បរទេស៖ ការចាក់សាក់បានក្លាយជាសិល្បៈដ៏ពេញនិយមមួយលើសកលលោក មិនថាសម្រាប់បុរស ឬនារីឡើយ ប៉ុន្តែការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីៗបានបង្ហាញថា ការចាក់សាក់មិនត្រឹមតែជាការផ្លាស់ប្តូររូបរាងខាងក្រៅប៉ុណ្ណោះទេ វាថែមទាំងបានផ្លាស់ប្តូររបៀបដែលប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរបស់រាងកាយយើងដំណើរការទៀតផង។

បើយោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ ScienceAlert អ្នកស្រឡាញ់ការចាក់សាក់មួយចំនួនប្រហែលមិនទាន់បានដឹងទេថាការចាក់សាក់ មានឥទ្ធិពលបែបណាខ្លះមកលើរាងកាយ សូម្បីតែអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក៏កំពុងព្យាយាមយល់ពីវាកាន់តែច្បាស់ផងដែរ អំពីផលប៉ះពាល់ទៅលើកោសិកាការពាររាងកាយ។ ហេតុនេះមុនសម្រេចចិត្តចាក់សាក់សូមស្វែងយល់ពី ៣ ចំណុចខាងក្រោមនេះសិន៖

១. ទឹកថ្នាំសាក់មិននៅស្ងៀមលើស្បែកឡើយ៖ ជាទូទៅ មនុស្សភាគច្រើនយល់ថាទឹកថ្នាំសាក់នឹងស្ថិតនៅជាប់នឹងស្រទាប់ស្បែកជារៀងរហូត។ ប៉ុន្តែការសិក្សាបានបង្ហាញថា ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការចាក់សាក់ រាងកាយរបស់យើងចាត់ទុកទឹកថ្នាំទាំងនោះថាជាវត្ថុចម្លែក ហើយកោសិកាភាពស៊ាំប្រភេទ Macrophages បានព្យាយាមស៊ីគ្រាប់ពណ៌ទឹកថ្នាំទាំងនោះ។
អ្វីដែលគួរឱ្យបារម្ភគឺ គ្រាប់ពណ៌តូចៗទាំងនោះបានធ្វើដំណើរតាមចរន្តឈាម និងប្រព័ន្ធទឹកកណ្តុរ រហូតទៅដល់ដក់ជាប់នៅក្នុង កូនកណ្តុរ (Lymph Nodes) ថែមទៀត។

២.ការប៉ះពាល់ដល់ប្រសិទ្ធភាពវ៉ាក់សាំង៖
វាដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលអ្នកស្រាវជ្រាវរកឃើញទំនាក់ទំនងមិនធម្មតារវាងស្នាមសាក់ និងការឆ្លើយតបនឹងវ៉ាក់សាំងរបស់រាងកាយ។ នៅក្នុងការពិសោធន៍លើសត្វកណ្តុរ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញថា សត្វដែលមានស្នាមសាក់ បង្កើតអង្គបដិបក្ខ (Antibodies) ដើម្បីការពារខ្លួនពីជំងឺបានតិចជាង សត្វដែលគ្មានស្នាមសាក់ នៅពេលដែលពួកគេទទួលបានវ៉ាក់សាំងប្រភេទ mRNA (ដូចជាវ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺកូវីដ-១៩ ជាដើម)។ នេះអាចមកពីប្រព័ន្ធភាពស៊ាំកំពុងរវល់ខ្លាំងពេកក្នុងការទប់ទល់នឹងជាតិពុលពីទឹកថ្នាំសាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាមិនអាចឆ្លើយតបបានពេញលេញទៅនឹងវ៉ាក់សាំងថ្មីដែលចាក់ចូលទៅក្នុងរាងកាយ។

