ប្រទេសថៃ ៖ លោក Anutin Charnvirakul នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានធ្វើដំណើរទៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំសេដ្ឋកិច្ច APEC និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ ហើយលោកគ្រោងជជែកជាមួយបណ្តាមេដឹកនាំប្រទេសមហាអំណាចលើពិភពលោក ដូចជា ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping ក៏ដូចជាមេដឹកនាំប្រទេសផ្សេងទៀតដើម្បីបង្កើតឱកាសពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់ថៃក្រោយបញ្ចប់កិច្ចប្រជុំ APEC នៅកូរ៉េខាងត្បូង ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Khaosod នៅថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា ។

នៅថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា មុនឡើងយន្តហោះទៅទីក្រុងខាយ៉ងជូ ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំសេដ្ឋកិច្ច APEC លើកទី៣២ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin បាននិយាយនៅអាកាសយានដ្ឋានដនមឿងថា ថៃនឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីកិច្ចប្រជុំនេះ ពីព្រោះលោកនឹងជួបមេដឹកនាំប្រទេសជាច្រើន រួមមាន ៖ ចិន កាណាដា កូរ៉េខាងត្បូង ព្រុយណេ និងអាចជួបជប៉ុន ។ លោកសង្ឃឹមនឹងជួបប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ម្តងទៀត ពីព្រោះកន្លែងអង្គុយតាមតួអក្សរ គឺអក្សរ T (Thailand) និងអង្ករ U (United States) នៅជាប់គ្នា ដែលនេះជាឱកាសជជែកដើម្បីបង្កើនឱកាសពាណិជ្ជកម្ម និងស្វែងរកការគាំទ្រពីអាមេរិក ។

លោកនឹងជួបប្រធាធិបតីចិន លោក Xi Jinping ផងដែរ ដើម្បីឱ្យចិនជួយទិញអង្ករថៃចំនួន៥សែនតោនសម្រាប់បង្កើនប្រាក់ចំណូលជាតិ ។ ចំណែកការជួបមេដឹកនាំកូរ៉េខាងត្បូងដើម្បីពិភាក្សាពីថៃនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំពីប្រធានបទបង្ក្រាបការឆបោកអនឡាញ គឺលោកបានប្រកាសក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅម៉ាឡេស៊ីរួចហើយថា ថៃនឹងរៀបចំកិច្ចប្រជុំជាមួយប្រទេសនានាសហការបង្ក្រាបការឆបោកអនឡាញ ដែលបច្ចុប្បន្ន រាលដាលពេញពិភពលោក ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin បានចាកចេញពីប្រទេសថៃនាវេលាម៉ោង៨ព្រឹក ថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំសេដ្ឋកិច្ច APEC លើកទី៣២ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ ចាប់ពីថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា ដល់ថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ នៅទីក្រុងខាយ៉ងជូ ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ក្រោមប្រធានបទសំខាន់គឺ «Building a Sustainable Tomorrow» ។ ក្រៅពីនេះ លោកនឹងចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអ្នកជំនួញ APEC ប្រចាំឆ្នាំ២០២៥ ព្រមទាំងពិភាក្សាទ្វេភាគីជាមួយមេដឹកនាំសេដ្ឋកិច្ច APEC និងវិស័យធុរកិច្ច ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃប្រឹងប្រែងរឹតចំណងមិត្តភាពជាមួយអាមេរិកឡើងវិញក្រោយពីទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរឃ្លាតឆ្លាតពីគ្នា ហើយលោកបានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ស្តីពីរ៉ែកម្រ ដែលធ្វើសង្គមថៃបារម្ភពីការប៉ះពាល់ដល់ទំនាក់ទំនងជាមួយចិន ។

