មនុស្សភាគច្រើនទូទាំងពិភពលោក ប្រហែលជាធ្លាប់បានស្គាល់គ្រូទាយពិការភ្នែក Baba Vangaរួចមកហើយ ដែលកន្លងមកគេតែងចុះផ្សាយអំពីការទស្សន៍ទាយពីជោគវាសនារបស់សកលលោក និងហេតុការណ៍ធំៗជាច្រើន ហើយរឿងរ៉ាវទាំងនោះសុទ្ធតែបានកើតឡើង ដូចអ្វីដែលគាត់ទស្សន៍ទាយមែន។

ការទាយទុកមុនរបស់គាត់ ត្រូវបានគេចងក្រងជាសៀវភៅតាំងពីគាត់នៅមានជីវិតមកម្ល៉េះ ហើយការទាយនោះ គឺគាត់បានទាយទុករហូតដល់ឆ្នាំ ៥០៧៩ ឯណោះ។ ដោយឡែក ថ្មីៗនេះគេបានដកស្រង់នូវទំនាយធំៗរបស់គាត់សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២៥ ដែលមានដូចខាងក្រោម៖

១. សង្រ្គាមរវាងប្រទេសនៅលោកខាងលិច និងខាងកើត៖ ទំនាយនោះបានទាយថា នឹងមានសង្រ្គាមធ្ងន់..ធ្ងរ ដែលអាចនឹងបណ្ដាលអោយមនុស្សស្លា..ប់ជាច្រើន ព្រមទាំងមានការផ្លាស់ប្ដូររបបនយោបាយពិភពលោកផងដែរ។ នៅក្នុងនោះក៏បានសរសេផងដែរថា លោកVladimir Putin អាចនឹងត្រូវបានគេជ្រើសរើសធ្វើជាប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីជាថ្មីម្ដងទៀត ហើយសង្រ្គាមលោកលើកទី៣ អាចនឹងកើតមានឡើង ដែលវាចំណុចដំបូងនៃវិនាសកម្មរប់ពិភពលោក។

២. គ្រោះធម្មជាតិ៖ មនុស្សជាតិនឹងជួបប្រទះនឹងគ្រោះធម្មជាតិយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅប្រទេសជាច្រើនដូចជា៖ គ្រោះទឹកជំនន់, បន្ទុះភ្នំភ្លើង, រញ្ជួយដី, ការកើនឡើងកម្ដៅ និងកម្ពស់ទឹកសមុទ្រ ។ល។

៣. វិទ្យាសាស្រ្តរីកចម្រើនខ្លាំង៖ គាត់បាននិយាយថា ការផ្លាស់ប្ដូរសរីរាង្គរបស់មនុស្សនឹងកាន់តែងាយស្រួលជាងមុន ដោយគេបានរកឃើញវិធីនៅក្នុងការដាក់ចិញ្ចឹមសរីរាង្គនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍បាន។ ក្រៅពីនេះផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា ក៏នឹងកាន់តែមានឥទ្ធិពលក្នុងសង្គមមនុស្សកាន់តែខ្លាំង។ លើសពីនេះ មនុស្សនឹងអាចទាក់ទងគ្នា តាមរយៈការបញ្ជូនរលកសម្លេងពីខួរក្បាលតាមរយៈឧបករណ៍ម្យ៉ាង ហើយមនុស្សនឹងអាចមានទំនាក់ទំនងជាមួយជីវិតក្រៅភពផែនដីផងដែរ។

៤. វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចនៅអាមេរិក៖ ក្នុងទំនាយបានសរសេថា សហរដ្ឋអាមេរិក នឹងជួបជាមួយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធ្ងន់..ធ្ងរ ។

៥. ការរីកចម្រើននៃសាសនា៖ មានការព្យាករណ៍ថា មនុស្សទូទាំងពិភពលោក នឹងនាំគ្នាចាប់ផ្ដើមមានទំនោរទៅលើជំនឿនៃសាសនាយ៉ាងខ្លាំងក្លាម្ដងទៀត។

