កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិអាមេរិកបានលើកឡើងពីមេដឹកនាំកំពូលថ្មីរបស់អ៊ីរ៉ង់ លោក Mojtaba Khamenei កំពុងតែរងរបួសរហូតដល់មានស្លាកស្នាមដោយសារការវាយប្រ.ហារថ្ងៃដំបូងរបស់អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលមកលើអ៊ីរ៉ង់ ទើបមេដឹកនាំកំពូលរូបនេះមិនបង្ហាញមុខជាសាធារណៈតាំងពីត្រូវបានតែងតាំងឱ្យឡើងកាន់តំណែងស្នងពីឪពុក ខណៈមន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ថា លោក Mojtaba រងរបួសស្រាលប៉ុណ្ណោះ និងនៅតែបំពេញភារកិច្ច ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក លោក Pete Hegseth និយាយកាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ថា លោក Mojtaba មេដឹកនាំកំពូលថ្មីរបស់អ៊ីរ៉ង់រងរបួសដោយសារការវាយប្រហារ ហើយលោកក៏បានចោទសួរពីសមត្ថភាពដឹកនាំប្រទេសរបស់លោក Mojtaba ផងដែរ បន្ទាប់ពីអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់រយៈពេលជាង១០ថ្ងៃ ។

រហូតមកដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា គ្មានការផ្សព្វផ្សាយរូបភាពថ្មីៗរបស់មេដឹកនាំកំពូលថ្មីរបស់អ៊ីរ៉ង់តែ តាំងពីអ៊ីស្រាអែលបើកការវាយប្រហារអ៊ីរ៉ង់កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ដែលបណ្តាលឱ្យសមាជិកក្រុមគ្រួសាររបស់លោក Mojtaba បាត់បង់ជីវិតជាច្រើននាក់ រួមទាំងឪពុក និងភរិយាផងដែរ ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដំបូងរបស់លោក Mojtaba ត្រូវបានអានដោយអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានរបស់ទូរទស្សន៍ជាតិអ៊ីរ៉ង់កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមីនា គឺលោកមិនបង្ហាញមុខជាសាធារណៈទេ ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ លោកបញ្ជាក់ថា នឹងបិទច្រកសមុទ្រ Hormuz បន្តទៀត និងអំពាវនាវឱ្យប្រទេសជិតខាងរបស់អ៊ីរ៉ង់ បិទមូលដ្ឋានកងទ័ពអាមេរិកក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួន បើមិនដូច្នោះទេ នឹងរងការវាយប្រហារពីអ៊ីរ៉ង់ ។

លោក Pete Hegseth រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិអាមេរិកថា ៖ «មេដឹកនាំកំពូលថ្មីរបស់អ៊ីរ៉ង់រងរបួសមានស្លាកស្នាម ទើបចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍លាក់មុខ ថែមទាំងគ្មានសំឡេង គ្មានវីដេអូ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះជាលាយលក្ខណ៍អក្សរប៉ុណ្ណោះ ។ អ៊ីរ៉ង់មានកាមេរ៉ា និងឧបករណ៍ថតសំឡេងជាច្រើន ហេតុអ្វីមេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់ចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាលាយលក្ខណ៍អក្សរ? ដោយសារឪពុកបាត់បង់ជីវិត ទើបលោក Mojtaba លាក់ខ្លួន» ។

ក្រៅពីនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិអាមេរិកបានលើកឡើងពីប្រតិបត្តិការកងទ័ពអាមេរិក គឺដើម្បីបំផ្លាញសមត្ថភាពមីស៊ីល និងដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់ រួមទាំងកំទេចកងទ័ពជើងទឹកអ៊ីរ៉ង់ ដោយលោកថា អាមេរិកនឹងមិនបង្ហាញក្តីមេត្តាក្នុងសង្គ្រាមឡើយ យើងនឹងបន្តដាក់សម្ពាធ បន្តវាយប្រហារ មិនអាណិតអាសូរសត្រូវដាច់ខាត ។