គួរបញ្ជាក់ថា កិច្ចប្រជុំមេដឹកនាំសេដ្ឋកិច្ច APEC នៅឆ្នាំ២០២៥ រៀបចំឡើងនៅក្រោមគោលគំនិត៣សំខាន់ៗ រួមមាន ៖ Connect, Innovate និង Prosper ដើម្បីភ្ជាប់តំបន់ជាមួយការច្នៃប្រឌិត និងជំរុញការរីកចម្រើនរួមគ្នា ៕

ទីក្រុងបាងកក៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុទីន ឆានវីរៈគុល បានបញ្ជាក់នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយថា ប្រទេសថៃត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចដើម្បីដោះលែងទាហានកម្ពុជាទាំង ១៨ នាក់ ឲ្យវិលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ ប៉ុន្តែត្រូវរង់ចាំការត្រួតពិនិត្យបញ្ចប់ និងការអនុញ្ញាតពីខាងយោធាថៃជាមុនសិន។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Nation។

នៅល្ងាចថ្ងៃអង្គារ ទី២៨ ខែតុលា ក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មានមួយដែលបានធ្វើឡើងនៅមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសដុនមឿង លោក អនុទីន បានលើកឡើងពីការប្តេជ្ញាចិត្ត និងគោរពតាមសេចក្តីប្រកាសរួមរបស់ភាគីកម្ពុជា និងថៃ ជុំវិញការទាមទារលើ “តំបន់មានជម្លោះ” ដែលនៅតែស្ថិតក្រោមការចរចា។

បន្ថែមពីលើនោះ លោក អនុទីន ឆ្លៀតលើកឡើងអំពីប្រធានបទដ៏សំខាន់មួយទៀត ពាក់ព័ន្ធនឹងទាហានកម្ពុជាដែលថៃកំពុងបន្តឃុំខ្លួននៅក្នុងប្រទេសថៃថា ពួកគាត់ទាំងនោះ នឹងត្រូវដោះលែងឲ្យត្រឡប់មកផ្ទះវិញ នៅពេលណាដែលយោធាថៃបញ្ជាក់ពីភាពរួចរាល់ នៃការពិនិត្យសុខភាពមុនធ្វើមាតុភូមិនិវត្តន៍ ដើម្បីធានាបាននូវតម្លាភាព និងការប្រព្រឹត្តដោយមនុស្សធម៌។

ទោះជាយ៉ាងណា នៅក្នុងការប្រកាសខាងលើនេះ នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃមិនបានបញ្ជាក់ពីពេលវេលាជាក់ស្ដែង ឬកំណត់កាលបរិច្ឆេទច្បាស់លាស់ក្នុងការដោះលែងទាហានកម្ពុជា ទាំង១៨នាក់ ឲ្យមានសេរីភាពវិញនៅពេលណាឡើយ បើទោះជាមានការទទូចឲ្យដោះលែងពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងសមាគមន៍អន្តរជាតិយ៉ាងណាក៏ដោយ។

កាលពីថ្ងៃអង្គារ ទី២៨ សារព័ត៌មាន រ៉យទ័រ ដែលជាទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានលំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោកក៏បានចុះផ្សាយពីការទាមទាររបស់អាមេរិក ឲ្យថៃដោះលែងទាហានកម្ពុជា ចំនួនពីរដងក្នុងថ្ងៃតែមួយ ដែលហាក់ដូចជាការក្រើនរំលឹកដល់ថៃ ឲ្យគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលបានចុះហត្ដលេខារួមគ្នា ព្រោះអន្តរជាតិ និងសូម្បីតែមហាអំណាចអាមេរិកក៏កំពុងតែចាប់អារម្មណ៍នឹងរឿងនេះផងដែរ។