គួរបញ្ជាក់ថា ទាំងនេះពុំមែនជាការទាយក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននោះទេ ទំនាយរបស់គាត់ត្រូវបានគេរៀបចំចងក្រងដាក់ជាសៀវភៅតាំងពីមុនពេលគាត់បានទទួលមរ..ណៈភាព នៅឆ្នាំ១៩៩៦មកម្ល៉េះ ហើយត្រូវបានគេយកមកនិយាយសារជាថ្មី ដោយសារឃើញជាក់ស្ដែងនូវរឿងរ៉ាវមួយចំនួន ដែលកំពុងកើតឡើងនាពេលបច្ចប្បន្ននេះពិតប្រាកដមែន ដូច្នេះគួរជឿ រឺមិនគួរជឿគឺអាស្រ័យលើការពិចារណារបស់បុគ្គលរៀងខ្លួន៕

ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ៖ សារព័ត៌មាន AP រាយការណ៍ថា អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) នឹងផ្តល់ជំនួយថវិកាចំនួន៥លានដុល្លារអាមេរិកសម្រាប់ជួយប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលបានរងគ្រោះដោយសាររញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរ ស្មើកម្រិត៧.៧រិចទ័រ កាលពីរសៀលថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ ។ រីឯប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានសន្យាថា លោកនឹងផ្តល់ថវិកាជួយមីយ៉ាន់ម៉ា ផងដែរ ក្រោយពីមេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា លោក Min Aung Hlaing អំពាវនាវស្នើសុំជំនួយមនុស្សធម៌ពីអន្តរជាតិ ។

មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា លោក Min Aung Hlaing បានថ្លែងតាមទូរទស្សន៍ថា ចំនួនមនុស្សស្លាប់ដោយសារគ្រោះរញ្ជួយដី បានកើនឡើងរហូតដល់១៤៤នាក់ និងរងរបួសចំនួន៧៣០នាក់ ប៉ុន្តែចំនួននេះនឹងកើនឡើងបន្តទៀត ។ អគារក្នុងតំបន់ជាច្រើននៅជុំវិញចំណុចកើតគ្រោះរញ្ជួយដីបានខូចខាតយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេស នៅទីក្រុង Mandalay, ទីក្រុង Yangon និងទីក្រុង Naypyidaw ។

អគារក្នុងទីក្រុងចំនួន៥ ដែលស្ថិតនៅក្បែរចំណុចកណ្តាលគ្រោះរញ្ជួយដីបានខូចខាតជាច្រើនកន្លែង ហើយស្ពានចំនួន២កន្លែងបានបាក់រលំ ក្នុងនោះមានស្ពានបុរាណដែលតភ្ជាប់រវាងទីក្រុង Mandalay និងទីក្រុង Yangon ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Global New Light របស់មីយ៉ាន់ម៉ា ។

អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ប្រកាសថា នឹងផ្តល់ប្រាក់ចំនួន៥លានដុល្លារអាមេរិក សម្រាប់ជួយពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាដែលរងគ្រោះដោយសាររញ្ជួយដី ក្រោយពីមេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា លោក Min Aung Hlaing អំពាវនាវស្នើសុំជំនួយមនុស្សធម៌ពីអន្តរជាតិ ហើយមេដឹកនាំមីយ៉ាន់ម៉ាបញ្ជាក់ថា ត្រូវការជំនួយឈាមយ៉ាងច្រើនដើម្បីសង្គ្រោះជីវិតពលរដ្ឋ ។

ដោយឡែក ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានថ្លែងកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ថា រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកនឹងផ្តល់ជំនួយឱ្យមីយ៉ាន់ម៉ា ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញបានសាកសួរពីភាពច្បាស់លាស់របស់អាមេរិកពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្តល់ថវិកាជំនួយទៅក្រៅប្រទេស ពីព្រោះតាំងពីថ្ងៃដែលលោក Trump ឡើងកាន់តំណែង គឺអាមេរិកបានកាត់បន្ថយការចំណាយថវិកាជាបន្តបន្ទាប់ ។

