ប្រទេសថៃ ៖ ការទិញយន្តហោះចម្បាំងបន្ថែមរបស់ថៃស្របពេលថៃកំពុងមានភាពតានតឹងព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ហើយថៃហាក់ពុំត្រឹមតែប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំងសម្រាប់ការពារដែនអាកាសរបស់ខ្លួនដូចការអះអាងទេ គឺថៃមានចេតនាគំរាមកំហែងប្រទេសជិតខាង ។ ថៃបានទិញយន្តហោះចម្បាំងថ្មីទំនើបបំផុតពីស៊ុយអែត ចំនួន៤គ្រឿង សម្រាប់ជំនួសយន្តហោះចម្បាំង F-16 ដែលមានរយៈពេលប្រើប្រាស់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨០ មេបញ្ជាការកងទ័ពអាកាសថៃអះអាងថា ស៊ុយអែតពុំហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង Gripen ក្នុងការវាយប្រ.ហារដែនអាកាសទេ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ផាន់ភក្តី ផាត់ថាណាគុន មេបញ្ជាការកងទ័ពអាកាសថៃបានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មាន ក្រោយពីថៃចុះហត្ថលេខាជាមួយស៊ុយអែតលើគម្រោងទិញយន្តហោះចម្បាំង Gripen E/F ដំណាក់កាលដំបូងចំនួន៤គ្រឿង ស្មើទឹកប្រាក់១៩,៥០០លានបាត ថា ស៊ុយអែតពុំបានហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំងក្នុងការវាយប្រ.ហារដែនអាកាសទេ ថៃអាចប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំងការពារប្រទេស ប៉ុន្តែត្រូវគោរពគោលការណ៍អន្តរជាតិ ។

កងទ័ពអាកាសថៃនឹងសិក្សាពីការប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង Gripen បន្ថែមទៀត ដូចជា ៖ ការផ្ទេរច្ចេកវិទ្យាយន្តហោះដើម្បីបង្កើតមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏រឹងមាំសម្រាប់ឧស្សាហកម្មការពារប្រទេស ព្រមទាំងសហការជាមួយកងទ័ពជើងគោក កងទ័ពជើងទឹក និងវិស័យសន្តិសុខផ្សេងៗនាថ្ងៃអនាគត ។

ថៃទិញយន្តហោះចម្បាំង Gripen មិនមែនដោយសារវាមានទំហំធំទេ ប៉ុន្តែដោយសារអាចប្រតិបត្តិការយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ។ ការទិញយន្តហោះចម្បាំងបន្ថែមជាច្រើនគ្រឿង គឺសម្រាប់ការពារប្រទេសថៃនៅភាគខាងកើត និងភាគឦសាន ហើយកងទ័ពអាកាសថៃជឿថា យន្តហោះចម្បាំងទិញលើកចុងក្រោយនេះ នឹងអាចប្រើប្រាស់មានប្រសិទ្ធភាពខ្លាំងជាងយន្តហោះចម្បាំងទិញលើកមុន ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់លោក ផាន់ភក្តី ផាត់ថាណាគុន មេបញ្ជាការកងទ័ពអាកាស ។

លោកបន្តថា ថៃមានគម្រោងទិញយន្តហោះចម្បាំងយូរហើយ តាំងពីមុនពេលមានសង្គ្រាមជាមួយកម្ពុជា ហើយថៃនឹងពុំប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំងនេះធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ប្រទេសណាទេ ។ ប៉ុន្តែពេលសង្គ្រាមកើតឡើង ថៃចាំបាច់ត្រូវប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំងក្នុងសង្គ្រាមដើម្បីផ្តល់ទំនុកចិត្តដល់ពលរដ្ឋ និងការពារសន្តិសុខប្រទេសខ្លួន ។ លោកបានច្រានចោលព័ត៌មានដែលថា ស៊ុយអែតពុំលក់យន្តហោះចម្បាំងឱ្យថៃ គឺថៃបានជជែកជាមួយស៊ុយអែតរហូតមក និងពង្រឹងទំនាក់ទំនងកាន់តែខ្លាំងជាមួយស៊ុយអែត ។