តាមរយៈអត្ថបទនេះ រ៉យទ័រ បានដកស្រង់ពាក្យសម្ដីរបស់មន្ដ្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងការបរទេសអាមេរិកមិនបញ្ចេញឈ្មោះម្នាក់ដែលបានគូសបញ្ជាក់ថា អាមេរិករំពឹងថាថៃនឹងធ្វើការជាមួយកម្ពុជា ដើម្បីឈានទៅដោះលែងជាបន្ទាន់នូវទាហានកម្ពុជាទាំង១៨រូប ដែលថៃបានចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥។ ការបង្ហាញនូវក្ដីរំពឹងនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីមានការចុះហត្ថលេខាលើសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួម ស្ដីពី កិច្ចព្រមព្រៀងសន្ដិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ ដោយនាយករដ្ឋមន្ដ្រីប្រទេសទាំងពីរ ព្រមទាំងមានការចុះហត្ថលេខាធ្វើជាសាក្សី ពីប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ និងនាយករដ្ឋមន្ដ្រីម៉ាឡេស៊ី ជាប្រធានអាស៊ាន លោក អាន់វ៉ា អ៊ីប្រាហ៊ីម ផងដែរ។

យ៉ាងណាមានតែរង់ចាំមើលជាបន្តថា តើថៃនឹងអនុវត្តតាមពាក្យសម្ដីរបស់ខ្លួននៅពេលណា? ព្រោះប្រសិនបើថៃចង់ប្រែក្រឡាស់ ហើយមិនធ្វើតាមកិច្ចព្រមព្រៀងនោះទេ នោះការទូតថៃនឹងកាន់តែស្រុតចុះ ព្រោះពាក្យសម្ដីរបស់លោក ត្រាំ ដែលបានថ្លែងឲ្យដោះលែងទាហានកម្ពុជាទាំង១៨នាក់នោះ បានចេញផ្សាយទូទាំងពិភពលោកបាត់ទៅហើយ៕

ប្រទេសជប៉ុន ៖ តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានរទេស កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានជួបនាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មីជប៉ុន លោកស្រី Sanae Takaichi នៅព្រះរាជវាំងក្នុងទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន ហើយភាគីទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ស្តីពីរ៉ែកម្រ និងរ៉ែសំខាន់ ដែលភាគីទាំងពីរគ្រោងបង្កើនការផលិត និងលក់រ៉ែកម្រ ។ ការចុះហត្ថលេខាលើ MOU នេះ គឺក្រោយពីប្រធានាធិបតីអាមេរិកបានចុះ MOU ជាមួយប្រទេសមួយចំនួនក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលធ្វើឡើងមុនពេលជួបមេដឹកនាំចិននៅកូរ៉េខាងត្បូង ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump បានចុះ MOU រ៉ែកម្រជាមួយប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ីជាបន្តបន្ទាប់ ស្របពេលអាមេរិកកំពុងមានសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន និងរីករាលដាលដល់រ៉ែកម្រ ខណៈចិនមានរ៉ែកម្រច្រើនជាប់លំដាប់ទី១ លើពិភពលោក ។ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ លោក Trump បានចុះ MOU រ៉ែកម្រជាមួយសមាជិកអាស៊ាន៤ប្រទេស រួមមាន ៖ ថៃ វៀតណាម ហ្វីលីពីន និងឥណ្ឌូណេស៊ី នៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ូ ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើចិន ។ បន្ទាប់មក នៅថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា លោកបានចុះ MOU រ៉ែកម្រជាមួយជប៉ុនអំឡុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចនៅជប៉ុន ។

សហរដ្ឋអាមេរិក-ជប៉ុននឹងសហការគ្នានុវត្តគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគដើម្បីគាំទ្រការផលិតរ៉ែកម្រដែលមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងក្នុងឧស្សាហកម្មជាច្រើន ។ កន្លងមក រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកព្យាយាមចុះ MOU រ៉ែកម្រជាមួយប្រទេសនានាដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើចិនដែលជាប្រទេសនាំចេញរ៉ែកម្រដ៏ច្រើនបំផុតលើពិភពលោក ។