ទោះយ៉ាងណា លោក Trump បាននិយាយជាមួយសារព័ត៌មាន Reuters នៅសេតវិមានក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ថា លោកបានជជែកជាមួយមន្ត្រីមីយ៉ាន់ម៉ារួចហើយ ពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថានការណ៍គ្រោះរញ្ជួយដី ហើយរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកនឹងផ្តល់ជំនួយមួយចំនួនដល់មីយ៉ាន់ម៉ា ៕

កាលពីមុនពិភពលោករបស់យើងធ្លាប់ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយសត្វពស់ ដែលមានទំហំធំជាងមនុស្សទៅទៀត ហើយពួកវាគឺជាសត្វយក្សសម័យបុរេប្រវត្តិដ៏ពិតប្រាកដ។ ពស់ គឺជាពពួកសត្វល្មូនដែលភាគច្រើនមានពិស អាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ទៅដល់មនុស្សបានយ៉ាងងាយ ដែលធ្វើឱ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាមានការខ្លាចរអានឹងប្រភេទសត្វនេះណាស់។ ដូច្នេះហើយតើលោកអ្នកដឹងទេថា ពស់ណាខ្លះដែលមានទំហំធំជាងគេនៅលើពិភពលោក?

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់គេហទំព័របរទេស IFL Science បានឱ្យដឹងថា ពស់ខាងក្រោមនេះគឺជាពស់ដែលធំជាងគេបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក៖

១.Titanoboa៖ គឺជាពស់ថ្លាន់ដែលមានដើមកំណើតនៅអាមេរិកខាងត្បូង ហើយវាមានអាយុកាលប្រហែល ៦០ លានឆ្នាំ បន្ទាប់ពីសត្វដាយណូស័របានផុតពូជ។ ពស់នេះមានប្រវែង ១៣ ទៅ ១៤ ម៉ែត្រ ជាមួយទម្ងន់ ១.១ ទៅ ១.៣ តោន ជាសត្វដែលធំជាងគេបំផុតនៅលើភពផែនដីកាលពីអតីតកាល ទោះជាយ៉ាងណាបច្ចុប្បន្នពស់ប្រភេទនេះបានផុតពូជហើយ។

២.Palaeophis colossaeus៖ គឺជាពស់សមុទ្របុរាណដែលគ្របដណ្តប់ភាគច្រើននៃអាហ្វ្រិកខាងជើងកាលពីជាង ៥០ លានឆ្នាំមុន។ ដោយវាមានប្រវែង ១២ ម៉ែត្រ និងទម្ងន់ប្រហែល ១ តោន ពស់នេះត្រូវបានគេជឿថារស់នៅក្នុងទន្លេធំៗ ឬមហាសមុទ្រធំៗ។

៣.Gigantophis Garstini៖ Gigarstini គឺជាសត្វពស់ចម្លែកដ៏ធំមួយដែលរស់នៅប្រហែល ៤០ លានឆ្នាំមុន។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប៉ាន់ស្មានថាវាមានប្រវែងរាងកាយពី ៧ ទៅ ១០ ម៉ែត្រ ហើយវាមានទំនាក់ទំនងជាមួយពស់យក្សផុតពូជមួយទៀតគឺ Madtsoia នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ដែលបង្ហាញថាពស់យក្សនេះធ្លាប់ត្រូវបានគេរកឃើញយ៉ាងទូលំទូលាយនៅទូទាំងអាស៊ី។

