ប្រទេសចិន ៖ រដ្ឋាភិបាលចិនបានប្រកាសវិធានការដាក់ទណ្ឌក.ម្មក្រុមហ៊ុនអាមេរិកក្នុងផ្នែកឧស្សាហកម្មសន្តិសុខចំនួន២០ រួមទាំងក្រុមហ៊ុន Boeing’s St. Louis branch និង Anduril Industries ព្រមទាំងដាក់ទណ្ឌក.ម្មនាយកក្រុមហ៊ុន ចំនួន១០រូប ដោយសារលក់អាវុ.ធជាច្រើនឱ្យតៃវ៉ាន់ កាលពីសប្តាហ៍ទី៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែធ្នូ ។

ប្រសិនបើសភាអាមេរិកអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនទាំង២០ លក់អាវុធជាច្រើនទៅឱ្យតៃវ៉ាន់ ចិននឹងចាត់ទុកថា គឺជាការលក់អាវុធឱ្យតៃវ៉ាន់ក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំបំផុត ដែលស្មើទឹកប្រាក់រហូតដល់ជាង១ម៉ឺនលានដុល្លារ រួមទាំងការលក់មីស៊ីលចម្ងាយមធ្យម កាំភ្លើងធំ និងដ្រូនផងដែរ ។

ចិននឹងអនុវត្តវិធានការដាក់ទណ្ឌកម្មដោយការបង្កកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុនអាមេរិក និងនាយកក្រុមហ៊ុនអាមេរិកមួយចំនួននៅប្រទេសចិន ហើយមិនអនុញ្ញាតឱ្យក្រុមហ៊ុនចិនសហការជាមួយក្រុមហ៊ុនអាមេរិក ។ លើសពីនេះ បុគ្គលដែលត្រូវបានចិនដាក់ទណ្ឌកម្ម មិនអាចចូលប្រទេសចិនបានទេ ។

តាមការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន តៃវ៉ាន់មានសារៈសំខាន់សម្រាប់ផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់ចិន និងជាបន្ទាត់ក្រហមដែលអាមេរិកមិនអាចឆ្លងកាត់។ ចិនចាត់ទុកនេះជាសកម្មភាពញុះញង់របស់អាមេរិកពាក់ព័ន្ធនឹងឯករាជ្យតៃវ៉ាន់ ចិននឹងសងសឹកវិញយ៉ាងខ្លាំងក្លា បើអាមេរិកល្មើសបន្ទាត់ក្រហម ។

រដ្ឋាភិបាលចិនមើលឃើញថា តៃវ៉ាន់ជាទឹកដីរបស់ចិន និងត្រូវបង្រួបបង្រួមទឹកដីជាមួយចិនឡើងវិញ ខណៈប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងអាមេរិក ក៏មិនទទួលស្គាល់តៃវ៉ាន់ជាប្រទេស ។ ប៉ុន្តែអាមេរិកប្រឆាំងនឹងការប្រើប្រាស់កម្លាំទ័ពដើម្បីដណ្តើមយកតៃវ៉ាន់ បើតាមច្បាប់ គឺអាមេរិកមានកាតព្វកិច្ចផ្តល់អាវុធឱ្យតៃវ៉ាន់ដើម្បីការពារខ្លួន ។

ការដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុមហ៊ុនអាមេរិកលើកនេះ នៅតែជាបញ្ហាសំខាន់ក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងអាមេរិក-ចិនក្នុងកិច្ចសន្ទនាតាមទូរស័ព្ទកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ រវាងប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping និងប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ។ លោក Xi បញ្ជាក់ទៅលោក Trump ថា ចិននឹងបញ្ចូលតៃវ៉ាន់ជាប្រទេសតែមួយ គឺជាផ្នែកសំខាន់នៃសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកក្រោយបញ្ចប់សង្គ្រាម ។

ទោះយ៉ាងណា ចិន និងអាមេរិក ព្យាយាមរក្សាទំនាក់ទំនងឱ្យរឹងមាំ ដែលមហាអំណាចទាំងពីរព្រមព្រៀងបញ្ចប់ជម្លោះពាណិជ្ជកម្មរយៈពេល១ឆ្នាំ ។ ចិនយល់ព្រមឱ្យអាមេរិកស្វែងរករ៉ែកម្រដែលមានសារៈសំខាន់ក្នុងឧស្សាហកម្មអាមេរិក ដូចជា ៖ ការផលិតស្មាតហ្វូន និងប្រព័ន្ធមីស៊ីល ខណៈអាមេរិកនឹងកាត់បន្ថយពន្ធទំនិញនាំចូលពីប្រទេសចិន ៕