លោក Trump បានថ្លែងទៅកាន់នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន លោកស្រី Takaichi ថា ជប៉ុនជាមិត្តជិតស្និទ្ធបំផុតរបស់អាមេរិក និងសរសើរលោកស្រី Takaichi កាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីស្រីដំបូងគេនៅជប៉ុន ។ លោក Trump រីករាយដែលជប៉ុនបង្កើនថវិកាវិស័យការពារជាតិ និងទិញអាវុធបន្ថែមពីអាមេរិក ព្រមទាំងសន្យាថា អាមេរិកនឹងធ្វើគ្រប់យ៉ាងដើម្បីជួយជប៉ុន ខណៈលោកស្រី Takaichi ក៏ចង់រឹតចំណងមិត្តភាពជិតស្និទ្ធជាមួយអាមេរិកដែរ ។

លោក Trump ចុះ MOU រ៉ែកម្រជាមួយប្រទេសជាច្រើន ស្របពេលអាមេរិកមានជម្លោះពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន ហើយចិនរឹតបន្តឹងការនាំចេញរ៉ែកម្រធ្វើឱ្យប៉ះពាល់អាមេរិកដែលពឹងផ្អែកលើរ៉ែកម្រពីចិន ដោយសាររ៉ែកម្រមានសារៈសំខាន់ក្នុងច្ចេកវិទ្យាទំនើប ។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចជាច្រើនថ្ងៃនៅតំបន់អាស៊ី លោក Trump បានធ្វើដំណើរមកកាន់ម៉ាឡេស៊ីមុនគេកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ បន្ទាប់មក ក៏បន្តដំណើរទៅជប៉ុន និងទៅកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលថ្នាក់តំបន់ ។ នៅខាងក្រៅកិច្ចប្រជុំនេះ លោកគ្រោងជួបប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping ដើម្បីពិភាក្សាពីជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម ។

គួរបញ្ជាក់ថា អំឡុងពេលបំពេញទស្សនកិច្ចនៅជប៉ុន លោក Trump បានជួបពលរដ្ឋជប៉ុនមួយក្រុមដែលមានសមាជិកគ្រួសារត្រូវបានកូរ៉េខាងជើងចាប់ខ្លួន និងបាត់ដំណឹងរាប់សិបឆ្នាំ ហើយពលរដ្ឋជប៉ុនទាំងនេះចង់ឱ្យលោក Trump ជួយជជែកជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក Kim Jong Un សួរនាំពីសមាជិកគ្រួសារពួកគេ ថាតើនៅមានជីវិតឬអត់ ។ បើនៅមានជីវិត សូមឱ្យកូរ៉េខាងជើងបញ្ជូនមកប្រទេសជប៉ុនវិញ ។

តាមរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន គឺកូរ៉េខាងជើងបានចាប់ជនជាតិជប៉ុន១៧នាក់ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៧០ ដល់ឆ្នាំ១៩៨០ ក្នុងនោះជនជាតិជប៉ុន៥នាក់ត្រូវបានកូរ៉េខាងជើងបញ្ជូនមកប្រទេសវិញកាលពី២០០២ រីឯ៨នាក់ កូរ៉េខាងជើងប្រាប់ថាស្លាប់ហើយ ។ ជនជាតិជប៉ុននៅសល់៤នាក់ទៀត គឺកូរ៉េខាងជើងបញ្ជាក់ថា មិនបានមកកូរ៉េខាងជើងទេ ។ លោក Trump បានបង្ហាញការអាណិតអាសូរដល់ក្រុមគ្រួសារជនជាតិជប៉ុនដែលបាត់ខ្លួននៅកូរ៉េខាងជើង និងសន្យាជជែករឿងនេះជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង ៕