លោកក៏បានអរគុណរដ្ឋាភិបាលថៃ ដែលមានគោលនយោបាយឱ្យកងទ័ពអាកាសទិញយន្តហោះចម្បាំងពីស៊ុយអែតបន្ថែម ។ មតិភាគច្រើនលើកឡើងថា ថៃចំណាយប្រាក់ច្រើនរហូតដល់៦៧,០០០លានបាតសម្រាប់ទិញយន្តហោះចម្បាំង ប៉ុន្តែអ្វីដែលកងទ័ព និងរដ្ឋាភិបាលថៃទទួលបាននឹងមានតម្លៃខ្ពស់ជាងប្រាក់ ពីព្រោះយន្តហោះចម្បាំងនឹងជួយពង្រឹងភាពរឹងមាំផ្នែកកងទ័ព និងសេដ្ឋកិច្ចនាថ្ងៃអនាគត ជាពិសេស កងទ័ពថៃបានសហការជាមួយស៊ុយអែតរយៈពេល១៧ឆ្នាំហើយ ។

ចុងក្រោយ មេបញ្ជាការកងទ័ពអាកាសថៃបញ្ជាក់ថា ស៊ុយអែតពុំបានហាមឃាត់ថៃប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំង Gripen ក្នុងការវាយប្រ.ហារដែនអាកាសទេ ថៃអាចប្រើប្រាស់យន្តហោះចម្បាំងការពារប្រទេស និងគ្រប់ការបំពេញភារកិច្ច ប៉ុន្តែត្រូវគោរពគោលការណ៍អន្តរជាតិក្នុងការប្រតិបត្តិការយន្តហោះចម្បាំង ។

ស៊ុយអែតធ្លាប់មានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អក្នុងការគោរពសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ខ្លួន ពេលនេះ បែរជាបង្ហាញទង្វើផ្ទុយតាមរយៈការលក់យន្តហោះចម្បាំងឱ្យថៃដើម្បីប្រើប្រាស់ឈ្លានពានប្រទេសជិតខាងទៅវិញ ។ ការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែតក្នុងការសហការលក់យន្តហោះចម្បាំងឱ្យថៃពេលស្ថានការណ៍តានតឹង នឹងធ្វើឱ្យស៊ុយអែតបាត់បង់កិត្យានុភាពលើការលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស ៕

ប្រទេសថៃ ៖ សម្តីរបស់អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិថៃ លោក ណាត់ថាផុង ណាកផានិច កាន់តែព្រហើន និងបញ្ជាក់ថា ថៃពុំចង់បានសន្តិភាពដូចការលើកឡើងឡើយ ពីព្រោះបច្ចុប្បន្ន កម្ពុជា-ថៃកំពុងអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បា.ញ់ និងចរចាគ្នាដើម្បីស្វែងរកសន្តិភាពនៅតំបន់ព្រំដែន បែរជាលោក ណាត់ថាផុង បើកដៃឱ្យកងទ័ពខ្លួនបា.ញ់កងទ័ពខ្មែរបើសង្ស័យបង្កប់មីនក្នុងទឹកដីថៃ ។ លើសពីនេះ លោកថែមទាំងត្រៀមប្តឹងពលរដ្ឋខ្មែរដែលរុះរើបន្លាលួសនៅភូមិព្រៃចាន់ក្នុងទឹកដីកម្ពុជាទៀតផង ។

តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានថៃ Khaosod នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ឱ្យដឹងថា លោក ណាត់ថាផុង ណាកផានិច អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិត្រៀមប្តឹងពលរដ្ឋខ្មែរដែលរុះរើបន្លាលួសនៅភូមិព្រៃចាន់ស្ថិតក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ព្រមទាំងប្រើប្រាស់កម្លាំងសមត្ថកិច្ចបង្ក្រាបពលរដ្ឋខ្មែរ ។ លោកឯកភាពជាមួយលោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ បើកដៃឱ្យកងទ័ពថៃបា.ញ់កងទ័ពខ្មែរបើសង្ស័យបង្កប់មីន បើទោះជាកម្ពុជា-ថៃកំពុងអនុវត្តបទឈប់បា.ញ់ក្តី ។

នាវេលាម៉ោង៩និង៥៥នាទី ថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា នៅវិមានរដ្ឋាភិបាល លោក ណាត់ថាផុង ណាកផានិច អនុរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិបានផ្តល់សម្ភាសន៍ជាមួយសារព័ត៌មានអំពីកងទ័ពថៃចូលមកឈ្លានពានជាថ្មីនៅភូមិព្រៃចាន់ ឃុំអូរ៣ជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងត្រូវបានពលរដ្ឋខ្មែរសាមគ្គីគ្នាបណ្តេញចេញថា លោកអភិបាលខេត្តស្រះកែវ នឹងធ្វើដំណើរមកជួបពលរដ្ឋថៃក្នុងតំបន់នេះ ។

កងទ័ពភូមិភាគ១ និងកងកម្លាំងប៊ូរ៉ាផា បានយកបន្លាលួសមករាយលើទឹកដីកម្ពុជាបន្ថែមទៀតខុសពីកន្លែងដើមដើម្បីការពារកុំឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរតវ៉ា ប៉ុន្តែលោក ណាត់ថាផុង បែរជានិយាយបំភ្លៃថា ភូមិព្រៃចាន់ជាទឹកដីថៃ ពលរដ្ឋខ្មែរពុំអាចតវ៉ាបានទេ ពីព្រោះល្មើសច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌពីបទបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិថៃទៅវិញ ។ លោកបើកដៃឱ្យកងទ័ពថៃចាត់វិធានការពលរដ្ឋខ្មែរតាមច្បាប់ បើហ៊ានតវ៉ាដូចកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ទៀត ពីព្រោះពលរដ្ឋថៃទទួលយកមិនបានទេ ដែលឃើញពលរដ្ឋខ្មែរតវ៉ានឹងការឈ្លានពានរបស់ថៃ ។

លោក ណាត់ថាផុង បានបញ្ជាឱ្យផ្ញើលិខិតតវ៉ាតាមរយៈក្រសួងការបរទេស និងអះអាងថា ភូមិព្រៃចាន់ជាទឹកដីថៃ ពលរដ្ឋខ្មែរពុំអាចតវ៉ាទេ ។ ការបង្ក្រាបពលរដ្ឋខ្មែរ គឺកងទ័ពថៃចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ LRAD ដើម្បីបំបែកហ្វូងមនុស្ស ហើយថៃនឹងពង្រាយកងទ័ពបន្ថែមទៀតនៅភូមិព្រៃចាន់ ។ លោកថា កងទ័ពខ្មែរគាំទ្រឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរទាមទារយកទឹកដីវិញ ថៃនឹងយកបញ្ហានេះជជែកក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈកម្មាធិការកិច្ចការព្រំដែនទូទៅ (GBC) នាដើមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោកឯកភាពជាមួយលោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង មេបញ្ជាការយោធភូមិភាគ២ ដែលបើកដៃឱ្យកងទ័ពថៃបា.ញ់កងទ័ពខ្មែរបើសង្ស័យបង្កប់មីន ទោះជាកម្ពុជា-ថៃកំពុងអនុវត្តបទឈប់បា.ញ់ក្តី ដោយលោកថា មិនមែនថៃអនុវត្តបទឈប់បាញ់រួចហើយ កងទ័ពថៃពុំអាចបាញ់នោះទេ ។ ក្រសួងការពារជាតិបានផ្តល់អំណាចឱ្យមេបញ្ជាការកងទ័ពរួចហើយ បច្ចុប្បន្ន កងទ័ពថៃបានត្រៀមខ្លួន និងត្រៀមជម្លៀសពលរដ្ឋ បើមានសង្គ្រាមកើតឡើងម្តងទៀត ដូចជា ៖ អភិបាលខេត្តសុរិន្ទបានរៀបចំកន្លែងភៀសសឹកបន្ថែម ពីព្រោះពុំដឹងពីស្ថានការណ៍មុន ។