៤.Anacondas៖ យោងតាមសួនសត្វជាតិ និងវិទ្យាស្ថាន Smithsonian Institute of Conservation Biology បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នពស់ថ្លាន់ Anacondas គឺជាពស់ដែលធំជាងគេនៅលើពិភពលោក ដោយវាត្រូវបានគេប្រទះឃើញភាគច្រើននៅក្នុងព្រៃអាម៉ាហ្សូន ជាមួយប្រវែង ៩ ម៉ែត្រ និងមានទម្ងន់ ៣៩៩ គីឡូក្រាម ៕

ប្រសិនបើលោកអ្នកមានបំណងចង់ទិញរថយន្តមួយទឹក ឬរថយន្តជជុះ ដែលជួយសន្សំសំចៃខ្ពស់ ដោយមិនចង់ទិញទៅខុស អ្នកចាំបាច់ត្រូវមើលពីសភាពម៉ាស៊ីន ជើងក្រោម ទឹកថ្នាំ និងឆែកមើលថាតើជារថយន្តកាត់ត ពីរបីកំណាត់ឬអត់។

ការទិញរថយន្តដំបូងក្នុងជីវិតរបស់អ្នកគឺជាបញ្ហាប្រឈមមួយ ដូច្នេះប្រសិនបើរថយន្តជជុះមានចំណុច ៥ នេះអ្នកត្រូវតែជៀសវាង និងមិនគួរទិញឡើយកុំឱ្យខាតលុយ ដែលចំណុចនោះរួមមាន៖

១.រថយន្តដែលលេងពណ៌៖ រថយន្តប្រើហើយដែលត្រូវបានលាបពណ៌ទាំងអស់ ឬផ្លាស់ប្តូរពណ៌ដើមរបសរថយន្ត គឺភាគច្រើនមានស្នាមឆ្កូត និងស្នាមប្រឡាក់តូចៗជាច្រើនកន្លែង ដោយសារតែរថយន្តមួយទឹកនេះបានឆ្លងកាត់ការបុកខ្លាំង ឬក្រឡាប់រហូតដល់ត្រូវលាបពណ៌រថយន្តទាំងមូល ទោះបីជាវាមានតម្លៃថោកប៉ុណ្ណាក៏ដោយ ក៏អ្នកមិនគួរទិញនិងត្រូវជៀសវាងបញ្ហានេះផងដែរ។

២.រថយន្តធ្លាប់ផ្លាស់ប្តូរគ្រឿងម៉ាស៊ីន៖ នៅក្នុងករណីនៃការទិញរថយន្តជជុះជាលើកដំបូង ជៀសវាងរថយន្តដែលបានផ្លាស់ប្តូរគ្រឿងម៉ាស៊ីន ព្រោះភាគច្រើនម្ចាស់ដើមប្រើរហូតដល់មានស្នាមជាំ និងកង្វះការថែទាំត្រឹមត្រូវ ដូច្នេះឡានបែបនេះមិនគួរប្រើទៀតទេ ដោយសារតែផលវិបាកអាចកើតឡើងនៅពេលក្រោយ។

៣.រថយន្តដែលមានជម្រើសច្រើនពេក៖ ជាការពិតណាស់ រថយន្តមានជម្រើសច្រើន វានឹងផ្តល់ភាពងាយស្រួលកាន់តែប្រសើរ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិនបើដល់ពេលជួសជុលវា? អ្នកក៏នឹងត្រូវប្រឈមមុខនឹងវិក័យប័ត្រជួសជុលថ្លៃជាងគេផងដែរ ឧទាហរណ៍ ជាមួយនឹងកៅអីអគ្គិសនីដ៏ប្រណិត ដែលអាចបណ្តាលឱ្យខូចខាតដល់ប្រអប់លេខ និងម៉ូទ័រនាពេលអនាគតជាដើម។