ដូចប្រិយមិត្តមួយចំនួនជ្រាបមកហើយថា Oppa Tony គឺជាអ្នកបង្កើតមាតិកាដែលជាជនជាតិថៃចេះនិយាយភាសាខ្មែរនិងមានភរិយាជាជនជាតិខ្មែរផងដែរ។ យ៉ាងណាមិញស្របពេលប្រទេសទាំងពីរកំពុងមានជម្លោះក្តៅគគុកធ្វើឱ្យសកម្មភាពរបស់ Oppa Tony ស្ងប់ស្ងាត់ខណៈអ្នកមួយចំនួនក៏យល់ចិត្តក្រុមគ្រួសាររបស់លោកប៉ុន្តែអ្នកមួយចំនួនហាក់ផ្តល់សម្ពាធមកកាន់ក្រុមគ្រួសាររបស់ពួកគេ។

ថ្មីៗនេះមានគណនីហ្វេកប៊ុកមួយបានបង្ហោះសំណេរថា «ហាងបុហ្វេមួយកន្លែងនៅ សៀមរាបដែលថៅកែជាជនជាតិថៃ អ្នកសៀមរាបប្រហែលជាស្គាល់ហើយ»។ ការបង្ហោះនេះបានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមរហូតដល់អ្នកបង្កើតមាតិកា Nick Mark បានចេញមកឆ្លើយតបវិញថា៖ «ទាល់តែបងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពដូចពួកខ្ញុំ ទើបដឹងថាណែនទ្រូងប៉ុណ្ណា។ ពួកខ្ញុំសុំតែសុខទេ សួរថាបញ្ហាជម្លោះប្រទេសកើតចេញពីបងTonyមែនទេ? ចង់ឱ្យពួកខ្ញុំផ្តាច់ទំនាក់ទំនងគ្នាមែនទេ? ចង់ឱ្យប្អូនស្រីខ្ញុំលែងលះមែនទេ? ចុះក្មួយប្រុសខ្ញុំត្រូវមកទទួលការបែកបាក់គ្រួសារដែរមែនទេ? ពួកខ្ញុំរកស៊ីយ៉ាងសុចរិត មិនដែលប៉ះពាល់អ្នកណាឡើយ តើបងចង់បានអ្វី?»។

ឃើញសកម្មភាពរបស់បងប្រុសចេញមកឆ្លើយតបបែបនេះ Ly Fong ដែលជាសាមីខ្លួនផ្ទាល់មានប្តីជាជនជាតិថៃគឺ Oppa Tony បានបង្ហាញថាមនុស្សមួយចំនួនចង់ជាន់រហូតដល់គ្រួសារនាងបែកបាក់។
Ly Fong បានចែករំលែកថា «អាន Caption បងប្រុសហើយស្រក់ទឹកភ្នែក ហេតុអ្វីមនុស្សមួយចំនួនចង់ជាន់រហូតដល់តែគ្រួសារខ្ញុំបែកបាក់។ រាល់ថ្ងៃនេះខ្ញុំបានកម្លាំងចិត្តពីគ្រួសារទាំងសងខាងដាស់តឿនរហូតថាត្រូវចាប់ដៃគ្នាឱ្យណែន។ ពួកខ្ញុំកន្លងមកមិនដែលធ្វើអ្វីឱ្យប៉ះពាល់អារម្មណ៍អ្នកណាទេ មានតែសាងស្នាមញញឹមនិងជួយ។ ពេលមានបញ្ហាមកច្រើនណាស់គ្រាន់តែមិនអាចចេញមុខបាន អ្វីដែលពួកខ្ញុំទទួលបានគឺចង់ឱ្យពួកខ្ញុំបែកបាក់»។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថាកាលពីមុន Oppa Tony ធ្លាប់បានចេញវីដេអូមួយដោយនិយាយថាហាមលោកមិនឱ្យស្រលាញ់ខ្មែរគឺមិនបានទេ ប្រពន្ធកូនលោក បងប្អូនក៏ជាជនជាតិខ្មែរ ហើយមនុស្សតែងតែមានល្អនិងអាក្រក់ដូច្នេះកុំបូកជារួម៕