គួរបញ្ជាក់ថា ថ្មីៗនេះ លោក ប៊ុនស៊ីន ផាកក្លាង បានបើកដៃឱ្យកងទ័ពថៃបាញ់គំរាម បើសង្ស័យកងទ័ពខ្មែរបង្កប់មីន ហើយបើកងទ័ពខ្មែរនៅតែពុំព្រមចាកចេញទៀត កងទ័ពថៃអាចបាញ់ភ្លាមៗនៅកន្លែង ។ ថៃតែងតែចោទប្រកាន់កម្ពុជាបង្កប់មីនថ្មី និងរកលេសផ្ទុះអាវុធមុនជាមួយកម្ពុជា ដែលទង្វើបែបនេះបញ្ជាក់ថា ថៃនៅតែចង់បង្កសង្គ្រាម និងពុំគោរពបទឈប់បាញ់ ទោះជាកម្ពុជាបញ្ជាក់ម្តងហើយម្តងទៀតថា កងទ័ពកម្ពុជាពុំបានបង្កប់មីនក្នុងទឹកដីថៃ ហើយភាគីទាំងពីរមិនត្រូវចល័តកងទ័ពរបស់ខ្លួន រាប់បញ្ចូលទាំងការដើរល្បាតលើទីតាំងរបស់ភាគីម្ខាងទៀត ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ក្រោយពីពលរដ្ឋខ្មែរសាមគ្គីគ្នាបណ្តេញកងទ័ពឈ្លានពានថៃដែលយកបន្លាលួសមករាយនៅភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរ៣ជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដើម្បីទន្ទ្រានយកដីភូមិ ដីផ្លូវ និងចម្ការរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃបានបង្ហាញការគាំទ្រកងទ័ពរបស់ខ្លួនយ៉ាងពេញទំហឹង និងសន្យាផ្តល់ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់គ្រប់ប្រភេទ បើកងទ័ពត្រូវការបន្ទាន់ ។ លោកប្រាប់ឱ្យកងទ័ពនៅព្រំដែនរាយការណ៍បើចង់បានឧបករណ៍អ្វី រដ្ឋាភិបាលនឹងផ្តល់ឱ្យភ្លាម ពីព្រោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃជាបញ្ហាសំខាន់របស់ប្រទេស ។

សារព័ត៌មានថៃ Khaosod បានផ្សព្វផ្សាយនៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ថា លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីថៃបាននិយាយក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីឱ្យស្ថាប័នទាំងអស់គាំទ្រការបំពេញភារកិច្ចនៅព្រំដែនរបស់កងទ័ព បើកងទ័ពចង់បានឧបករណ៍អ្វី ត្រូវរាយការណ៍មកមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺរដ្ឋាភិបាលនឹងផ្តល់ឱ្យភ្លាម ។ ក្រៅពីនេះ លោកបានបញ្ជាឱ្យស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធបង្ក្រាបការឆបោកអនឡាញនៅប្រទេសថៃ ដែលកំពុងតែកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ។

នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា នៅវិមានរដ្ឋាភិបាល លោក ជិរ៉ាយុ ហួងសាប់ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃបាននិយាយក្រោយកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថា លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីបាននិយាយក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីឱ្យគ្រប់ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធគាំទ្រការបំពេញភារកិច្ចនៅព្រំដែនរបស់កងទ័ព និងផ្តល់ឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ ក៏ដូចជាធនធាន ។