ទីក្រុងហុឺ ៖ រដ្ឋធានីបុរាណ Hue ក្រុងបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម កំពុងស្ថិតក្រោមការគំរា.មកំ.ហែងពីគ្រោះទឹកជំនន់ បន្ទាប់ពីភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងជាច្រើនថ្ងៃជាប់ៗគ្នា បានបោកបក់ពាសពេញភាគកណ្តាលប្រទេសវៀតណាម ដែលបណ្តាលឱ្យមានជំនន់ទឹកភ្លៀងធ្ងន់ធ្ងរមិនធ្លាប់មានជាប្រវត្តិសាស្រ្ត។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារ VN Express។

នៅថ្ងៃអង្គារ ទី២៨ ខែតុលា យោងតាមមជ្ឈមណ្ឌលជាតិព្យាករណ៍អាកាសធាតុ និងជលសាស្ត្ររបស់ប្រទេសវៀតណាម ទីក្រុង Hue ត្រូវបានរងផលប៉ះពាល់ដោយភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងបំផុតមិនធ្លាប់ជួបក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ ដោយតំបន់ខ្លះកត់ត្រាទឹកភ្លៀងជាង ៨០០ មីលីម៉ែត្រក្នុងរយៈពេលតិចជាង ៤៨ ម៉ោង។ ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងបែបនេះ បានបង្កឱ្យមានទឹកជំនន់ភ្លាមៗ ការរអិលបាក់ដី និងទន្លេរីកធំនៅទូទាំងខេត្ត Thua Thien-Hue។

ស្ថានភាពទឹកជំនន់នេះ បានប៉ះពាល់ដល់ប្រាសាទបុរាណ សំណង់អាគារប្រវិត្តសាស្រ្ត និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើនផ្សេងទៀត ដែលសុទ្ធតែជាផ្នែកសំខាន់ៗនៃទីក្រុងបេតិកភណ្ឌពិភពលោកមួយនេះ។ ក្រៅពីនោះ សាលារៀនក្នុងតំបន់ជាច្រើនត្រូវបានបិទ ហើយការដឹកជញ្ជូនរវាងទីក្រុង Hue និងខេត្តក្បែរៗត្រូវបានរំខានយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយសារតែការដាច់ផ្លូវ ខណៈមនុស្សជាង ៥០០០ គ្រួសារត្រូវបានបង្ខំឱ្យផ្លាស់ទីលំនៅទៅកាន់ជម្រកបណ្តោះអាសន្ន។

ទោះបីជាមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងនេះក៏ដោយ ប៉ុន្តែអាជ្ញាធរវៀតណាមបានរាយការណ៍ថា មិនមានអ្នកស្លា.ប់នោះទេគិតត្រឹមរសៀលថ្ងៃពុធ ហើយប្រតិបត្តិការជួយសង្គ្រោះនៅតែបន្តនៅក្នុងតំបន់ភ្នំដាច់ស្រយាល។

សូមជម្រាបថា ទីក្រុង Hue ដែលបង្កើតឡើងនៅដើមសតវត្សរ៍ទី 17 និងបម្រើការជារាជធានីអធិរាជវៀតណាមចាប់ពីឆ្នាំ 1802 ដល់ឆ្នាំ 1945 មានភាពល្បីល្បាញដោយសារបន្ទាយអធិរាជ ផ្នូររាជវង្ស និងវត្តអារាមតាមបណ្តោយទន្លេ Perfume។ វាត្រូវបានដាក់បញ្ចូលជាបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូក្នុងឆ្នាំ 1993 ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាគោលដៅប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់ប្រទេសវៀតណាម។

