ខណៈដែលពិភពលោកកំពុងត្អូញត្អែនឹងតម្លៃប្រេងសាំងឡើងថ្លៃ, ងាកមកកាន់ឧស្ម័នហ្គាសឯណេះក៏ប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់មិនធម្មតា ក្រោយសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានវា.យប្រហា.រទីតាំងរោងចក្រថាមពលឧស្ម័នរបស់អ៊ីរ៉ង់ ដើម្បីបង្កើនសម្ពាធឲ្យអ៊ីរ៉ង់ឲ្យបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូសទាំងស្រុងមកវិញ។

យោងតាមរបាយការណ៍ពីទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានអន្តរជាតិនានា កងកម្លាំងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបានកំណត់គោលដៅវាយប្រហារលើទីតាំងស្តុកទុកថាមពលសំខាន់ៗរបស់អ៊ីរ៉ង់នៅ Isfahan និង Khorramshahr ពេញមួយយប់ ដោយបានបំផ្លា.ញបំពង់បង្ហូរឧស្ម័នធម្មជាតិដែលភ្ជាប់ទៅនឹងរោងចក្រថាមពល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឧស្ម័នផ្សេងទៀត។

ការវាយប្រហារទាំងនេះត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាផ្តោតលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ រួមទាំងទីតាំងកែច្នៃឧស្ម័នធម្មជាតិសំខាន់ៗដែលភ្ជាប់ទៅនឹងសមត្ថភាពនាំចេញរបស់ប្រទេស។ មន្ត្រីមិនទាន់បានបង្ហាញពីវិសាលភាពពេញលេញនៃការខូចខាតនោះទេ ប៉ុន្តែការវាយតម្លៃដំបូងបង្ហាញថាប្រតិបត្តិការអាចនឹងត្រូវបានរំខានយ៉ាងខ្លាំង។

ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បានថ្កោលទោសការវាយប្រហារនេះ ហើយបានបង្ហាញសញ្ញាថាខ្លួនអាចនឹងឆ្លើយតប ដែលបង្កើនការភ័យខ្លាចនៃការកើនឡើងបន្ថែមទៀត។ ជាមួយគ្នានេះ ទីផ្សារថាមពលសកលបានឆ្លើយតបយ៉ាងឆាប់រហ័សចំពោះការកើនឡើងនេះ ដោយតម្លៃប្រេងកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងត្រឹមពេលដ៏ខ្លី។

បច្ចុប្បន្នតម្លៃប្រេងឆៅប្រភេទ Brent បានហក់ឡើងលើសពី ១០២ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល ដែលកើនឡើង ៣ ភាគរយក្នុងមួយថ្ងៃ និងកើនឡើងជិត ៤៦ ភាគរយក្នុងរយៈពេលជិតមួយខែនេះ។ ជនជាតិអាមេរិកកំពុងមានអារម្មណ៍ថាវាកំពុងបូមប្រេងរួចហើយ ជាមួយនឹងការឈឺចាប់បន្ថែមទៀតនៅខាងមុខ ប្រសិនបើបំពង់ផ្គត់ផ្គង់ឈូងសមុទ្រពែរ្សនៅតែស្ថិតនៅក្រោមការគំរាមកំហែង។

ការវាយប្រហារនេះបានកើតឡើងភ្លាមៗបន្ទាប់ពីប្រធានាធិបតី Trump បានអំពាវនាវឱ្យមានការផ្អាកការវាយប្រហារថាមពលរយៈពេលប្រាំថ្ងៃ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យមានកិច្ចចរចា។ តែទោះជាមានការប្រកាសបែបនេះពីសហរដ្ឋអាមេរិកក្ដី ក៏ទីក្រុងតេអេរ៉ង់នៅតែបន្តបាញ់មីស៊ីល និងធ្វើការគំរាមកំហែងលើច្រកសមុទ្រដដែល ដូច្នេះការវាយប្រហារទៅមករបស់ពួកគេ នឹងធ្វើឱ្យផលវិបាកនៃសង្គ្រាមកាន់តែវិវត្តន៍ទៅមុខ។

