យើងគ្រប់គ្នាមានធ្លាប់ឆ្ងល់អត់ហេតុអ្វីបានជារូបសំណាករ៉ូម៉ាំងភាគច្រើនតែងតែបាត់.បង់.ក្បាល មិនថារូបសំណាកនៅអឺរ៉ុបនោះទេសូម្បីរូបសំណាកព្រះមួយចំនួននៅប្រទេសកម្ពុជាយើងក៏គ្មានប្រកេសដែរតើនេះមកពីអ្វី? ជាការពិតណាស់នៅពេលដែលយើងទៅសារមន្ទីរគឺតែងតែឃើញផ្ទាំងគំនូរដ៏ល្អឯក ស្នាដៃសិល្បៈបុរាណ និងរូបចម្លាក់បុរាណៗកាលពីសម័យមុនជាច្រើនដែលតែងតែបាក់ច្រមុះ បាក់ម្រាមដៃ បាក់ជើង និងបាក់ដងខ្លួនជាដើម ហើយជាពិសេសនោះគឺរូបចម្លាក់តែងតែបាត់បង់ក្បាលតែម្តង ដោយពួកយើងកម្រនឹងបានឃើញរូបចម្លាក់មានរាងកាយគ្រប់គ្រាន់ណាស់។
ទោះបីជាបច្ចុប្បន្ននេះអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមិនអាចដឹងច្បាស់អំពីរបៀបដែលរូបចម្លាក់មួយបានបាត់បង់ក្បាលរបស់វាក៏ដោយ ប៉ុន្តែពួកគេក៏បានរកឃើញតម្រុយតិចតួចដើម្បីជួយដោះស្រាយចម្ងល់របស់ពួកយើងបានផងដែរ។ សម្រាប់ហេតុផលដំបូងនោះគឺថា ក របស់រូបសំណាកជាចំណុចខ្សោយធម្មជាតិនៅលើរាងកាយមនុស្ស មានន័យថា ក គឺជារបស់មួយដែលងាយនឹងបាក់ ព្រោះនៅពេលដែលរូបសំណាកធ្លាក់កំឡុងពេលដាក់តាំង ឬដឹកជញ្ជូនជាញឹកញាប់ ក ជារបស់ផុយងាយនឹងបាក់ជាងគេ។ នេះបើយោងតាមលោក Rachel Kousser សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកបុរាណ និងប្រវត្តិសាស្រ្តសិល្បៈនៅសាកលវិទ្យាល័យ City of New York ។ 
ប៉ុន្តែមិនមែនក្បាលរូបសំណាកបាក់សុទ្ធតែដោយសារហេតុផលទាំងនេះនោះទេ វាក៏មានហេតុផលជាច្រើនផ្សេងទៀតដែលរូបសំណាកបុរាណអាចបាត់បង់ក្បាល គឺដោយសារតែមានបុគ្គលខិលខូចមួយចំនួនលួចកាត់ក្បាលរូបសំណាកដោយចេតនាក្នុងគោលបំណងអាក្រក់អ្វីមួយ។ ជាងនេះទៅទៀត ពេលខ្លះជាងចម្លាក់រ៉ូម៉ាំងក៏បានរចនារូបសំណាកដោយចេតនាជាមួយនឹងក្បាលដែលអាចដកចេញបាន ដាក់ចូលវិញក៏បាន។ ដោយការរចនានេះបានអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុផ្សេងៗគ្នាសម្រាប់ដងខ្លួន និងមុខ ហើយរូបសំណាកទាំងនេះងាយស្រួលសម្គាល់ណាស់ ព្រោះតួខ្លួនមានរន្ធ ដូច្នេះជាងចម្លាក់អាចបញ្ចូលកបាន ហើយក្បាលរបស់រូបចម្លាក់ក៏មានគែមឆ្លាក់រលោងជំនួសឱ្យគែមរាងចតុកោណផងដែរ។ 
នេះបើយោងតាម Kenneth Lapatin ដែលជាអ្នកថែរក្សាវត្ថុបុរាណនៅសារមន្ទីរ J. Paul Getty ទីក្រុង Los Angeles ក៏បានឱ្យដឹងទៀតថា ក្នុងករណីដ៏កម្រ ក្បាលរូបសំណាកត្រូវបានដកចេញក្នុងសម័យទំនើប មានន័យថា ក្បាលរូបសំណាករ៉ូម៉ាំងគឺមានតម្លៃច្រើននៅលើទីផ្សារវត្ថុបុរាណ ហើយអ្នកលក់សិល្បៈខិលខូចមួយចំនួនក៏លួចបន្លំកាត់ក្បាលរូបសំណាកដើម្បីលក់ដេញថ្លៃ។ ជាឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងរូបសំណាក “Woman in a Robe” នៅសារមន្ទីរ J. Paul Getty ត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញក្នុងឆ្នាំ ១៩៣០ មានដងខ្លួននិងក្បាលពេញលេញដែលមានកម្ពស់ ២.១ ម៉ែត្រប៉ុន្តែនៅអំឡុងឆ្នាំ ១៩៧២ រូបសំណាកនេះក៏បាត់ក្បាល។ 
បន្ទាប់មកអ្នកគ្រប់គ្រងជាន់ខ្ពស់របស់សារមន្ទីរក៏បានរកឃើញអ្នកលក់វត្ថុបុរាណម្នាក់ លក់វត្ថុមួយដែលមើលទៅហាក់ដូចជាជាផ្នែកមួយនៃរូបសំណាករបស់ពួកគេ ដូច្នេះពួកគេក៏សន្មត់ថា ក្បាលរូបសំណាកនោះធ្លាប់ត្រូវបានគេលួចដេញថ្លៃ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាក៏មានហេតុផលជាច្រើនផ្សេងទៀតផងដែរ នេះគ្រាន់តែជាឧទាហរណ៍តែប៉ុណ្ណោះ សម្រាប់ហេតុផលពិតប្រាកដនៅមិនទាន់មានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រណាសិក្សាដល់នៅឡើយទេ៕