តាមសេចក្ដីរាយការណ៍កន្លងមក ទីក្រុងបុរាណនេះបានរងទុក្ខដោយទឹកជំនន់ជាញឹកញាប់ ដោយសារតែវាស្ថិតនៅលើដីទំនាប និងនៅជិតទន្លេ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ឆ្នាំ 2025 នេះ វាត្រូវបានចាត់ទុកជាទឹកជំនន់ដ៏អាក្រ.ក់បំផុតចាប់តាំងពីដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1990 មកដែលធ្វើឱ្យមានការអំពាវនាវឲ្យមានការគ្រប់គ្រងស្ថានភាព និងរកវិធានការទប់ស្កាត់ជាបន្ទាន់ ដើម្បីការពារសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ទីក្រុងនេះ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព កម្ពុជា-ថៃដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រទេសទាំងពីរនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី លោក Anwar Ibrahim ជាសាក្សី គឺជាការបោះជំហ៊ានឆ្ពោះទៅរកសន្តិភាព កាត់បន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹងនៅព្រំដែន និងស្តារទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ ។ ប្រទេសនានាបានបង្ហាញក្តីរីករាយជាមួយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនេះ និងជំរុញឱ្យកម្ពុជា-ថៃស្តារទំនាក់ទំនងល្អរវាងគ្នាតាមរយៈការដកសព្វាវុធចេញពីព្រំដែន និងបើកព្រំដែន ប៉ុន្តែពលរដ្ឋថៃបែរជាមិនពេញចិត្តនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពខ្លា.ចថៃចាញ់ប្រៀប ។

កន្លងមក ពលរដ្ឋថៃបានប្រឆាំងនឹងការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព រហូតដល់ធ្វើបាតុកម្មនៅមុខស្ថានទូតអាមេរិកប្រចាំប្រទេសថៃ ដើម្បីប្រឆាំងវត្តមានប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump ធ្វើជាសាក្សីក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខា ដោយពួកគេចោទប្រកាន់អាមេរិកលូកដៃក្នុងជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ និងទាមទារឱ្យដោះស្រាយត្រឹមទ្វេភាគី ពុំចាំបាច់មានអន្តរជាតិពាក់ព័ន្ធ ។ ទោះជាពលរដ្ឋថៃប្រឆាំងក្តី ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជានៅម៉ាឡេស៊ីដែលមានអន្តរជាតិចូលរួម ហើយកាន់តែធ្វើឱ្យពលរដ្ឋមិនពេញចិត្តខ្លាំងឡើង ។

ពលរដ្ឋថៃមិនពេញចិត្តកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព និងស្តីបន្ទោសនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ខ្លួនដែលបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពធ្វើឱ្យថៃចាញ់ប្រៀបកម្ពុជា ជាពិសេស ទឹកដីនៅតំបន់ព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ ។ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin និយាយថា មានទំនុកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព គឺមិនធ្វើឱ្យថៃចាញ់ប្រៀបប្រទេសជិតខាងទេ ។

មុនពេលធ្វើដំណើរទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំនៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងនៅព្រឹកថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា លោក Anutin នាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃបានផ្តល់សម្ភាសន៍ពីកងទ័ពកម្ពុជា-ថៃចាប់ផ្តើមពិភាក្សារឿងការដកថយកងកម្លាំងចេញពីតំបន់ព្រំដែនក្នុងរយៈពេល៣សប្តាហ៍ថា តម្រូវឱ្យកងទ័ពជជែកគ្នាយ៉ាងលម្អិតរឿងការដកកងកម្លាំង ពីព្រោះវាជាបញ្ហារសើប និងអនុវត្តតាមស្មារតីនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីសន្តិភាពរវាងកម្ពុជា-ថៃ ។

លោកបន្តថា កងទ័ពទាំងសងខាងនឹងបន្តជជែកគ្នាពីការដកកងកម្លាំងនៅតំបន់ព្រំដែន ខណៈកន្លងមក ការជជែកគ្នារបស់ភាគីទាំងពីរប្រព្រឹតទៅដោយរលូន រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ភាគីទាំងពីរនៅតែស្ថិតក្នុងប្រតិបត្តិការតាមការរំពឹងទុក ។ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា លោកបានពិភាក្សាជាមួយអគ្គមេបញ្ជាការ និងអគ្គសេនាធិការរងកងទ័ព លោក អ៊ុកគ្រីត ប៊ុនតាណុន ដែលបានចូលរួមកិច្ចប្រជុំ GBC កន្លងមក និងរៀបចំឯកសាររួម គឺលោក អ៊ុកគ្រីត បញ្ជាក់ថា គ្រប់ស្ថាប័នកងទ័ពបានប្រឹងប្រែងបំពេញការងារយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ដើម្បីរក្សាផលប្រយោជន៍ជាតិជាចម្បង ។

