ប្រទេសថៃ ៖ តាមការផ្សព្វផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាននានារបស់ថៃឱ្យដឹងថា កាលពីវេលាម៉ោង២រសៀល ថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ភូមិថាំ វីឆាយ៉ាឆៃ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទី បានដឹកនាំក្រុមមន្ត្រីគណបក្សភឿថៃទៅជជែកជាមួយក្រុមមន្ត្រីគណបក្សប្រជាជន (ឬគណបក្សប្រឆាំង) នៅទីស្នាក់ការគណបក្សនៅផ្លូវរ៉ាមកំផែង ដើម្បីសុំឱ្យគណបក្សប្រជាជនគាំទ្របេក្ខជនខ្លួន គឺលោក ឆ័យក្សេម និទិសិរិ កាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ទី៣២ ក្រោយតុលាការធម្មនុញ្ញដកតំណែងលោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា ។

គណបក្សភឿថៃសន្យាថា នឹងទទួលយកសំណើទាំង៣ចំណុចដែលគណបក្សប្រជាជន (ឬអតីតគណបក្សកាវក្លៃ) ស្នើដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលថ្មី ប៉ុន្តែគណបក្សភឿថៃរងនូវការរិះគន់ពីគណបក្សនយោបាយផ្សេងៗ និងសាធារណជន ពីព្រោះគណបក្សភឿថៃធ្លាប់ក្បត់ពាក្យសន្យារបស់ខ្លួនក្នុងការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលជាមួយគណបក្សកាវក្លៃកន្លងមក ។ លើសពីនេះ គណបក្សភឿថៃខ្វះសមត្ថភាពដឹកនាំប្រទេស និងក្បត់ឆន្ទៈពលរដ្ឋ គឺគណបក្សពុំអាចធ្វើអ្វីតាមការសន្យាក្នុងអំឡុងពេលឃោសនាបោះឆ្នោត ថែមទាំងមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច និងជម្លោះព្រំដែនជាមួយកម្ពុជាអូសបន្លាយ ។

ក្រោយដឹកនាំមន្ត្រីគណបក្សភឿថៃទៅជជែកជាមួយគណបក្សប្រជាជនឱ្យគាំទ្រលោក ឆ័យក្សេម និទិសិរិ កាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីទី៣២ លោក ភូមិថាំ នាយករដ្ឋមន្ត្រីស្តីទីនិយាយថា គណបក្សភឿថៃទទួលយកសំណើទាំងអស់របស់គណបក្សប្រជាជន និងរីករាយរំលាយសភាក្នុងរយៈពេល៤ខែ ។ ការជជែកជាមួយគណបក្សប្រជាជន ក៏មានមន្ត្រីមកពីគណបក្សផ្សេងទៀតដែលចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាលបានចូលរួមជជែកដែរ ប៉ុន្តែមានពលរដ្ឋថៃកាន់ស្លាករិះគន់គណបក្សភឿថៃដែលក្បត់ពាក្យសន្យាជាមួយគណបក្សកាវក្លៃ និងបង្កើតរដ្ឋាភិបាលចម្រុះកាលពីឆ្នាំ២០២៣ ។

គួរបញ្ជាក់ថា គណបក្សភឿថៃបានដឹកនាំមន្ត្រីមកទីស្នាក់ការគណបក្សប្រជាជនដើម្បីសុំការគាំទ្រ គឺយឺតជាងគណបក្សភូមិចៃថៃ រយៈពេល២ថ្ងៃ ពីព្រោះពេលតុលាការធម្មនុញ្ញដកតំណែងលោកស្រី ផេថងថាន កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែសីហា គឺលោក អនុថីន ឆាន់វីៈគូន ប្រធានគណបក្សភូមិចៃថៃបាននាំក្រុមមន្ត្រីមកជួបលោក ណាថាផុង រឿងបញ្ញាវុធ ប្រធានគណបក្សប្រជាជនភ្លាមៗ ដើម្បីសុំសំឡេងគាំទ្រពីគណបក្សប្រជាជនឱ្យលោក អនុថីន ឆាន់វីៈគូន កាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ។

គណបក្សភឿថៃបានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ថា បានពិភាក្សាជាមួយគណបក្សនយោបាយមួយចំនួន និងឯកភាពទទួលយកសំណើចំនួន៣ចំណុច របស់គណបក្សប្រជាជនដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលដោះស្រាយបញ្ហាបន្ទាន់ ។ បន្ទាប់មក នឹងរំលាយសភាតំណាងរាស្ត្រ ក៏ដូចជារៀបចំការបោះឆ្នោតឱ្យពលរដ្ឋសម្រេចចិត្តផ្នែកនយោបាយតាមពេលកំណត់ដែលគណបក្សប្រជាជនបានស្នើ ។

គណបក្សប្រជាជនបានប្រកាសសំណើ៣ចំណុចសម្រាប់គណបក្សនយោបាយនានាដែលចង់បង្កើតរដ្ឋាភិបាល រួមមាន ៖
១-នាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីត្រូវរំលាយសភាក្នុងរយៈពេល៤ខែ
២-គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មីត្រូវធ្វើប្រជាមតិធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញដើម្បីបង្កើតរដ្ឋធម្មនុញ្ញថ្មី
៣-គណបក្សប្រជាជននឹងពុំចូលរួមជាមួយរដ្ឋាភិបាល និងបន្តបំពេញតួនាទីជាគណបក្សប្រឆាំង ។