គួរជម្រាបថា ឈានមកដល់ថ្ងៃទី ២៥ នៃជម្លោះ វាមិនបានបង្ហាញសញ្ញានៃការអន់ថយបន្តិចណាឡើយ។ ជាងនេះទៅទៀត ការវាយប្រហារដ៏ជាក់លាក់ទាំងនេះបានរំលឹកអ៊ីរ៉ង់ថា អាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលនឹងមិនដកថយពីការការពារផលប្រយោជន៍សំខាន់ៗនោះទេ។ ហេតុដូចនេះបើតាមអ្នកវិភាគយល់ឃើញថា តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈអាចនឹងបន្តកើនឡើងបន្ថែមទៀត៕

រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ បានអនុវត្តផែនការសន្សំសំចៃប្រេងឥន្ធនៈនៅទូទាំងប្រទេសដើម្បីឆ្លើយតបនឹងវិបត្តិប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័នលើពិភពលោក ដោយសារសង្គ្រា.មមជ្ឈិមបូព៌ា ។ វិធានការនេះ គឺមន្ត្រីរាជការទាំងអស់ត្រូវកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់រថយន្តផ្ទាល់ខ្លួនឱ្យបានច្រើនបំផុតតាមដែលអាចធ្វើបាន រីឯវិស័យឯកជនអាចចូលរួមផងដែរ ប៉ុន្តែជាការស្ម័គ្រចិត្ត ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងបានប្រកាសពីផែនការសន្សំសំចៃប្រេងឥន្ធនៈនៅទូទាំងប្រទេស បន្ទាប់ពីពិបាកស្វែងរកប្រេង និងឧស្ម័នមកផ្គត់ផ្គង់តម្រូវប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេស ដោយសារសង្គ្រាមរវាងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល ដោយកំណត់ឱ្យមន្ត្រីរាជការកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់រថយន្តផ្ទាល់ខ្លួន និងងាកមកប្រើប្រាស់មធ្យោបាយសាធារណៈ ។

មន្ត្រីរាជការនឹងចាប់ផ្តើមអនុវត្តផែនការនេះមុនគេ រីឯវិស័យឯកជនអាចចូលរួមអនុវត្តដោយការស្ម័គ្រចិត្ត ។ ក្រៅពីនេះ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងបានសុំការសហការជាមួយអាជីវកម្មដែលប្រើប្រាស់ប្រេងច្រើនបំផុតចំនួន៥០អាជីវកម្ម ចូលរួមកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ប្រេងឱ្យតិចជាងមុន ព្រមទាំងឱ្យបុគ្គលិកផ្លាស់ប្តូរម៉ោងគ្នាធ្វើការដើម្បីកាត់បន្ថយការស្ទះចរាចរណ៍, សន្សំសំចៃប្រេង និងថាមពលផ្សេងទៀត ។

ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង លោក Lee Jae Myung និយាយថា អ្វីសំខាន់បំផុតនាពេលនេះ គឺការសន្សំសំចៃថវិការដ្ឋាភិបាល និងបញ្ចេញថវិកាយ៉ាងឆាប់រហ័សជួយដោះស្រាយបញ្ហាចាំបាច់បំផុត ។

រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពល លោក គីម សុងវ៉ាន បាននិយាយក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថា ផែនការនេះអនុវត្តសម្រាប់អ្នកធ្វើការងាររដ្ឋ រីឯវិស័យឯកជនអាចអនុវត្តបានដោយការស្ម័គ្រចិត្ត ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលអាចមានការពិនិត្យផែនការឡើងវិញ បើខ្វះខាតថាមពលខ្លាំង ។ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងគ្រោងបន្ធូរបន្ថយការរឹតបន្តឹងរោងចក្រថាមពលដើរដោយធ្យូងថ្ម និងពង្រីកការប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើឧស្ម័ន LNG រយៈពេលវែង ព្រមទាំងផ្តល់ថវិកាឱ្យអាជីវកម្មផ្សេងៗជាការជួយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ ។