តាមការអះអាងរបស់មន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ម្នាក់មកកាន់សារព័ត៌មាន Reuters កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែមីនា គឺលោក Mojtaba ដែលទើបឡើងកាន់តំណែងរងរបួសស្រាលដោយសារការវាយប្រហារក្នុងសង្គ្រាមថ្ងៃដំបូង លោកនៅតែបំពេញភារកិច្ច ប៉ុន្តែមន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់មិនបាននិយាយលម្អិតពីស្ថានភាពរបួសទេ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ក្នុងរយៈពេល១៤ថ្ងៃមកនេះ អាមេរិកបានវាយប្រហារគោលដៅរហូតដល់ជាង៦,០០០កន្លែងនៅទូទាំងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ហើយការទម្លាក់គ្រាប់បែករួមគ្នារវាងអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលរយៈពេលជិត២សប្តាហ៍ បណ្តាលឱ្យបាត់បង់ជីវិតមនុស្សនៅអ៊ីរ៉ង់ប្រមាណ២,០០០នាក់ ៕

កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ចិនមានប្រតិកម្មម្តងហើយ រហូតបើកសមយុទ្ធកងទ័ពដ៏ធំសម្បើមឡោមព័ទ្ធកោះតៃវ៉ាន់ បន្ទាប់ពីអាមេរិកសម្រេចលក់សព្វាវុ.ធឱ្យតៃវ៉ាន់ ហើយលើកនេះ អាមេរិកត្រៀមលក់សព្វាវុ.ធដ៏ច្រើនឱ្យតៃវ៉ាន់ទៀត រង់ចាំតែលោកប្រធានាធិបតី Donald Trump ចុះហត្ថលេខា ទោះជាមានការប្រឆាំងពីចិនក៏ដោយ ។

ប្រភពព័ត៌មានពីមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ អាមេរិកនឹងលក់សព្វាវុធដ៏ច្រើនបំផុតទៅឱ្យតៃវ៉ាន់ ស្មើទឹកប្រាក់១ម៉ឺន ៤ពាន់លានដុល្លារ ហើយប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump នឹងចុះហត្ថលេខាអនុម័តការលក់សព្វាវុធបន្ទាប់ពីបញ្ចប់ដំណើរទស្សនកិច្ចទៅប្រទេសចិននៅខែមេសា រីឯសព្វាវុធដែលនឹងលក់ឱ្យតៃវ៉ាន់ មានដូចជា ៖ មីស៊ីលការពារដែនអាកាសប្រភេទ PAC-3 និង NASAMS ។

កិច្ចព្រមព្រៀងលក់អាវុធឱ្យតៃវ៉ាន់នឹងធ្វើរួចរាល់នៅមុនពេលលោកប្រធានាធិបតី Trump ធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចទៅប្រទេសចិនចាប់ពីថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ដល់ថ្ងៃទី២ ខែមេសា ដើម្បីជួបពិភាក្សាជាមួយប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping ។ បន្ទាប់មក ពេលលោកប្រធានាធិបតី Trump ត្រឡប់មកពីចិនវិញ អាមេរិកនឹងប្រកាសពីការលក់សព្វាវុធឱ្យតៃវ៉ាន់ជាផ្លូវការ ។

បើទោះជាប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi បាននិយាយកាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ថា អាមេរិកត្រូវតែគិតឱ្យបានហ្មត់ចត់ពីការលក់សព្វាវុធឱ្យតៃវ៉ាន់ ហើយក្រសួងការបរទេសចិនថែមទាំងចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍បញ្ជាក់ពីរដ្ឋាភិបាលចិនប្រឆាំងការលក់សព្វាវុធ ប៉ុន្តែគេរំពឹងថា អាមេរិកនឹងមិនស្តាប់តាមការលើកឡើងរបស់ចិនទេ ។

តាមការអះអាងរបស់មន្ត្រីអាមេរិក គឺពេលលោកប្រធានាធិបតី Trump ចុះហត្ថលេខាអនុម័តការលក់សព្វាវុធរួចរាល់ អាមេរិកនឹងប្រកាសពីការលក់នេះភ្លាមៗ ។ ក្រៅពីនេះ អាមេរិកក៏ត្រៀមលក់សព្វាវុធការពារជាតិផ្សេងទៀតឱ្យតៃវ៉ាន់ផងដែរ ស្មើទឹកប្រាក់៦ពាន់លានដុល្លារ និងកំពុងរង់ចាំការចុះហត្ថលេខាពីលោកប្រធានាធិបតី Trump ដូចគ្នា ។