៣.ពណ៌ទឹកថ្នាំដែលមានគ្រោះថ្នាក់ជាងគេ៖
ទឹកថ្នាំគ្រប់ពណ៌មិនមែនសុទ្ធតែមានផលប៉ះពាល់ដូចគ្នានោះទេ។ ប៉ុន្តែ ទឹកថ្នាំ ពណ៌ខ្មៅ និង ពណ៌ក្រហម គឺមានផ្ទុកសារធាតុបង្កគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងជាងគេដល់កោសិកា។ ពួកវាបង្កឱ្យមានការរលាករ៉ាំរ៉ៃនៅក្នុងរាងកាយ ដែលអាចអូសបន្លាយពេលរាប់ខែ ឬរាប់ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីការចាក់សាក់រួច។

ទោះជាយ៉ាងណាទោះបីជាការស្រាវជ្រាវនេះហាក់ដូចជាគួរឱ្យខ្លាចក្ដី ប៉ុន្តែអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមិនទាន់បានសន្និដ្ឋានទេថា ការចាក់សាក់គឺជាមូលហេតុផ្ទាល់នៃជំងឺធ្ងន់ធ្ងរនៅឡើយនោះទេ។ យ៉ាងណាមិញ វាគឺជាការដាស់តឿនដល់អ្នកដែលស្រឡាញ់ការចាក់សាក់ ឱ្យយល់ដឹងថា រាល់ការបន្ថែមទឹកថ្នាំទៅក្នុងស្បែក គឺជាការដាក់បន្ទុកបន្ថែមដល់ប្រព័ន្ធការពាររាងកាយ។

ជាមួយគ្នានេះ អ្នកជំនាញបានកំពុងនឹងសិក្សាបន្ថែមទៀត និងស្វែងយល់ថាតើវាអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីក ឬជំងឺសុាំនឹងខ្លួនឯង (Autoimmune diseases) ដែរឬយ៉ាងណា? ដូចនេះប្រសិនជាអ្នកមានគម្រោងចាក់សាក់ អ្នកគួរតែពិភាក្សាជាមួយអ្នកជំនាញ និងជ្រើសរើសទីកន្លែងដែលមានអនាម័យខ្ពស់ ក៏ដូចជាស្វែងយល់ពីប្រភពនៃទឹកថ្នាំដែលត្រូវប្រើប្រាស់ផងដែរ៕

មនុស្សភាគច្រើនតែងតែឮពាក្យថា «ប្រញាប់បរិភោគទៅ ទាន់នៅក្តៅៗ ទើបអាហារមានរសជាតិឆ្ងាញ់» ឬចូលចិត្តបរិភោគប្រៃខ្លាំង ដូចជា ៖ អាហារកែច្នៃ ប៉ុន្តែតើជ្រាបទេថា អាហារក្តៅខ្លាំង ឬប្រៃខ្លាំង នឹងប្រឈមជាមួយជំងឺមហារីកបំពង់អាហារ និងលើសឈាមដោយមិនដឹងខ្លួន ។

គ្រូពេទ្យបរទេសបាននិយាយពីផលប៉ះពាល់សុខភាពបណ្តាលមកពីការបរិភោគអាហារថា អ្នកមានទម្លាប់បរិភោគអាហារអាហារក្តៅខ្លាំងនឹងរលាកបំពង់អាហារ ប៉ុន្តែមើលមិនឃើញ បើទោះជាអាហារក្តៅមានក្លិនឈ្ងុយ និងធ្វើឱ្យអារម្មណ៍កក់ក្តៅ ប៉ុន្តែរាងកាយរបស់យើងមានដែនកំណត់ក្នុងការទទួលយកកំដៅ ។ ស្បែកក្នុងមាត់ និងបំពង់អាហារ អាចធន់កំដៅបានត្រឹមតែពី៤០អង្សា ទៅ៥០អង្សាសេប៉ុណ្ណោះ ។

អង្គការអន្តរជាតិសម្រាប់ការជ្រាវជ្រាវជំងឺមហារីក (IARC) បានចាត់ទុកភេសជ្ជៈ ឬអាហារ ដែលមានសីតុណ្ហភាពលើសពី៦៥អង្សាសេ គឺមានសារធាតុបង្កជំងឺមហារីក ក្រុម 2A សម្រាប់មនុស្ស ។ ការបរិភោគអាហារក្តៅញឹកញាប់នឹងរលាកស្រទាប់បំពង់អាហារម្តងហើយម្តងទៀត ជាលិកាត្រូវជួសជុលខ្លួនវាជាញឹកញាប់ដែលខូចខាតដោយសារអាហារក្តៅ នៅទីបំផុត ក៏កើតជំងឺមហារីកបំពង់អាហារ ។