ករណីពលរដ្ឋថៃនៅព្រំដែនបារម្ភពីការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ អាចធ្វើឱ្យថៃចាញ់ប្រៀប គឺលោក Anutin បញ្ជាក់ថា ថៃមិនចាញ់ប្រៀបប្រទេសណាទេ លោកមានបទពិសោធន៍ផ្នែកចរចាច្រើនទាំងពាណិជ្ជកម្ម និងនយោបាយ ហើយការចរចាជាច្រើនលើកសុទ្ធតែទទួលបានលទ្ធផលល្អលើសការរំពឹងទុក ។ ប៉ុន្តែបញ្ហាសំខាន់ គឺដៃគូចរចាត្រូវតែទទួលបានភាពយុត្តិធម៌ លោកពិបាកពន្យល់ប្រាប់ពលរដ្ឋពីតិចនិកនៃការចរចា ។

ចុងក្រោយ អ្នកសារព័ត៌មានបានសួរនាំលោក Anutin ពាក់ព័ន្ធនឹងសង្គមថៃមិនទុកចិត្តកម្ពុជា បើទោះជាប្រទេសទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្តី ប៉ុន្តែលោក Anutin ពុំបានឆ្លើយសំណួរនេះទេ និងដើរចេញពីក្រុមសារព័ត៌មាន ៕

ឆ្លងកាត់ភ្លើងសង្គ្រាមអស់រយៈពេល៣ឆ្នាំ រុស្សុី កំពុងកាន់កាប់ទឹកដីអ៊ុយក្រែនប្រមាណជា១១មុឺនគីឡូម៉ែត្រ រាប់ចាប់តាំងពីតំបន់គ្រីម៉េ (Crimea) និង តំបន់ ឌុនប៉ាស (Donbas)។

យោងតាមសារព័ត៌មាន Reuters បានចេញផ្សាយថា៖” បច្ចុប្បន្នរុស្សុីកំពុងកាន់កាប់ទឹកដីអ៊ុយក្រែនប្រមាណជា១១៤ ៥០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ស្មើនឹងប្រមាណ១៩ភាគរយនៃផ្ទៃសរុបរបស់ប្រទេសអ៊ុយក្រែន”។

តំបន់ដែលរុស្សុីកំពុងគ្រប់គ្រងនេះ ភាគច្រើនត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាទឹកដីរបស់អ៊ុយក្រែនអំឡុងពេលការដួលរលំនៃរបបសហភាពសូវៀតក្នុងឆ្នាំ១៩៩១។

អ៊ុយក្រែនបាននិយាយម្តងហើយម្តងទៀតថា ខ្លួននឹងមិនទទួលស្គាល់ការកាន់កាប់របស់រុស្ស៊ីលើទឹកដីរបស់ខ្លួនឡើយ ជាពិសេសមិនយកទឹកដីប្តូរយកសន្តិភាពនោះទេ។

ជុំវិញបញ្ហានេះ លោកដូណាល់ ត្រាំ ស្នើឱ្យ លោកវ៉ូឡូឌីមៀ ហ្សេឡេនស្គី (Volodymyr Zelenskyy) បោះបង់ចោលទឹកដីនោះចុះ ដើម្បីឈានទៅដល់បទឈប់បាញ់ ក្នុងករណីអ៊ុយក្រែនចង់បានតំបន់នោះមកវិញ យើងនឹងបើកកិច្ចពិភាក្សាតាមក្រោយទៀត”៕