យោងតាមទិន្នន័យពីសមាជិករដ្ឋសសភា និងក្រសួងឧស្សាហកម្ម គឺកូរ៉េខាងត្បូងបាននាំចូលប្រេងឆៅប្រមាណ៧០% តាមច្រកសមុទ្រ Hormuz ទើបកូរ៉េខាងត្បូងប្រឈមនឹងវិបត្តិថាមពល ទោះជាមានប្រេងបម្រុងទុកក្នុងប្រទេស ប្រមាណ១៩០លានបារ៉ែលក្តី ។ រីឯទីភ្នាក់ងារថាមពលអន្តរជាតិ (IEA) បញ្ជាក់ថា បរិមាណប្រេងបម្រុងរបស់កូរ៉េខាងត្បូងអាចប្រើប្រាស់មិនដល់២០៨ថ្ងៃទេ នេះមិនទាន់គិតការចំណាយប្រេងលើការដឹកជញ្ជូនសម្រាប់នាំចេញផលិតផលគីមីឥន្ធនៈ ប្រសិនបើគិតសរុបវិញ គឺការប្រើប្រេងកូរ៉េខាងត្បូងនឹងមានរយៈពេលខ្លីជាងនេះ ។

អ្នកវិភាគប៉ាន់ស្មានថា បើគិតពីការប្រើប្រាស់ប្រេងប្រចាំថ្ងៃស្មើជាង២លានប៉ារ៉ែលក្នុង១ថ្ងៃ គឺបរិមាណប្រេងបម្រុងនេះអាចប្រើប្រាស់មិនដល់២ខែទេ ទោះពេលនេះ ប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមសន្យាបញ្ជូនប្រេងឱ្យកូរ៉េខាងត្បូង ចំនួន២៤លានបារ៉ែលក៏ដោយ ៕

កសិករថៃនៅតាមបណ្តាខេត្តកំពុងជួបទុក្ខលំបាកខ្លាំងស្របពេលប្រទេសមានវិបត្តិខ្វះខាតប្រេងឥន្ធនៈ ដំណាំដែលដាំបានផលហើយ បែរជាគ្មានទីផ្សារលក់ចេញទៅក្រៅប្រទេស ខណៈតម្លៃក្នុងស្រុកថោកខ្លាំងមិនធ្លាប់មាន ដូចជា ៖ ផ្លែស្វាយ និងស្ពៃក្តោប ពួកគេក៏ទុកឱ្យដំណាំទាំងនេះស្អុយរលួយចោលក្នុងចម្ការ និងខ្លះទៀតប្រមួលយកទៅចាក់ចោលនៅគំនរសំរាម ពីព្រោះមិនរួចថ្លៃការចំណាយ ។

កសិករថៃដាំស្វាយនៅខេត្តពិជិត ពេលនេះ ជួបទុក្ខធំផ្ទួនៗគ្នាដោយសារផ្លែស្វាយគ្មានទីផ្សារលក់ទៅក្រៅប្រទេស ខណៈតម្លៃលក់ក្នុងស្រុកធ្លាក់ចុះមិនអាចទទួលយកបាន គឺស្មើត្រឹមតែ២បាតប៉ុណ្ណោះក្នុង១គីឡូក្រាម (ឬ១គីឡូ ស្មើ២០០រៀល) ក៏សម្រេចចិត្តប្រមូលយកទៅចាក់ចោល ។ ពួកគេសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលជួយដោះស្រាយបញ្ហាលំបាករបស់កសិករ ស្របពេលតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ ម្ហូបអាហារ និងទំនិញផ្សេងៗកើនឡើងខ្ពស់ ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ កសិករដាំស្វាយនៅខេត្តពិជិត កំពុងជួបទុក្ខលំបាកបង្ខំចិត្តប្រមូលស្វាយដាក់រថយន្តទៅចោលនៅគំនរសំរាម បន្ទាប់ពីតម្លៃស្វាយហ្វាឡាន់ និងស្វាយខៀវសាវឺយ ធ្លាក់ចុះមកនៅត្រឹម២បាតក្នុង១គីឡូក្រាម ។ តម្លៃដ៏ថោកបំផុតនេះពុំអាចកសិកររួចថ្លៃការចំណាយដើមទុនទេ ពីព្រោះបច្ចុប្បន្ន ត្រូវចំណាយខ្ពស់លើការដឹកជញ្ជូនដោយសារប្រេងឡើងថ្លៃ ។