ការលក់សព្វាវុធឱ្យតៃវ៉ាន់ក្នុងអំឡុងពេលលោកប្រធានាធិបតី Trump ឡើងកាន់តំណែងអាណត្តិទី២ គឺមានចំនួនទឹកប្រាក់ច្រើនជាងអំឡុងពេលលោក Joe Biden កាន់តំណែងរយៈពេល៤ឆ្នាំទៅទៀត ។ រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកទើបតែលក់សព្វាវុធឱ្យតៃវ៉ាន់ ស្មើទឹកប្រាក់១ម៉ឺន ១ពាន់លានដុល្លារកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដូចជា ៖ កាំជ្រួច ដ្រូន និងកាំភ្លើងធំ ។

ចំណែករដ្ឋាភិបាលតៃវ៉ាន់ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Lai Ching-te បានតាមដានពីដំណើរការលក់សព្វាវុធពីព្រោះបារម្ភថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោកប្រធានាធិបតី Trump ទៅចិនឆាប់ៗនេះ ចិនអាចបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យអាមេរិកពន្យារពេលលក់សព្វាវុធ និងបង្កើតបរិយាកាសស្និទ្ធស្នាលមុនដំណើរទស្សនកិច្ច ។

គួរបញ្ជាក់ថា ស្ថានការណ៍តានតឹងកាន់តែខ្លាំងឡើងរវាងតៃវ៉ាន់ និងចិនកាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ រហូតដល់ចិនបើកសមយុទ្ធកងទ័ពដ៏ធំសម្បើមឡោមព័ទ្ធកោះតៃវ៉ាន់ គឺបន្ទាប់ពីអាមេរិកសម្រេចកាលពីពាក់កណ្តាលខែធ្នូ យល់ព្រមលក់សព្វាវុធឱ្យតៃវ៉ាន់ ។ រីឯការសម្រេចចិត្តលើកនេះ តើនឹងធ្វើឱ្យចិនប្រតិកម្មដូចលើកមុនឬយ៉ាងណា ៕

ស្របពេលដែលតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាកំពុងធ្វើឲ្យពិភពលោកមានភាពជ្រួលច្របល់ កម្ដៅនៅអាស៊ីបូព៌ាឯណោះក៏ហាក់កំពុងកើនឡើងបណ្ដើរៗផងដែរ ដោយកូរ៉េខាងជើងបានព្រមានប្រទេសជប៉ុនជុំវិញផែនការដាក់ពង្រាយប្រព័ន្ធបាញ់មីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយថ្មីមួយទៅកាន់ខេត្ត Kumamoto ថានឹង «នាំមកនូវការលិចលង់» ដល់កោះនេះ ប្រសិនបើសកម្មភាពនេះនៅតែបន្ត។

យោងតាមទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានកណ្តាលកូរ៉េ KCNA នៅថ្ងៃទី 13 ខែមីនា បានឲ្យដឹងថា កូរ៉េខាងជើងបានចោទប្រកាន់ជប៉ុនថាបានបង្កើនហានិភ័យសន្តិសុខក្នុងតំបន់ដោយការពន្លឿនការដាក់ពង្រាយ និងការអភិវឌ្ឍមីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយ ដោយនិយាយថាការកសាងយោធារបស់ទីក្រុងតូក្យូគឺស្មើនឹងការត្រៀមលក្ខណៈសម្រាប់ការវាយប្រហារនាពេលអនាគត ។

KCNA បានបន្ថែមទៀតថា ជប៉ុនបានចាប់ផ្តើមដាក់ពង្រាយមីស៊ីលប្រភេទ Type 12 ជំនាន់ថ្មីរបស់ខ្លួន ដោយមានគម្រោងដាក់ប្រព័ន្ធមីស៊ីលរយៈចម្ងាយ 1,000 គីឡូម៉ែត្រ នៅបន្ទាយ Kengun របស់កងកម្លាំងការពារដីគោករបស់ខ្លួន ក្នុងខេត្ត Kumamoto ហើយមានផែនការដាក់ពង្រាយមីស៊ីលរយៈចម្ងាយឆ្ងាយបន្ថែមទៀតនៅក្នុងខេត្ត Shizuoka និង Miyazaki។