៤.រថយន្តមិនពេញនិយម៖ ប្រសិនបើអ្នកទិញរថយន្តជជុះដំបូង យល់ល្អអ្នកគួរទិញរថយន្តទាន់សម័យបន្តិច ព្រោះវាអាចជាការល្អប្រសើរក្នុងការជ្រើសរើសរថយន្តទីផ្សារពេញនិយមដោយសារវាមានគ្រឿងបន្លាស់គ្រប់គ្រាន់ងាយស្រួលជួសជុល និងអាចលក់បន្តទៀតបាន។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិនបើអ្នកទិញរថយន្តហួសសម័យ អ្នកត្រូវប្រឈមនឹងបញ្ហាពិបាករកគ្រឿងបន្លាស់ ជួសជុលថ្លៃ និងហាងជួសជុលមិនបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ព្រោះអ្នកបច្ចេកទេសមិនសូវជំនាញ ដោយគ្រឿងបន្លាស់ខ្លះអាចត្រូវរង់ចាំបញ្ជាទិញពីបរទេសច្រើនខែ ដែលនេះជាហេតុធ្វើឱ្យខ្ជះខ្ជាយពេលវេលា។

៥.រថយន្តដែលមានម៉ាស៊ីនធំ៖ ថ្វីត្បិតតែតម្លៃរថយន្តប្រើរួច ផ្តល់ភាពងាយស្រួលសម្រាប់អ្នកទិញក្នុងការធ្វើជាម្ចាស់រថយន្តម៉ូដែលធំក៏ដោយ ប៉ុន្តែប្រសិនបើអ្នកទិញវាជាឡានដំបូងរបស់អ្នកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ អ្នកគួរតែជ្រើសរើសឡានដែលប្រើម៉ាស៊ីនតូចចាប់ពី ១.៥ លីត្រឡើងទៅ ឬអតិបរមាមិនគួរលើសពី ១.៨ លីត្រទេ ព្រោះម៉ាស៊ីនធំប្រេងកាន់តែច្រើនត្រូវបានខ្ជះខ្ជាយ។ ជាពិសេសរថយន្តដែលមានម៉ាស៊ីន ៦ ស៊ីឡាំង គួរចៀសវាងប្រសិនបើអ្នកមិនចង់ចំណាយលុយដោយសារតែថ្លៃសាំង ដូច្នេះមានន័យថា រថយន្តដែលមានម៉ាស៊ីនធំស៊ីសាំងខ្លាំងជាងរថយន្តដែលមានម៉ាស៊ីនតូច៕

គ្រោះរញ្ជួយដីច្រើនកើតឡើងជាញឹកញាប់នៅទូទាំងពិភពលោកតែម្តង ជាក់ស្តែងកាលពីពេលថ្មីៗនេះទីក្រុងបាងកករបស់ប្រទេសថៃ គឺមានការរញ្ជួយដីយ៉ាងខ្លាំងកម្រិត ៧.៣ រិចទ័រ ដែលបណ្តាលឱ្យអាគារនានា និងផ្ទះសម្បែងពលរដ្ធដួលរលំ និងបាក់ខ្ទិចខ្ទី ជាហេតុបង្កឱ្យមានភាពចលាចលទូទាំងប្រទេស។ ខណៈប្រទេសជិតផ្សេងទៀតក៏រងគ្រោះរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរផងដែរ។

ដូច្នេះហើយតើលោកអ្នកដឹងទេថា មូលហេតុអ្វីដែលនាំឱ្យមានគ្រោះរញ្ជួយដីកើតឡើងបែបនេះ? យោងតាមគេហទំព័របរទេសជាច្រើនបានចុះផ្សាយថា មូលហេតុទូទៅដែលបណ្តាលឱ្យមានគ្រោះរញ្ជួយដី គឺដោយសារកម្លាំងធ្វើឱ្យផ្លាកតិចតូនិចមានចលនាដូចជា រុញ ទាញ និងកកិតគ្នា បណ្តាលឱ្យផ្លាកតិចតូនិកខូចទ្រង់ទ្រាយក្នុងការទប់ទល់និងកម្លាំង។