កសិករដាំស្វាយនៅឃុំវាំងថាប់សៃ ស្រុកសាកឡិក ខេត្តពិជិត ដែលជាទីកន្លែងនាំចេញស្វាយយ៉ាងច្រើនទៅក្រៅប្រទេស កំពុងប្រឈមមុខនឹងតម្លៃស្វាយធ្លាក់ចុះខ្លាំង ជាពិសេស ស្វាយហ្វាឡាន់ និងស្វាយខៀវសាវឺយ (មិនទាន់ទុំ) តម្លៃធ្លាក់ចុះមកនៅត្រឹម២បាត ខណៈតម្លៃស្វាយណាមដកម៉ាយ (ទុំ) ត្រឹមតែ១០បាតក្នុង១គីឡូក្រាម ។ តម្លៃធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុកនេះធ្វើឱ្យកសិករខាតដើមទុន ថែមទាំងគ្មានអ្នកទិញ ទើបប្រមូលស្វាយយ៉ាងច្រើនទៅចាក់ចោល ។

មូលហេតុចម្បងធ្វើឱ្យពួកគេមិនអាចបញ្ចេញស្វាយដ៏ច្រើនលក់ក្នុងស្រុក ដោយសារប្រទេសថៃប្រឈមនឹងវិបត្តិថាមពល ខ្វះខាតប្រេង តម្លៃប្រេងកើនឡើង ទើបធ្វើឱ្យឈ្មួញកណ្តាល ក៏ដូចជារថយន្តដឹកជញ្ជូនមិនហ៊ានទទួលទិញ ។ ការទិញស្វាយទៅលក់ចែកចាយបន្តនាពេលបច្ចុប្បន្នមិនត្រឹមតែមិនចំណេញទេ ថែមទាំងបារម្ភពីរថយន្តអស់ប្រេងនៅតាមផ្លូវផងដែរ ។

កសិករដាំស្វាយខេត្តពិជិត សំណូមពរទៅកាន់រដ្ឋាភិបាលប្រញាប់ស្វែងរកប្រេងមកផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការជាបន្ទាន់ មុនពេលសេដ្ឋកិច្ចថៃដួលរលំបាត់បង់ប្រាក់ចំណូលរាប់ពាន់លានដុល្លារ ។ កសិករថា ទោះជាពួកគេដាំស្វាយមានគុណភាពល្អក៏ដោយ ក៏លក់បានថោកដដែរល ហើយគ្មានអ្នកទិញទៀត ស្វាយស្អុយរលួយពេញចម្ការ ទើបសុំឱ្យរដ្ឋាភិបាលជួយដោះស្រាយមុនពេលកសិករខាតបង់ខ្លាំងជាងនេះ ។

ចំណែកតម្លៃស្ពៃក្តោបនៅខេត្តពេជ្រឆាប៊ូន ក៏ធ្លាក់ចុះខ្លាំងដែរ ដែលធ្វើឱ្យកសិករបង្ខំចិត្តយកទៅបោះចោលដូចគ្នា ដើម្បីជាការតវ៉ាប្រឆាំងនឹងតម្លៃប្រេងឡើងថ្លៃ ។ កសិករដាំស្ពៃក្តោបនៅស្រុកឡមឡាក់ ខេត្តពេជ្រឆាប៊ូន ពេលនេះ កំពុងជួបទុក្ខលំបាកដោយសារស្ពៃក្តោបធ្លាក់ថ្លៃមកនៅត្រឹម១បាតក្នុង១គីឡូក្រាម (ឬ១គីឡូ ស្មើ១០០រៀល) ប្រសិនបើលក់ គឺមិនរួចការចំណាយថ្លៃដើមឡើយ ខណៈកន្លងមក មានតម្លៃពី៣បាត ទៅ៤បាតក្នុង១គីឡូក្រាម ។