ទីភ្នាក់ងារនេះបានបញ្ជាក់ថា “ប្រសិនបើផែនការនេះជោគជ័យ ប្រទេសជប៉ុននឹងដាក់ពង្រាយមីស៊ីលដែលរក្សាប្រទេសជិតខាងឱ្យស្ថិតនៅក្នុងចម្ងាយវាយប្រហារនៅទូទាំងប្រជុំកោះទាំងមូល” ដោយបន្ថែមថា “វាអាចត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាគម្រោងយោធាដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុត”សម្រាប់ប្រទេសក្បែរខាងជប៉ុន។

កត្តនេះបានជំរុញឲ្យកូរ៉េខាងជើងយល់ឃើញថា ទង្វើរបស់ជប៉ុនគឺជាល្បែងយោធាដ៏គ្រោះថ្នាក់ និងជាការរំលោភលើរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ខ្លួន ដែលធ្លាប់សន្យាថានឹងប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាត្រឹមតែក្នុងគោលបំណងការពារខ្លួនប៉ុណ្ណោះ។ ទីក្រុងព្យុងយ៉ាងបានអះអាងថា ការដាក់ពង្រាយអាវុធវាយប្រហារទាំងនេះ គឺជាការត្រៀមលក្ខណៈយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែតសម្រាប់ឈ្លានពានយោធានៅពេលអនាគត។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ កូរ៉េខាងជើងក៏បានព្រមានចំៗផងដែរថា ជប៉ុនកំពុងដើរចូលទៅកៀកនឹង «បន្ទាត់ក្រហម» ហើយ។ ខណៈ KCNA បានបន្ថែមថា ការទិញអាវុធវាយប្រហាររយៈចម្ងាយឆ្ងាយរបស់ប្រទេសជប៉ុននៅពេលនេះបានបង្ហាញថា ប្រទេសនេះកំពុងខិតជិតដល់ការប្រើប្រាស់សមត្ថភាពទាំងនោះដើម្បីគំរា.មកំហែ.ងសន្តិសុខក្នុងតំបន់ ហើយបានព្រមានថា ទីក្រុងតូក្យូប្រឈមនឹងផលវិបាកកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ប្រសិនបើវាបន្តដើរលើផ្លូវនេះ៕

តើពេលនេះ មេដឹកនាំកំពូលថ្មីរបស់អ៊ីរ៉ង់ លោក Mojtaba Khamenei និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់សំខាន់ៗជាច្រើនទៀតកំពុងតែលាក់ខ្លួននៅទីណា? នេះជាសំណួរដែលរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកចង់ដឹងបំផុត ពីព្រោះតាំងពីអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបើកការវាយប្រ.ហារអ៊ីរ៉ង់ថ្ងៃដំបូង គឺលោក Mojtaba មិនទាន់បង្ហាញមុខជាសាធារណៈទេ ដោយអវត្តមានពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ។

កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបានប្រកាសផ្តល់ប្រាក់រង្វាន់ឱ្យពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ច្រើនបំផុតរហូតដល់១០លានដុល្លារ ថែមទាំងផ្តល់សិទ្ធិរស់នៅអាមេរិកដោយស្របច្បាប់ ប្រសិនបើពួកគេផ្តល់ព័ត៌មានពីកន្លែងលាក់ខ្លួនរបស់មេដឹកនាំកំពូលថ្មីរបស់អ៊ីរ៉ង់ លោក Mojtaba រួមទាំងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ចំនួន៩នាក់ទៀត ដែលរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកចាត់ទុកជាក្រុមភេរវករ ។

ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកបញ្ជាក់ថា បើអ្នកណាដឹងពីកន្លែងលាក់ខ្លួនរបស់មេដឹកនាំកំពូលថ្មីអ៊ីរ៉ង់ និងក្រុមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ គឺអាចផ្តល់ព័ត៌មានមកកាន់យើង តាមរយៈកម្មវិធី Tor Tipline ឬកម្មវិធីផ្ញើសារមានសុវត្ថិភាព Signal ។ លោក Mojtaba រួមទាំងមេដឹកនាំកំពូលៗចំនួន៩នាក់ ត្រូវបានអាមេរិកកំណត់អត្តសញ្ញាណជាមេដឹកនាំសំខាន់ៗរបស់កងកម្លាំងបដិវត្តន៍អ៊ីស្លាមអ៊ីរ៉ង់ (IRGC) ដែលរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកចាត់ទុកជាក្រុមភេរវករ ។

អ្វីគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ការប្រកាសឱ្យពលរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់ប្រាប់កន្លែងលាក់ខ្លួនរបស់មេដឹកនាំ និងក្រុមមន្ត្រីនយាបាយជាន់ខ្ពស់ គឺអាមេរិកមិនបានបញ្ជាក់ថា តើអាមេរិកមានគោលដៅចាប់ខ្លួន ឬក៏កម្ចាត់ ។ បុគ្គលមានតួនាទីសំខាន់នៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ចំនួន១០រូបដែលអាមេរិកតាមចាប់ខ្លួន រួមមាន ៖

១-លោក Mojtaba Khamenei មេដឹកនាំកំពូលថ្មីអ៊ីរ៉ង់ និងជាកូនប្រុសរបស់លោក Ayatollah Ali Khamenei
២-លោក Ali Asghar Hejazi អគ្គសេនាធិការរងការិយាល័យមេដឹកនាំកំពូល (Deputy Chief of Staff, Supreme Leader Office (SLO)
៣-លេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាការពារជាតិ (Secretary of the Defense Council)
៤-ទីប្រឹក្សាមេដឹកនាំកំពូល (Advisor to the Supreme Leader)
៥-លោក Maj. Gen. Yahya Rahim Safavi ទីប្រឹក្សាយោធា (SLO Military Adviser)

៦-ប្រធាន Military Office Chief, SLO
៧-លោក Ali Larijani ទីប្រឹក្សា/លេខាឧត្តមក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិ (Advisor, SLO / Secretary, Supreme National Security Council)
៨-លោក Brig. Gen. Eskandar Momeni រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ (Minister of the Interior)
៩-Esmail Khatib រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងស៊ើបការណ៍ និងសន្តិសុខ (Director, Minister of Intelligence and Security (MOIS) និង
១០-មេបញ្ជាការ The IRGC Commander

អាមេរិកបានដាក់ការសន្និដ្ឋានលើលោក Mojtaba មេដឹកនាំកំពូលថ្មីរបស់អ៊ីរ៉ង់រងរបួសដោយសារការវាយប្រហាររបស់អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ដោយសារលោកមិនបង្ហាញខ្លួនជាសាធារណៈតាំងពីថ្ងៃកើតហេតុ ព្រមទាំងចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាលាយលក្ខណ៍អក្សរលើកដំបូងកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ។

គួរបញ្ជាក់ថា អាមេរិកប្រកាសស្វែងរកកន្លែងលាក់ខ្លួនរបស់មេដឹកនាំកំពូល និងក្រុមមន្ត្រីនយោបាយអ៊ីរ៉ង់ បន្ទាប់ពីមន្ត្រីនយោបាយអ៊ីរ៉ង់ជាច្រើនរូបបានចេញមកដង្ហែរក្បួនតាមផ្លូវនៅទីក្រុងតេហេរ៉ង់កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ដើម្បីចូលរួមការជួបជុំគាំទ្រពលរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីនប្រចាំឆ្នាំ ។

កន្លងមក កងទ័ពអាមេរិកធ្លាប់បានកំណត់អត្តសញ្ញាណមន្ត្រីអ៊ីរ៉ាក់ដែលអាមេរិកចង់ចាប់ខ្លួនកាលពីឆ្នាំ២០០៣ បន្ទាប់ពីការសម្រេចចិត្តរបស់អតីតប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក George W. Bush ដើម្បីផ្តួលរំលំរបបផ្តាច់ការដឹកនាំដោយលោក Saddam Hussein ៕