មានន័យថា គ្រោះរញ្ជួយដីកើតឡើងដោយសារចលនាផ្ទៃនៃផែនដី នៅពេលផ្ទៃផែនដីប្រេះ និងរងសម្ពាធ សម្ពាធទាំងនោះនឹងមិនអាចទប់ទល់បានទៀត ហើយវាក៏បញ្ចេញឱ្យផ្ទុះក្នុងទម្រង់រញ្ជួយដីតែម្តង។ ដូច្នេះសរុបមកហេតុផលដែលនាំឱ្យមានគ្រោះរញ្ជួយដីគឺពាក់ព័ន្ធនឹងចលនាផ្ទៃផែនដី រួមទាំងការបែកឆេះនៃបន្ទះថ្មនៅក្រោមដី កត្តាធម្មជាតិ និងសកម្មភាពមនុស្សដូចជា ការជីករ៉ែ ជីកប្រេងជាដើម។

វិធីការពារខ្លួនពីគ្រោះរញ្ជួយដីរួមមាន៖ ត្រូវក្រាប ឬផ្កាប់មុខចុះក្រោមនៅកណ្តាលបន្ទប់ ឬក្បែរជញ្ជាំង និងមួយទៀតបើកំពុងស្ថិតនៅក្នុងរថយន្តលើផ្លូវគួរតែបញ្ឈប់រថយន្តហើយកុំចាកចេញពីរថយន្តជាដើម។ ប្រសិនបើអ្នកស្ថិតនៅខាងក្រៅអគាររកកន្លែងចំហ ឬធំទូលាយបំផុត ព្រោះអគារឬខ្សែភ្លើងដែលបាក់ស្រុតចុះមកនឹងមិនធ្លាក់ត្រូវអ្នកឡើយ។ ប្រសិនបើអ្នកស្ថិតនៅលើស្ពាន ឬជណ្តើរថ្មើរជើងសូមចាកចេញជាបន្ទាន់៕

ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ៖ សារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ថា គ្រោះរញ្ជួយដីនៅទីក្រុង Mandalay ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីវេលាម៉ោង១និង២០នាទីរសៀលថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ បានបណ្តាលឱ្យពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាស្លា.ប់ រហូតដល់១៤៤នាក់ និងរងរបួសចំនួន៧៣០នាក់ ។ វាជារញ្ជួយដីមានកម្លាំងខ្លាំងក្លាបំផុតនៅមីយ៉ាន់ម៉ា ដែលញ័ររង្គើដល់តំបន់ជាច្រើននៅប្រទេសថៃ និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត ដែលធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាប្រកាសអាសន្ន និងអំពាវនាវសុំជំនួយមនុស្សធម៌ពីអន្តរជាតិ ។

មេដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា លោក Min Aung Hlaing ថ្លែងថា ពលរដ្ឋស្លាប់ដោយសារគ្រោះរញ្ជួយដី យ៉ាងហោចណាស់ស្មើនឹង១៤៤នាក់ និងរងរបួសចំនួន៧៣០នាក់ ប៉ុន្តែចំនួនមនុស្សស្លាប់ និងរងរបួស នឹងកើនឡើងបន្ថែមទៀត ។ បច្ចុប្បន្ន មីយ៉ាន់ម៉ាត្រូវឈាមយ៉ាងច្រើនដើម្បីជួយសង្គ្រោះជីវិតពលរដ្ឋរងរបួសធ្ងន់ធ្ងរដោយសាររញ្ជួយដី ។ អគារជាច្រើនកន្លែងដែលជាកន្លែងស្នាក់នៅរបស់មន្ត្រីរាជការ បានបាក់រលំទាំងស្រុង ហើយភ្នាក់ងារសង្គ្រោះបន្ទាន់បានព្យាយាមទាញមនុស្សចេញពីគំនរថ្មបាក់បែក ។

