សត្វពង្រូល (Pangolin) គឺជាសត្វដ៏អស្ចារ្យ និងមានលក្ខណៈពិសេសដាច់គេមួយក្នុងចំណោមសត្វចិញ្ចឹមកូនដោយទឹកដោះទាំងអស់។ ទោះបីជាវាមានរូបរាងប្លែក និងគួរឱ្យស្រលាញ់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នវាបានក្លាយជាសត្វដែលត្រូវបានគេជួញដូរខុសច្បាប់ច្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោក ដែលធ្វើឱ្យវាកំពុងឈានទៅរកការផុតពូជ។
.jpg)
សត្វពង្រូលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា “អាម៉ាឌីឡូមានស្រកា” (Armadillo) ។ វាជាសត្វតែមួយគត់ដែលមានស្រការឹងមាំគ្របដណ្តប់ពេញរាងកាយ (លើកលែងតែផ្នែកពោះ)។ ស្រការបស់វាធ្វើពីសារធាតុ Keratin ដែលជាសារធាតុដូចគ្នានឹងក្រចកដៃ និងសក់មនុស្សយើងដែរ។ នៅពេលមានសត្រូវមកយាយី វាមានសមត្ថភាពមូរខ្លួនជាដុំមូលដូចបាល់ ដែលសូម្បីតែសត្វសាហាវដូចជាតោ ឬខ្លាក៏ពិបាកនឹងខាំវាឱ្យមុតដែរ។
សត្វពង្រូលដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។ ពង្រូលមួយក្បាលអាចស៊ីសត្វស្រមោច និងកណ្តៀររហូតដល់ ៧០ លានក្បាលក្នុងមួយឆ្នាំ។ ប្រសិនបើគ្មានពង្រូលទេ ចំនួនកណ្តៀរនឹងកើនឡើងហួសប្រមាណ ដែលអាចបំផ្លាញដើមឈើក្នុងព្រៃ និងដំណាំកសិកម្ម។ បន្ថែមពីនេះ នៅពេលវាជីករកចំណី វាមិនត្រឹមតែជួយសម្អាតសត្វល្អិតក្នុងដីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជួយឱ្យដីមានខ្យល់ចេញចូល និងមានជីជាតិល្អ ដែលជួយឱ្យរុក្ខជាតិលូតលាស់បានល្អផងដែរ។
យ៉ាងណាមិញ បើទោះបីជាវាមានប្រយោជន៍មហាសាលក៏ដោយ ក៏សត្វពង្រូលរាប់សែនក្បាលត្រូវបានគេសម្លាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយសារមូលហេតុចម្បងពីរគឺ ទីមួយជំនឿខុសឆ្គងលើឱសថបុរាណ។ មនុស្សជាច្រើននៅតែជឿថាស្រកាពង្រូលអាចព្យាបាលជំងឺបាន ប៉ុន្តែតាមពិតទៅ វាមិនខុសពីការដែលយើងកាត់ក្រចកដៃមកញ៉ាំនោះទេ ព្រោះវាគ្មានសារធាតុឱសថអ្វីទាំងអស់។ ទីពីរតម្រូវការសាច់ ក្នុងវប្បធម៌ខ្លះ ការបរិភោគសាច់ពង្រូលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាការបង្ហាញពីអំណាច និងទ្រព្យសម្បត្តិ។
ចំណែកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើង សត្វពង្រូល (ប្រភេទពង្រូលជ្វា) ត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជី “ជិតផុតពូជបំផុត” (Critically Endangered)។ យើងអាចជួបប្រទះពួកវាបាននៅតំបន់ជួរភ្នំក្រវាញ និងតំបន់ព្រៃការពារនានា។ រាជរដ្ឋាភិបាល និងអង្គការសង្គ្រោះសត្វព្រៃនានាកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីលុបបំបាត់ការបរបាញ់ និងការជួញដូរប្រភេទសត្វដ៏កម្រនេះ។
សត្វពង្រូលគឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃតុល្យភាពធម្មជាតិ។ ការបាត់បង់ពួកវា គឺជាការបាត់បង់ដ៏ធំធេងសម្រាប់ព្រៃឈើ និងភពផែនដី។ ការបញ្ឈប់ការបរិភោគ និងការជួញដូរសត្វព្រៃ គឺជាជំហានដំបូងបំផុតដែលយើងម្នាក់ៗអាចធ្វើបាន ដើម្បីជួយសង្គ្រោះសត្វពង្រូលឱ្យនៅមានវត្តមានសម្រាប់កូនចៅជំនាន់ក្រោយ៕