ប្រទេសថៃ ៖ បន្ទាប់ពីមានការចែកចាយព័ត៌មានជាច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងក្រសួងការងារថៃមិនបន្តសុពលភាពប័ណ្ណការងារឱ្យពលករខ្មែរ និងបណ្តេញត្រឡប់មកប្រទេសវិញនៅថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ក្រោមហេតុផលសង្គ្រា.មរវាងកម្ពុជា-ថៃ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារថៃបានបដិសេធព័ត៌មាននេះ ដោយបញ្ជាក់ថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃអនុញ្ញាតឱ្យពលករខ្មែរធ្វើការរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៧ និងអាចស្នើសុំបន្តសុពលភាពប័ណ្ណការងាររហូតដល់ឆ្នាំ២០២៩ ។

តាមការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការងារថៃ អ្នកស្រី Trinuch Thienthong កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ មានព័ត៌មានពីពលករខ្មែរដែលធ្វើការនៅថៃ ត្រូវធ្វើដំណើរត្រឡប់មកប្រទេសវិញនៅថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ដោយសារក្រសួងការងារថៃមិនបន្តសុពលភាពប័ណ្ណការងារ គឺក្រសួងការងារសូមបញ្ជាក់ថា នេះជាការយល់ខុស គណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានសម្រេចកាលពីថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យពលករខ្មែរធ្វើការបន្តនៅថៃរយៈពេល១ឆ្នាំទៀត រហូតដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៧ ។

គណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានសម្រេចកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ គឺអនុញ្ញាតឱ្យពលករខ្មែរដែលធ្វើការខុសច្បាប់នៅថៃ អាចធ្វើការរហូតដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ។ រីឯពលករខ្មែរដែលបន្តសុពលភាពប័ណ្ណការងាររួច ហើយប័ណ្ណការងារអស់សុពលភាពនៅថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ ក៏ត្រូវបានគណៈរដ្ឋមន្ត្រីអនុញ្ញាតឱ្យធ្វើការរហូតដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ដូចគ្នា ។

សេចក្តីសម្រេចរបស់គណៈរដ្ឋមន្ត្រីកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ និងថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥ គឺពលករខ្មែរអាចស្នាក់នៅ និងធ្វើការនៅថៃ រហូតដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៧ ហើយអាចសុំបន្តសុពលភាពប័ណ្ការងារ ចំនួន១លើក ។ ហេតុនេះ គ្មានពលករខ្មែរណាម្នាក់ដែលត្រូវបានបណ្តេញចេញពីប្រទេសថៃនៅថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ទេ ។

ចំណែកអគ្គនាយកនៃនាយកដ្ឋានការងារ លោក Somchai Morakotsriwan និយាយថា នាយកដ្ឋានការងារកំពុងស្វែងរកវិធានការសមស្របជាមួយស្ថាប័នកងទ័ព ដើម្បីកំណត់គោលការណ៍ច្បាស់លាស់សម្រាប់ពលករខ្មែរធ្វើការនៅថៃ ដើម្បីឱ្យសមស្របតាមស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងសន្តិសុខជាតិ ។ ហេតុនេះ ថៅកែ និងអាជីវកម្មនានាត្រូវតាមដានព័ត៌មានពីគេហទំព័រនាយកដ្ឋានការងារ ឬសាកសួរព័ត៌មានទៅកាន់ការិយាល័យផ្សព្វផ្សាយការងារនៅទីក្រុងបាងកក និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗ ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃបានសម្រេចបន្តសុពលភាពប័ណ្ណការងារឱ្យពលករចំនួន៣ប្រទេស រួមមាន ៖ ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា និងវៀតណាម មានសិទ្ធិធ្វើការស្របច្បាប់នៅថៃរយៈពេល១ឆ្នាំទៀតដើម្បីបំពេញការខ្វះខាតកម្លាំងពលកម្ម លើកលែងតែពលករខ្មែរ គឺគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃមិនអនុញ្ញាតឱ្យបន្តសុពលភាពប័ណ្ណការងារទេ ហើយក្រសួងការងារថៃនឹងជ្រើសរើសពលករមកពីប្រទេសផ្សេងធ្វើការជំនួស ។

គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃបញ្ជាក់នាពេលនោះថា មិនបន្តសុពលភាពប័ណ្ណការងារឱ្យពលករខ្មែរ ដោយសារស្ថានការណ៍បច្ចុប្បន្ននៅតំបន់ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃមានសភាពផុយស្រួយ ទើបការបន្តសុពលភាពប័ណ្ណការងារសម្រាប់ពលករខ្មែរត្រូវពន្យារពេលសិន ៕