លោក ភូមិថាំ ក៏បានអរគុណកងទ័ពទាំងអស់ដែលប្រចាំការនៅតាមព្រំដែនគ្រប់តំបន់ ជាពិសេស អរគុណកងទ័ពនៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដោយលោកចោទប្រកាន់ថា មានការញុះញង់ផ្សេងៗពីកម្ពុជា ។ ហេតុនេះ បើកងទ័ពថៃត្រូវការឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ ឬធនធានបន្ទាន់ កងទ័ពអាចរាយការណ៍មកកាន់មជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដើម្បីឱ្យមជ្ឈមណ្ឌលនេះទំនាក់ទំនងមករដ្ឋាភិបាលបញ្ជូនឧបករណ៍ឱ្យកងទ័ពភ្លាមៗ ពីព្រោះស្ថានការណ៍ព្រំដែនជាបញ្ហាសំខាន់របស់ប្រទេស ។

ក្រៅពីនេះ លោក ភូមិថាំ បានបញ្ជាឱ្យមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃអនុវត្តការងារសម្រេចបានលទ្ធផល និងពង្រឹងផ្នែកកងទ័ព ទំនាក់ទំនងក្រៅប្រទេស ការជូនដំណឹង រួមទាំងការអនុវត្តការងាររបស់សមត្ថកិច្ច ក្រសួងមហាផ្ទៃ និងការចាត់វិធានការផ្សេងៗ ដូចជា ៖ រឹតបន្តឹងហាមឃាត់ពលរដ្ឋខ្មែរកុំឱ្យតវ៉ានៅភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរ៣ជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងបង្ក្រាបការឆបោកអនឡាញ ។

កាលពីរសៀលថ្ងៃទី២៥ ខែសីហា ពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើននាក់បានសាមគ្គីគ្នាកាន់ដំបងម្នាក់មួយតវ៉ាប្រឆាំងកងទ័ពថៃ ដែលប្រមូលកម្លាំងមកព័ទ្ធបន្លាលួសយកដីរបស់ពួកគាត់នៅភូមិជោគជ័យ ឃុំអូរបីជាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ។ ការទន្ទ្រានយកដីពលរដ្ឋខ្មែរពីសំណាក់កងទ័ពថៃធ្វើឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរឈឺចាប់ទូទាំងប្រទេស ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថៃបែរជាគាំទ្រ និងជំរុញឱ្យកងទ័ពខ្លួនបន្តការឈ្លានពាន ។ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ពលរដ្ឋថៃជាច្រើនបានធ្វើដំណើរមកប្រមូលផ្តុំគ្នានៅព្រំដែនគាំទ្រការឈ្លានពានរបស់កងទ័ពថៃ និងអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃបណ្តេញពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីលំនៅឋាន ៕

ប្រធានធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ត្រាំ គ្រោងនឹងប្តូរឈ្មោះ ក្រសួងការពារជាតិអាមេរិក ទៅជានាយកដ្ឋានសង្គ្រាមជំនួសវិញ។

លោក ត្រាំ បានលើកឡើងថា៖”នាយកដ្ឋានសង្គ្រាម គឺជាឈ្មោះចាស់ ដែលអាមេរិកធ្លាប់បានប្រើក្នុងជ័យជំនះសង្គ្រាមលោកលើកទី១ និងសង្គ្រាមលោកលើក២”។

នាយកដ្ឋានសង្គ្រាម ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយប្រធានាធិបតីលោក George Washington ក្នុងឆ្នាំ ១៧៨៩ មានតួនាទីប្រតិបត្តិការ និងថែរក្សាកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក។

លុះដល់ ចប់សង្គ្រាមលោកលើកលើទី២ បាន៤ឆ្នាំ ពោលនៅឆ្នាំ ១៩៤៩ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក Harry Truman ក៏បានប្តូរឈ្មោះមកជាក្រសួងការពារជាតិវិញ។