គណបក្សប្រជាជនពុំទាន់ប្រកាសច្បាស់លាស់ថា តើនឹងគាំទ្របេក្ខជនមកពីគណបក្សភូមិចៃថៃ ឬបេក្ខជនគណបក្សភឿថៃ ឱ្យកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីទេ ហើយនៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញានេះ គណបក្សប្រជាជននឹងប្រជុំគណៈកម្មាធិការ និងសមាជិកសភារបស់គណបក្សដើម្បីសម្រេចថា តើនឹងគាំទ្របេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីមកពីគណបក្សណាដើម្បីដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលថ្មី ៕

ណារ៉ាធីវ៉ាត់៖ ភាពអសន្តិសុខនៅក្នុងតំបន់ភាគខាងត្បូងរបស់ប្រទេសថៃ ជាពិសេសក្នុងខេត្តណារ៉ាធីវ៉ាត់កាន់តែរីធំឡើងៗ ក្រោយក្រុមបះបោរមូស្លីមកាន់តែអុកឡុកពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ជាមួយការដាក់គ្រាប់បំផ្ទុះតាមមូលដ្ឋានត្រួតពិនិត្យតឥស្រាកស្រាន្ត បណ្ដាលឲ្យកម្លាំងប៉ូលីសរបស់រដ្ឋាភិបាលរងរបួសជាច្រើននាក់នៅប៉ុន្មានរយៈចុងក្រោយនេះ។

បើយោងតាមការចេញផ្សាយដោយសារព័ត៌មាន Amrin News និង The Nation របស់ថៃបានឲ្យដឹងថា ក្នុងពេលត្រឹមតែមួយយប់ថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា រំលងអាធ្រាតឈានចូលថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ក្រុមបះបោរផ្ដា.ច់ទឹកដីបានដាក់គ្រាប់បែ.កបំផ្ទុះលើទីតាំងសំខាន់ៗនៃស្រុកចំនួន៥ផ្សេងគ្នាក្នុងខេត្តណារ៉ាធីវ៉ាត់ បង្ករឲ្យពលមានការភ័យស្លន់ស្លោរ និងប៉ូលីសក្នុងតំបន់រត់ពេញមួយយប់។

បើតាមរបាយការណ៍ដែលចេញផ្សាយនៅថ្ងៃបន្ទាប់បានឲ្យដឹង ការបំផ្ទុះដំបូងបានចាប់ផ្ដើមឡើងនៅម៉ោងប្រហែលជាង ៧យប់ នៅលើផ្លូវហាយវ៉េលេខ៤០៥៦ ក្នុងស្រុក Su-ngai Padi បណ្ដាលឲ្យមនុស្ស២នាក់រងរបួស និងខូចខាតរថយន្តមួយគ្រឿង។ ក្រោយមកនៅម៉ោង១១:៥៥នាទីយប់ ក្នុងស្រុក Cha-nai ការផ្ទុះ២លើកទៀត បានអង្រួនវិហារឥស្លាម Dusongno និងផ្សារមួយកន្លែង។ នៅម៉ោងប្រហាក់ប្រហែលគ្នានេះ ការផ្ទុះមួយទៀតត្រូវបានគេរាយការណ៍ថា បានកើតមាននៅស្រុក Ba Cho លើផ្លូវ Phetkasem ខាងមុខធនាគារមួយ ប៉ុន្តែមិនមាននរណាម្នាក់រងរបួសនោះទេ។ លុះរំលងមកដល់ម៉ោងប្រមាណ ១២:០៥ រំលងអាធ្រាត្រ គ្រាប់បែកមួយគ្រាប់ទៀត បានផ្ទុះនៅមុខទូ ATM របស់ធនាគារដដែលខាងនេះក្នុងស្រុក Cho Airong។ និងចុងក្រោយនៅម៉ោង ១២ និង៣០នាទីយប់ មានករណីផ្ទុះនៅមុខទូ ATM មួយទៀតបានកើតឡើងទល់មុខរដ្ឋបាលឃុំ Tambon Tamayung។

ជាមួយនឹងឧប្បត្តិហេតុបំផ្ទុះគ្រាប់បែ.កផ្ទួនៗគ្នានឲក្នុងពេលតែមួយយប់របស់ក្រុមបះបោរនេះ បានបង្ហាញពីភាពចលាចលដែលមិនអាចដោះស្រាយបានតាំងពីច្រើនទសវត្សន៍មុននិងនៅបន្តរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ចំពេលដែលអស្ថិរភាពនយោបាយកំពុងកើនឡើង តាមរយៈការរុះរើគណៈរដ្ឋមន្រ្តីដើម្បីផ្លាស់ប្ដូមេដឹកនាំថ្មី។