ចំណែកការបរិភោគអាហារប្រៃ ជាពិសេស អាហារមានជាតិសូដ្យូមខ្ពស់ គឺជាកត្តាចម្បងប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធឈាម ព្រមទាំងជាមូលហេតុនាំឱ្យកើតជំងឺលើសឈាម និងបញ្ហាសុខភាពជាច្រើន ។ ការបរិភោគអំបិលច្រើនពេកយរាងកាយនឹងរក្សាទឹកច្រើន ដែលធ្វើឱ្យបរិមាណឈាមកើនឡើង ឬសម្ពាធកើនឡើងក្នុងសរសៃឈាមបណ្តាលឱ្យកើងជំងឺលើសឈាម ។ ការបរិភោគចំណីអាហារត្រាំមួយចំនួនគ្មានអនាម័យ ឬប្រើប្រាស់សារធាតុជួយឱ្យចំណីអាហាររក្សាទុកបានយូរ នឹងបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពផងដែរ ដោយសារសារធាតុនីត្រូសាមីន ។

គ្រូពេទ្យបានណែនាំមុនពេលបរិភោគស៊ុប ឬអាហារឆ្នាំងភ្លើង គួរតែដួសវាដាក់ចានរង់ចាំឱ្យសីតុណ្ហភាពធ្លាក់ចុះក្រោម៥០អង្សាសេ បន្ទាប់មក ភ្លក្សអាហារជាមុន បើវាអន់ក្តៅ ទើបអាចបរិភោគបាន ។ រីឯអ្នកចូលចិត្តបរិភោគប្រៃខ្លាំង គួរកាត់បន្ថយឱ្យមានរសជាតិស្រាលបែបធម្មជាតិ ឬបរិភោគអាហារត្រាំឱ្យតិចជាងមុន ។

ប្រសិនបើពិបាកលេបអាហារចូលមាត់ ឬក្តៅក្រហល់ក្រហាយដើមទ្រូងញឹកញាប់ គួរពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យដើម្បីត្រួតពិនិត្យបំពង់អាហារ ។ ការបរិភោគអាហារក្តៅខ្លាំង ឬប្រៃខ្លាំង គ្រាន់តែឆ្ងាញ់តែមួយពេលប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែវាប៉ះពាល់សុខភាពអស់មួយជីវិត ៕

កាលពីពេលថ្មីៗនេះ លោក Hung Yung-hsiang គ្រូពេទ្យឯកទេសតម្រងនោមនៅមន្ទីរពេទ្យតៃប៉ិ បានចែករំលែកការព្រមានដ៏ភ្ញាក់ផ្អើលមួយអំពីហានិភ័យសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ជាពិសេសការទម្លាប់ពិសាកាហ្វេដែលទុកដាក់មិនបានត្រឹមត្រូវ ឬហួសកាលបរិច្ឆេទ។ នេះបើយោងតាមសារព័ត៌មានក្នុងស្រុក ET Today។

យោងតាមការបង្ហោះរបស់គាត់ អ្នកជំងឺម្នាក់ត្រូវបានបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យភ្លាមៗ បន្ទាប់ពីដួលសន្លប់អំឡុងពេលរត់ពេលព្រឹក។ ការធ្វើតេស្តបានបង្ហាញថាអត្រាចម្រោះឈាមរបស់គាត់បានធ្លាក់ចុះក្រោម ១០ ដែលបង្ហាញពីការខ្សោយតម្រងនោមធ្ងន់ធ្ងរ ទោះបីជាមិនមានប្រវត្តិជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺលើសឈាម ឬជំងឺរលាកសន្លាក់យ៉ាងណាក៏ដោយ។