លោក Harry Truman យល់ឃើញថា ក្រសួងការពារជាតិ មានតួនាទីថែរក្សាការពារបូរណាភាពទឹកដី បើដាក់ឈ្មោះ “នាយកដ្ឋានសង្គ្រាម” ហាក់បីដូចជាផ្តោតទៅលើតែការធ្វើសង្គ្រាម ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខជាតិអាមេរិក៕

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានបញ្ជានាវាពិឃាត៣គ្រឿង អមជាមួយទាហានម៉ារីន៤ពាន់នាក់ ចូលទៅកាន់តំបន់មួយស្ថិតនៅក្បែរដែនទឹកប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា។
ការដាក់ពង្រាយកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកនេះ ធ្វើឡើងដើម្បីប្រយុទ្ធជាមួយក្រុមឧក្រិដ្ឋជនគ្រឿងញៀន ដែលអាមេរិកសង្ស័យថា ប្រធានាធិបតីវ៉េណេស៊ុយអេឡា លោក នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ (Nicolás Maduro) ជាមេកើយនៅពីក្រោយ។

ជាការឆ្លើយតប លោក ម៉ាឌូរ៉ូ (Maduro) បានពង្រាយកងជីវពលជាង ៤.៥លាននាក់នៅជុំវិញប្រទេស ដោយប្ដេជ្ញាការពារប្រឆាំងនឹងការឈ្លានពានអាមេរិក។

ភាពតានតឹងរបស់ប្រទេសទាំងពីរ កើតឡើង ក្រោយពីរដ្ឋាភិបាលោកត្រាំ បានប្រកាសផ្តល់រង្វាន់៥០លានដុល្លារ ក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មាន ដែលឈានដល់ការឃាត់ខ្លួនលោក ម៉ាឌូរ៉ូ (Maduro)។

គួរបញ្ជាក់ថា លោក នីកូឡាស ម៉ាឌូរ៉ូ ត្រូវបានរដ្ឋអាជ្ញាអាមេរិក តាមឃាត់ខ្លួនតាំងពីឆ្នាំ២០២០ ដោយចោទថាលោកជាមនុស្សនៅពីក្រោយ ការសមគំនិតរត់ពន្ធកូកាអ៊ីន អាភៀន និងគ្រឿងញៀនដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ចូលទៅក្នុងទឹកដីសហរដ្ឋអាមេរិក៕

(ភ្នំពេញ)៖ ប្រទេសស៊ុយអែតធ្លាប់ដកស្ថានទូតពីប្រទេសកម្ពុជា ដោយថាកម្ពុជាមានកម្រិតសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យខ្សោយ ខុសពីគោលនយោបាយរបស់ស៊ុយអែតដែលប្រកាន់យកសិទ្ធិមនុស្សជាធំ។ ប៉ុន្តែក្រោយមក ប្រទេសដដែលនេះបែរជាតាំងទីស្ថានទូតនៅកូរ៉េខាងជើង ដែលមានការប្រកាន់យកសិទ្ធិមនុស្សទាបខ្លាំង ព្រមទាំងការលក់យន្តហោះចម្បាំង Gripen ទៅឲ្យប្រទេសថៃ។ នេះសបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា ពាក្យសំដីទាំងនោះ ពេលខ្លះគ្រាន់ជាការបិទបាំងដើម្បីផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ឬគោលបំណងនយោបាយប៉ុណ្ណោះ។ នេះបើតាមពាក្យសម្ដីរបស់បណ្ឌិត សឺន សំ អ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា។

នៅថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ លោក សឺន សំ បានបង្ហោះសំណេរនៅលើហ្វេសប៊ុកជាមួយនឹងន័យសេចក្ដីថា៖ ប្រទេសស៊ុយអែត បានសម្រេចចិត្តដកស្ថានទូតចេញពីប្រទេសកម្ពុជា ដោយលើកហេតុផលថាមានការធ្លាក់ចុះខ្លាំងនៃសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ប៉ុន្តែបែរជាទៅបើកស្ថានទូតឡើងវិញនៅកូរ៉េខាងជើង ជាប្រទេសមួយដែលមានកំណត់ត្រាសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យអន់ជាងកម្ពុជាទៅទៀត។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ ពេលនេះស៊ុយអែតថែមទាំងបានលក់យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកទៅឱ្យប្រទេសផ្សេងទៀត ដែលបានប្រើប្រាស់សព្វាវុធទាំងនោះដើម្បីវាយប្រហារនៅកម្ពុជា បណ្តាលឱ្យជនស្លូតត្រង់ជាច្រើនបាត់បង់ជីវិត។

លោក សឺន សំ បន្ថែមថា សកម្មភាពបែបនេះបានបង្ហាញឱ្យឃើញច្បាស់ថា ការនិយាយអំពីសិទ្ធិមនុស្ស និងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ជួនកាលគ្រាន់តែជាពាក្យសំដីដ៏ស្រស់ស្អាតដែលប្រើដើម្បីបិទបាំងផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន ឬគោលបំណងនយោបាយប៉ុណ្ណោះ។ ពាក្យសំដីទាំងនោះ ទោះបីជាស្តាប់ទៅហាក់មានឧត្តមគតិក៏ដោយ ប៉ុន្តែបើគ្មានការអនុវត្តជាក់ស្តែងដែលស្របនឹងគោលការណ៍ទាំងនោះទេ វាគ្រាន់តែជាពាក្យទទេប៉ុណ្ណោះ។ ផ្ទុយទៅវិញ អ្វីដែលសំខាន់គឺត្រូវសង្កេតមើលទង្វើជាក់ស្តែង និងផលប៉ះពាល់នៃសកម្មភាពទាំងនោះ ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើមានភាពស្មោះត្រង់ ឬគ្រាន់តែជាការប្រើឧត្តមគតិជាលេសដើម្បីសម្រេចផលប្រយោជន៍ផ្សេង។

លោកបានគូសបញ្ជាក់ជាចុងក្រោយថា ដូច្នេះ នៅពេលដែលគេនិយាយអំពីសិទ្ធិមនុស្ស ឬលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ យើងគួរតែប្រុងប្រយ័ត្ន និងពិនិត្យឱ្យច្បាស់លាស់អំពីបរិបទ និងគោលបំណងនៅពីក្រោយ។ ការវិនិច្ឆ័យមិនគួរផ្អែកតែលើពាក្យសំដីដ៏ល្អផូរផង់នោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវផ្អែកលើទង្វើ និងលទ្ធផលជាក់ស្តែងដែលអាចវាស់វែងបាន។ តាមរយៈការសង្កេតបែបនេះ យើងនឹងអាចស្វែងយល់បានកាន់តែច្បាស់អំពីភាពស្មោះត្រង់ និងគោលបំណងពិតប្រាកដនៅពីក្រោយការប្តេជ្ញាចិត្តទាំងនោះ។

គួរជម្រាបថា ការលើកឡើងរបស់លោក បណ្ឌិត សឺន សំ ដូចខាងលើនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើង បន្ទាប់ពីការប្រកាសនូវកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងប្រទេសស៊ុយអែត និង ថៃ ក្នុងការទិញ-លក់យន្តហោះចម្បាំង Saab Gripen ចំនួន4 គ្រឿង ដើម្បីយកមកប្រតិបត្តិការនៅព្រំដែនជាប់កម្ពុជា។ ការបញ្ជាទិញយន្តហោះបន្ថែមរបស់ថៃ ចំពេលជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាមិនទាន់មានភាពធូរស្បើយនៅឡើយនេះ អាចចាត់ទុកបានថាជាការគំរាមកំហែងមកលើកម្ពុជាតាមរយៈការដំឡើងសាច់ដុំជាសព្វាវុធទំនើបៗ ហើយវានឹងជំរុញឲ្យស្ថានការណ៍កាន់តែតានតឹងខ្លាំងឡើង៕