គួរជម្រាបផងដែរថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៤មក អំពើហិង្សានៅខេត្តភាគខាងត្បូងរបស់ថៃ បានក្លាយជាជម្លោះប្រដាប់អាវុធដ៏រ៉ាំរ៉ៃរវាងរដ្ឋាភិបាលថៃ និងក្រុមបះបោរផ្តាច់ខ្លួន ដោយបើយោងតាមក្រុមស្រាវជ្រាវ Deep South Watch ជម្លោះនេះបានបណ្តាលឱ្យមនុស្សជាង ៧,៥០០នាក់ស្លាប់ និងជាង ១៣,៥០០នាក់ផ្សេងទៀតរងរបួស៕

ហ្សាកាតា៖ ការតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំបានផ្ទុះឡើងនៅទូទាំងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ីបន្ទាប់ពីអ្នកដឹកជញ្ជូនម្ហូបអាហារវ័យក្មេងម្នាក់បានស្លា.ប់ដោយសារស្នាដៃរបស់ប៉ូលីស ហើយវាបានក្លាយជាសោ.កនាដកម្មដុតបញ្ឆេះនៃកំហឹងប្រជាជនទូទាំងប្រទេស ឲ្យខឹងស្អ.ប់រដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំងដាក់គោលដៅលើផ្ទះអ្នកនយោបាយ និងក្រុមអភិជនមួយចំនួនធ្វើជាទីតាំងវា.យលុកសម្រុកចូល ដោយពួកគេយល់ថាក្រុមមនុស្សទាំងនេះហើយគឺជាប្រភពដើមនៃអំពើពុករលួយ កេងចំណេញលើកម្លាំងញើសឈា.មរបស់ប្រជាជនស្លូតត្រង់។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានអន្តរជាតិធំៗជាច្រើនបានឲ្យដឹងថា គិតមកត្រឹមថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញានេះ បាតុ.ក.ម្មដែលបានចាប់ផ្ដើមឡើងកាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី២៥ ខែសីហា សប្ដាហ៍មុន បានរីករាលដាលទៅជាកុប្បកម្ម ដែលមានអំពើហិ.ង្សារវា.យប្រហារ ដុតបំផ្លាញទីតាំងមួយចំនួន រួមទាំងការចូលលុកលុយក្នុងផ្ទះរបស់អ្នកនយោបាយប្រមូលយកសម្ភារៈមានតម្លៃមកក្រៅផងដែរ។ សកម្មភាពនេះ បានធ្វើឲ្យរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេសុីដឹកនាំដោយលោកប្រធានាធិបតី Prabowo Subianto រង្គោះរង្គើរកាន់តែខ្លាំង។

នៅទីក្រុងហ្សាកាតា ក្រុមបាតុករត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានលួ.ចឆ្មក់ចូលក្នុងលំនៅដ្ឋានរបស់រដ្ឋមន្ត្រីផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ Sri Mulyani Indrawati ដើម្បីវា.យកម្ទិច និងប្រមូលយករបស់របរមួយចំនួនចេញមកក្រៅ។ សកម្មភាពនេះត្រូវបានគេមើលឃើញថាឆ្លុះបញ្ចាំងពីការអាក់អន់ចិត្តយ៉ាងខ្លាំងចំពោះឥស្សរជននយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូណេសុី។

ភាពតានតឹងដែលបានបានផ្ទុះឡើងកាន់តែខ្លាំងនេះ ជំរុញឲ្យលោក Prabowo Subianto បានប្រកាសលុបចោលដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការទៅកាន់ប្រទេសចិន ដើម្បីបន្តដោះស្រាយ និងគ្រប់គ្រងវិបត្តិនៅក្នុងប្រទេសនេះ ជាមួយនឹងការសន្យាថា នឹងមានការស៊ើបអង្កេតពេញលេញលើការស្លា.ប់របស់អ្នកដឹកជញ្ជូនម្នាក់ដែលត្រូវបានប៉ូលីសបើករថយន្តបំបុ.កផ្ដាច់ជីវិតនោះ។

គួរជម្រាបថា ការតវ៉ាដែលក្រោយមកបានរីកធំរហូតក្លាយជាអំពើហិង្សាសម្លា.ប់ជីវិតប្រជាជនអស់យ៉ាងហោចណាស់ ៦នាក់បើគិតមកទល់ពេលនេះ គឺបណ្ដាលមកពីការមិនពេញចិត្តចំពោះគោលនយោបាយថ្មីៗដែលកំណត់ដោយរដ្ឋាភិបាល លោក Prabowo ជាពិសេសការតម្លើងប្រាក់ឧត្ថម្ភប្រចាំខែចំនួន ៣ពាន់ដុល្លារក្នុងម្នាក់ ដល់សមាជិកសភាជាង ៥០០នាក់ ដែលលើសពីប្រាក់ខែគោលរបស់ពលរដ្ឋទូទៅស្ទើគុណនឹង១០ ទើបធ្វើឲ្យពលរដ្ឋដែលខិតខំរកចំណូលបង់ពន្ធចូលរដ្ឋទាំងលំបាកលំបិនកើតការផ្ទុះកហឹ.ងទាមទាររកយុត្តិធម៌សម្រាប់ខ្លួនឯង៕