាំ ។ ចិនចាប់ផ្តើមយកពន្ធលើផលិតផលពន្យារកំណើតឡើងវិញដើម្បីបង្កើនអត្រាកំណើតថ្មី បន្ទាប់ពីលុបចោលគោលនយោបាយ «កូនតែម្នាក់» កាលពីឆ្នាំ២០១៥ ដែលមិនជួយឱ្យចិនទទួលបានទារ.កកើតថ្មី ដើម្បីប៉ះប៉ូវចំនួនពលរដ្ឋអាយុច្រើនកំពុងកើនឡើងឡើយ ។

ផលិតផលពន្យារកំណើតនៅប្រទេសចិនតម្រូវឱ្យបង់ពន្ធស្មើនឹង១៣% ដែលជាអត្រាពន្ធស្តង់ដារដូចគ្នានឹងទំនិញប្រើប្រាស់ភាគច្រើន ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ តទៅ ។ រយៈពេលជាង៣០ឆ្នាំមកនេះ ចិនបានលើកលែងពន្ធសម្រាប់ផលិតផលពន្យារកំណើតទាំងឡាយ ហើយរដ្ឋាភិបាលចិនបញ្ជាក់នាពេលនោះថា ដើម្បីគ្រប់ចំនួនពលរដ្ឋកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយពលរដ្ឋច្រើនពេក គឺជាឧបសគ្គដល់ការព្យាយាមអភិវឌ្ឍន៍ប្រទេសឱ្យរួចផុតពីភាពក្រីក្រ ។

ចំនួនទារកចិនកើតថ្មីចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ផ្ទុយគ្នានឹងចំនួនពលរដ្ឋអាយុច្រើនចេះតែកើនឡើង ដែលធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលចិនព្រួយបារម្ភពីប្រទេសចិនសម្បូរទៅដោយមនុស្សចាស់ច្រើន ទើបប្រកាសលុបចោលគោលនយោបាយ «កូនតែម្នាក់» កាលពីឆ្នាំ២០១៥ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ចំនួនពលរដ្ឋចិនបានធ្លាក់ចុះជាលើកដំបូងក្នុងរយៈពេល៦០ឆ្នាំ គឺក្នុងឆ្នាំ២០២២ និងធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់រហូតដល់ឆ្នាំ២០២៤ ខណៈពលរដ្ឋចិនអាយុចាប់ពី៦០ឆ្នាំឡើងកើនឡើងខ្ពស់ ។ រដ្ឋាភិបាលចិនបានកំណត់វិធានការជាច្រើនដើម្បីលើកទឹកចិត្តឱ្យយុវវ័យរៀបការមានក្រុមគ្រួសារ មានកូន ដោយប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping បានប្រកាសពីគោលការណ៍ស្ថិរភាពពលរដ្ឋ និងការអភិវឌ្ឍពលរដ្ឋប្រកបដោយគុណភាព គឺជាអាទិភាពសំខាន់របស់ជាតិ ។

មតិជាច្រើនលើកឡើងថា គោលនយោបាយបង្កើនអត្រាកំណើតថ្មីនៅប្រទេសចិនត្រូវតែផ្តោតលើការដោះស្រាយបញ្ហាចម្បង គឺយុវវ័យជាច្រើនគ្មានការងារធ្វើ, ការចំណាយថវិកាច្រើនក្នុងការថែទាំកូន និងទម្លាក់តួនាទីឱ្យស្ត្រីថែទាំកូនតែម្នាក់ឯង ។ ក្រៅពីនេះ គោលនយោបាយ «កូនតែម្នាក់» បានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋចិននាពេលបច្ចុប្បន្នដែលគ្មានបងប្អូនសោះ ត្រូវទទួលបន្ទុកថែទាំឪពុក-ម្តាយជរា ហើយសង្គមមិនបានផ្តល់ប្រាក់ឧបត្ថម្ភជួយសម្រាលបន្ទុក ទើបពួកគេមិនចង់មានកូនដើម្បីបន្តវង្សត្រកូល ។

ក្រៅពីនេះ នៅមានកត្តាមួយចំនួនទៀត រួមមាន ៖ ការចំណាយខ្ពស់លើការសិក្សារបស់កូន, ការងារមិនច្បាស់លាស់ និងសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ សុទ្ធតែជាកត្តាធ្វើឱ្យយុវវ័យចិនជាច្រើនមិនចង់រៀបការបង្កើតក្រុមគ្រួសារ ៕