គ្រោះរញ្ជួយដីយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅទីក្រុង Mandalay បានធ្វើឱ្យស្រុតផ្លូវធ្វើដំណើរ, ខូចខាតផ្លូវល្បឿនលឿន, បាក់ស្ពាន និងបាក់ទំនប់ទឹក ។ នៅតំបន់សាកាយ (Sagiang) ដែលស្ថិតនៅភាគនិរតីទីក្រុង Mandalay គឺស្ពានមួយកន្លែងដែលមានអាយុប្រមាណ៩០ឆ្នាំ បានបាក់រលំ រួមទាំងផ្លូវធ្វើដំណើរដែលតភ្ជាប់រវាងទីក្រុង Mandalay និងទីក្រុង Yangon ក៏ខូចខាតដែរ ។ ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះបន្ទាន់ពិបាកជួយសង្គ្រោះជនរងគ្រោះ ស្របពេលស្ថានការណ៍នយោបាយនៅមីយ៉ាន់ម៉ាពុំទាន់ស្ងប់ស្ងាត់ ។

បើតាមសេចក្តីរាយការណ៍បន្ថែម គឺអគារជាច្រើនកន្លែង ព្រមទាំងអគារក្នុងវត្ត Ma Soe Yane ដែលជាវត្តធំបំផុតបានបាក់រលំ ហើយព្រះរាជវាំងចាស់ក៏ខូចខាតដែរ ។ អង្គការសប្បុរសធម៌ Christian Aid ឱ្យដឹងថា គ្រោះរញ្ជួយដីបានបំផ្លាញទំនប់ទឹកបណ្តាលឱ្យទឹកហូរលិចតំបន់ទំនាបនៅក្បែរនោះ ។

គ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិត៧.៧រិចទ័រ ដែលមានចំណុចកណ្តាលនៅទីក្រុងសាកាយ ភាគកណ្តាលប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា បានបណ្តាលឱ្យមីយ៉ាន់ម៉ាខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជា ៖ អគារធំៗបាក់រលំ ផ្លូវធ្វើដំណើរមានស្នាមប្រេះ បាក់ស្ពាន បំផ្លាញវត្ត និងចេតិយ ព្រមទាំងសម្លាប់មនុស្សជាង១០០នាក់ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន BBC កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ។

ភ្នាក់ងារសង្គ្រោះបន្ទាន់សន្និដ្ឋានថា ចំនួនមនុស្សស្លាប់ និងរងរបួស នឹងកើនឡើងខ្ពស់បន្ថែមទៀត ហើយទីក្រុងខូចខាតដោយសារគ្រោះរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរបំផុត គឺទីក្រុង Mandalay និងទីក្រុង Naypyidaw ។ វាជាគ្រោះរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរដែលបានកើតឡើងនៅមីយ៉ាន់ម៉ា តាំងពីឆ្នាំ១៩៤៦ ហើយមានកម្លាំងខ្លាំងបំផុតនាពេលបច្ចុប្បន្ន ។ កាលពីឆ្នាំ១៩៤៦ មីយ៉ាន់ម៉ាធ្លាប់កើតគ្រោះរញ្ជួយដី កម្រិត៧.៧រិចទ័រ ។

កងទ័ពបានដណ្តើមអំណាចពីរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា កាលពីឆ្នាំ២០២១ ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ាពិបាកទទួលបានព័ត៌មានពីគ្រោះរញ្ជួយដី ។ ពលរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ារស់នៅក្នុងទីក្រុងធំៗរត់ចេញពីអគារ និងលំនៅឋានភ្លាមៗយ៉ាងឆាប់រហ័សក្រោយពីមានការញ័ររង្គើខ្លាំង ។ ក្រោយកើតគ្រោះរញ្ជួយដីយ៉ាងខ្លាំងក្លា រដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ាបានប្រកាសស្ថានការណ៍អាសន្នក្នុងតំបន់ចំនួន៦ និងអំពាវនាវសុំជំនួយមនុស្សធម៌ពីប្រទេសនានា ៕