«រមណីយដ្ឋានភ្នំបាយ៉ង់កោ» គឺជារមណីយដ្ឋានដ៏សម្បូរបែបមួយ ស្ថិតនៅភូមិញេធិ៍រោង ឃុំព្រះបាទជាន់ជុំ ស្រុកគិរីវង់ ខេត្តតាកែវ និងមានចម្ងាយត្រឹមតែ ១២១ គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះពីរាជធានីភ្នំពេញ។ រមណីយដ្ឋាននេះមានទីតាំងនៅលើកំពូលភ្នំកម្ពស់ ៣១៣ ម៉ែត្រ ដោយមានប្រាសាទបុរាណខ្មែរមួយដែលគេស្គាល់ថាជាប្រាសាទបាយ៉ង់កោ បានកសាងឡើងនៅក្នុងសតវត្សទី ៧ ពីឆ្នាំ ៦១៥ ដល់ឆ្នាំ ៦៣៥ ដោយព្រះបាទភវវរ្ម័នទី ២ ធ្វើពីថ្មបាយក្រៀម ឥដ្ឋ ថ្មស៊ីស្ត និងថ្មទ្រនាប់ដែលមានបណ្តោយ ១៣ ម៉ែត្រ ទទឹង ៩ ម៉ែត្រ និងកម្ពស់ ១២ ម៉ែត្រ។

ក្រៅពីប្រាសាទបាយ៉ង់កោ នៅលើកំពូលភ្នំក៏មានប្រាសាទបុរាណចំនួន ៤ ផ្សេងទៀតផងដែរ គឺប្រាសាទព្រះគោ ប្រាសាទកាណាងខាងលិច ប្រាសាទកាណាងខាងកើត និងប្រាសាទកំពូលកាណង់ ដែលប្រាសាទទាំងនេះកសាងឡើងដើម្បីឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទភ្នំបាយ៉ង់កោគឺជារមណីយដ្ឋានទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ល្បីល្បាញមួយដែលភ្ញៀវទេសចរជាតិ និងអន្តរជាតិមិនដែលរំលងឡើយ ព្រោះនៅទីនេះមានជីវ:ចម្រុះ និងមានប្រភេទសត្វ រុក្ខជាតិកម្រជាច្រើន ដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ និងអភិរក្ស។

តំបន់នេះក៏មានទេសភាពធម្មជាតិស្រស់ត្រកាល ដូចជាកន្លែងថ្ម ២ ដុំនៅចំលើកំពូលភ្នំ មានសម្រស់ស្រស់ស្អាតខ្លាំងសម្រាប់ការថតរូប ឬថតភាពយន្តនានា។ លើសពីនេះរមណីយដ្ឋានភ្នំបាយ៉ង់កោ ក៏ជាកន្លែងស័ក្តិសិទ្ធ និងជាកន្លែងកម្សាន្តលម្ហែអារម្មណ៍ជាមួយទេសភាពដ៏ស្រស់បំព្រង ដែលអាចគយគន់ទេសភាពព្រៃភ្នំ ស្រូបយកខ្យល់អាកាសដ៏ត្រជាក់បរិសុទ្ធពិតៗបានទៀតផង។ កាលពីមុនផ្លូវទៅកាន់ភ្នំបាយ៉ង់កោហាក់មានសភាពលំបាកធ្វើដំណើរបន្តិច ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នគឺមានភាពងាយស្រួលហើយ។

នៅពេលលោកអ្នកបានទៅដល់គោលដៅដ៏អស្ចារ្យនេះ នឹងបានយល់ដឹងអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌ខ្មែរកាន់តែច្បាស់ ដែលជះឥទ្ធិពលសុសសាយទៅខាងក្រៅ ក៏ដូចជាបានស្វែងយល់ពីសក្តានុពល ទេសចរណ៍និងស្នាដៃកេរដំណែលនៃបុព្វបុរសខ្មែរយើងផងដែរ។ ដូច្នេះប្រសិនបើលោកអ្នកបានទៅលេងខេត្តតាកែវហើយ សូមកុំរំលងទីតាំងនៃបូជនីយដ្ឋានបុរេអង្គរដ៏ល្បីល្បាញនេះឱ្យសោះ៕

ជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅក្នុងខែកុម្ភះនេះ បន្ទាប់ពីបងប្អូនប្រជាកសិករយើងបានប្រមូលផលកសិកម្មរួចរាល់អស់ហើយនោះ តែងតែរៀបចំប្រារព្ធពិធីមួយ ដែលគេស្គាល់ថាជាពិធីបុណ្យចាប់ត្រី។ ពិធីបុណ្យនេះមានអាយុកាលជាង ៥០០ ឆ្នាំមកហើយ ធ្វើឡើងនៅបឹងត្រពាំងក្រម ក្នុងភូមិសាទុំ ឃុំជាំក្រវៀន ស្រុកមេមត់ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ គឺជាពិធីចាប់ត្រីបែបបុរាណខ្មែរ ដោយប្រើឧបករណ៍អង្រួត ឈ្នាង ដើម្បីចាប់យកត្រីសម្រាប់អាំងទទួលទានជុំគ្នា ជាមួយបរិយាកាសអ៊ូអ៊រ និងសប្បាយរីករាយបំផុត។

អ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នោះគឺថានៅឆ្នាំ ២០២៥ នេះមានពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរគ្រប់ជាតិសាសន៍មកចូលរួមលេងកម្សាន្តយ៉ាងច្រើនកុះករប្រមាណជាង ១២ ម៉ឺននាក់ឯណោះ ហើយនៅឆ្នាំ ២០២៦ ខាងមុខ រដ្ឋបាលខេត្តក៏គ្រោងរៀបចំពិធីប្រគល់ពានរង្វាន់ដល់អ្នកដែលចាប់បានត្រីច្រើនជាងគេផងដែរ។ ពិធីបុណ្យចាប់ត្រីគឺជាទំនៀមទម្លាប់ដ៏ប្រពៃមួយ ដែលធ្វើឡើងដើម្បីរំលឹក និងរក្សាអភិរក្សកេរ្តិ៍តំណែលពីបុរាណខ្មែរ ខណៈពលរដ្ឋ និងភ្ញៀវទេសចរប្រមាណ ១២ ម៉ឺននាក់បានប្រមូលផ្តុំគ្នាដើម្បីចាប់ត្រីក្នុងស្មារតីសាមគ្គីភាព ស្រលាញ់រាក់ទាក់គ្នា ប្រកបដោយសីលធម៌ សុជីវធម៌យ៉ាងល្អផូរផង់ និងមានលក្ខណៈជាតិនិយមគួរជាទីមោទនៈ។

បើនិយាយពីទិដ្ឋភាពនៃពិធីបុណ្យចាប់ត្រីបែបបុរាណខ្មែរវិញ គឺពិតជាអស្ចារ្យខ្លាំងណាស់ ដែលនេះសរបញ្ជាក់ឱ្យឃើញថា ពិធីបុណ្យដ៏មានប្រជាប្រិយភាពរបស់ខ្មែរយើង គឺជាចំណែកមួយដែលបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរទាំងក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុកឱ្យមកចូលរួមលេងកម្សាន្តជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា ក្រៅខេត្តត្បូងឃ្មុំ ពិធីបុណ្យចាប់ត្រីក៏បានប្រារព្ធនៅខេត្តជាច្រើនទៀតនៃប្រទេសកម្ពុជាយើងផងដែរ ដូចជាខេត្តសៀមរាបជាដើម។

សរុបមកវិញ ការរៀបចំប្រារព្ធពិធីបុណ្យចាប់ត្រីគឺជាទំនៀមទម្លាប់ឡើងមាឃ ដែលអ្នកស្រុកតែងតែប្រារព្ធក្រោយប្រមូលផលរួច ដោយបង្ហាញពីតម្លៃនៃសម្បត្តិរួម និងសាមគ្គីក្នុងភូមិ ហើយក៏ស្តែងឱ្យឃើញពីទំនាក់ទំនងបរិស្ថាន និងប្រពៃណីប្រតិបត្តិក្នុងសហគមន៍ផងដែរ៕