យ៉ាងណាមិញ ក្រោយមកគ្រូពេទ្យបានរកឃើញថាបុរសនោះតែងតែទិញគ្រាប់កាហ្វេក្នុងបរិមាណច្រើនក្នុងតម្លៃទាប ហើយរក្សាទុកវានៅក្នុងទូរយៈពេលយូរ។ គាត់បានកិន និងផឹកគ្រាប់កាហ្វេ ទោះបីជាវាផ្លាស់ប្តូរពណ៌ និងមានដុះផ្សិតក៏ដោយ ដោយជឿថាការញ៉ាំជាមួយទឹកដាំពុះ នឹងកម្ចាត់បាក់តេរី និងផ្សិតដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់បានហើយ។

ប៉ុន្តែនោះគឺខុសស្រឡះ វេជ្ជបណ្ឌិត Hung បានបកស្រាយថាទឹកពុះមិនអាចបំផ្លាញ ochratoxin ទេ។ ជាតិពុលពីផ្សិត
មានភាពធន់នឹងកំដៅ ហើយរលាយតែនៅសីតុណ្ហភាពលើសពី ២៨០ អង្សាសេប៉ុណ្ណោះ។ ការទទួលទានកាហ្វេដែលមានមេរោគផ្សិតរយៈពេលយូរបាននាំឱ្យមានការប្រមូលផ្តុំជាតិពុលដែលធ្វើឱ្យខូចតម្រងនោមរបស់អ្នកជំងឺបន្តិចម្តងៗ។

លោកបានបន្តថា ochratoxin ជា “គ្រាប់បែកពេលវេលា” ចំពោះសុខភាព។ មិនដូចជាតិពុលដែលបណ្តាលឱ្យមានការពុលអាហារស្រួចស្រាវ ហើយត្រូវបានសម្អាតចេញក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃនោះទេ ochratoxin នៅតែស្ថិតក្នុងខ្លួនរយៈពេលពី ៣៥-៥០ ថ្ងៃ។ វាបំផ្លាញតម្រងនោមដោយបង្កឱ្យមានការរលាក និងការស្លាប់កោសិកា ធ្វើឱ្យខូចដល់ការរំលាយអាហារ និងបណ្តាលឱ្យមានជាលិកាតម្រងនោមរ៉ាំរ៉ៃ។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត Hung បានប្រៀបធៀបការប៉ះពាល់ ochratoxin ដូចទៅនឹងការចាក់ស៊ីម៉ង់ត៍ចូលទៅក្នុងប្រព័ន្ធចម្រោះទឹក ដែលស្ទះ និងបំផ្លាញភ្នាសតម្រងតម្រងនោមជាអចិន្ត្រៃយ៍។ លោកបានណែនាំកុំឱ្យទទួលទានអាហារដែលមានសញ្ញាផ្សិត ជាពិសេសនៅក្នុងលក្ខខណ្ឌក្តៅ និងសើម (លើសពី ២៥ អង្សាសេ និងសំណើមលើសពី ១៨.៥%) ដែលជាបរិយាកាសអំណោយផលសម្រាប់ការលូតលាស់របស់មេរោគផ្សិតប្រភេទនេះ។

សូមជម្រាបថា Ochratoxin ជាជាតិពុលធម្មជាតិម្យ៉ាងដែលបង្កើតឡើងដោយផ្សិត។ វាជាជាតិពុលដែលមានគ្រោះថ្នាក់បំផុតចំពោះសុខភាពមនុស្ស ជាពិសេសតម្រងនោម។ គេច្រើនរកឃើញមានផ្សិតប្រភេទនេះនៅក្នុងចំណីអាហារដូចជា កាហ្វេ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ ផ្លែឈើក្រៀម និងសាច់កែច្នៃជាដើម។ ហេតុនេះប្រសើនបើរកឃើញវានៅក្នុងចំណីអាហារ សូមប្រញាប់បោះវាចោលជាបន្ទាន់ កុំស្ដាយឲ្យសោះ ព្រោះវាជាឃាតករលាក់មុខដែលមនុស្សមួយចំនួនស្គាល់ច្បាស់៕