រូបភាព៖ ក្រសួងទេសចរណ៍ 

ថ្មីៗនេះ មានការហៀរកំពប់ប្រេង ដែលបណ្តាលមកពីការធ្លាយរ៉ងបំពង់ក្នុងឃ្លាំងស្តុកប្រេង ស្ថិតនៅស្រុកស្ទឹងហាវ បានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ឆ្នេរព្រែកត្រែង និងតាមទីតាំងមួយចំនួនទៀតដែលមានកក់កំណកប្រេង ស្ថិតនៅភូមិ៣ សង្កាត់លេខ១ ក្រុងព្រះសីហនុ និងឃុំអូរត្រេះ ស្រុកស្ទឹងហាវ ខេត្តព្រះសីហនុ។
បើតាម លោក ឡុង ឌីម៉ង់ អភិបាលរងខេត្ត បានឱ្យដឹងថា៖” ការសម្អាតប្រេងដែលអណ្តែតមកលើឆ្នេរព្រែកត្រែង ទទួលបានលទ្ធផលប្រមាណជិត១០០ភាគរយហើយ ដោយស្ថានភាពឆ្នេរ និងផ្ទៃទឹកសមុទ្រនាពេលនេះ មានសភាពល្អប្រសើរ”។
បច្ចុប្បន្នរដ្ឋបាលខេត្ត បានដាក់ស្លាកសញ្ញាហាមឃាត់ចុះមុជទឹកក្នុងរយៈពេលខ្លីសិន ដើម្បីត្រួតពិនិត្យឱ្យប្រាកដ ថាអស់ប្រេង។
បន្ថែមពីនេះទៀត នៅពេលអស់ប្រេង ក៏នឹងមានការពិនិត្យគុណភាពទឹកផងដែរ ដើម្បីធានាថាគុណភាពទឹកសមុទ្រ នឹងវិលទៅរកស្ថានភាពដូចដើមវិញ។
សូមបញ្ជាក់ថា ឆ្នេរព្រែកត្រែង ជាឆ្នេរសមុទ្រ ដែលមានប្រវែងខ្លីជាងគេ ប្រមាណជា១ គីឡូម៉ែត្រ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិទំនប់រលក សង្កាត់លេខ១ ក្រុងព្រះសីហនុ។
ឆ្នេរនេះ មានឆ្នេរខ្សាច់ពណ៌សចាំងឆ្លុះ និងទឹកសមុទ្រពណ៌ខៀវស្រងាត់ អមដោយទេសភាពធម្មជាតិមានពណ៌បៃតងគ្រប់រដូវកាល មានជំនោរខ្យល់សមុទ្រត្រជាក់ និងបរិសុទ្ធគួរជាទីមនោរម្យសម្រាប់ការសម្រាកលម្ហែកាយ៕

នៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ មានការផ្សព្វផ្សាយនៅលើបណ្ដាញសង្គមហ្វេសប៊ុក ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីដាក់សិស្សថ្នាក់ទី១និងថ្នាក់ទី២ នៅសាលាបឋមសិក្សាទួលកី សង្កាត់ភ្លើងឆេះរទេះ ខណ្ឌកំបូល រាជធានីភ្នំពេញ ឱ្យរៀនមួយថ្នាក់ជាង១៥០នាក់។

ចំពោះករណីនេះ មន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡារាជធានីភ្នំពេញ បានបញ្ជាក់ថា៖” មូលហេតុដោយសារសាលាមានគ្រូបង្រៀនត្រូវចូលនិវត្តន៍ ធ្វើឱ្យសាលាខ្វះគ្រូ ករណីនេះគណៈនាយកសាលាបានចាត់វិធានការដោះស្រាយជាបឋម ដោយដាក់សិស្សបញ្ចូលគ្នាពីរថ្នាក់មកធ្វើជាមួយថ្នាក់ ដើម្បីឱ្យសិស្សទាំងអស់អាចមានលទ្ធភាពមករៀនបាន ប៉ុន្តែការធ្វើបែបនេះជាការដោះស្រាយមានលក្ខណៈបណ្តោះអាសន្នតែប៉ុណ្ណោះទម្រាំសាលារកគ្រូបង្រៀនថ្មីមកជំនួសបាន”។

ជុំវិញបញ្ហានេះ ឯកឧត្តម ឃួង ស្រេង អភិបាល នៃគណៈអភិបាលរាជធានីភ្នំពេញស្នើសុំឱ្យសាលាអញ្ជើញគ្រូបង្រៀនដែលចូលនិវត្តន៍មកជួយបង្រៀនទម្រាំមានគ្រូថ្មីមកជំនួស ចំពោះប្រាក់ឧបត្ថម្ភលោកនឹងចាត់ចែងដោះស្រាយជូនដល់ពួកគាត់។

ហេតុដូច្នេះ មន្ទីរអប់រំ យុវជន និងកីឡារាជធានីភ្នំពេញ បានសំណូមពរសូមឱ្យមានភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងស្នើឱ្យអាណាព្យាបាលយកកូនពួកគាត់មករៀនជាធម្មតាឡើងវិញ៕