តម្លៃប្រេងកើនឡើងជាមូលហេតុធ្វើឱ្យគ្មានឈ្មួញកណ្តាលមកទទួលទិញផលដំណាំតាមចម្ការ ដែលស្ថានការណ៍នេះធ្វើឱ្យកសិករជាច្រើនគ្រួសារនៅខេត្តពេជ្រឆាប៊ូន នាំគ្នាដកស្ពៅក្តោបចោល ពីព្រោះគ្មានទីផ្សារដូចមុន ថែមទាំងមិនរួចថ្លៃការចំណាយលើការទិញការុង និងជួលកម្មករ ។ វាជំរុញឱ្យកសិករថៃកាន់តែជួបការលំបាកខ្លាំងឡើង ពីព្រោះបានចំណាយដើមទុនខ្ពស់ បែរជាលក់ក្នុងតម្លៃថោក ៕

ពិភពលោកកំពុងភ្ញាក់ផ្អើលនឹងពាក្យសម្ដីរបស់លោក Trump ក្រោយប្រធានាធិបតីរូបនេះ ប្រកាសដោយបើកចំហរថា ច្រកហ័រមូសអាចនឹងបើកឡើងវិញឆាប់ៗដោយមានសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់រួមគ្នាគ្រប់គ្រង។ ការណ៍នេះបានបង្ហាញថា សហរដ្ឋអាមេរិកហាក់កំពុងប្ដូរយុទ្ធសាស្រ្តពីការធ្វើជាសត្រូវ ទៅជាការចាប់ដៃគ្នាដើម្បីបែងចែកអំណាចគ្រប់គ្រងវិញជាមួយអ៊ីរ៉ង់។

ថ្លែងបន្ទាប់ពីការពិភាក្សាតំណាងអ៊ីរ៉ង់ លោក Trump បានបង្ហើបថា ភាគីទាំងពីរអាចធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីបើកច្រកសមុទ្រឡើងវិញ និងគ្រប់គ្រងផ្លូវទឹកដ៏សំខាន់នេះ ដែលត្រូវបានរំខានយ៉ាងខ្លាំងដោយជម្លោះដែលកំពុងបន្ត។ ជាងនេះទៅទៀត លោកបានបោះពាក្យសម្ដីយ៉ាងគួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍បន្ថែមទៀតថា លោក និងអាយ៉ាតូឡារបស់អ៊ីរ៉ង់មួយណាក៏បាន នឹងធ្វើការរួមគ្នាដើម្បីគ្រប់គ្រង់ច្រកសមុទ្រនេះ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ មន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធជាសាធារណៈអំពីការចរចាដោយផ្ទាល់ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយបានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ភាពមិនប្រាកដប្រជានៅតែមានលើអ្នកណាដែលនឹងតំណាងឱ្យទីក្រុងតេអេរ៉ង់នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលអាចកើតមានជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក។

សំណើនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីជម្លោះជាច្រើនសប្តាហ៍ដែលបានរំខានដល់ការដឹកជញ្ជូនតាមច្រកសមុទ្រ ដែលបង្កើនការភ័យខ្លាចអំពីផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចកាន់តែទូលំទូលាយ។ អ្នកវិភាគនិយាយថា ការរៀបចំការគ្រប់គ្រងរួមគ្នាណាមួយមិនមែនជារឿងធម្មតាទេ ដោយសារតែការប្រជែងគ្នាអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍រវាងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន និងទីក្រុងតេអេរ៉ង់។

ក្នុងន័យនេះ គឺបើទោះជាលោក Trump បានបង្ហាញពីសុទិដ្ឋិនិយមរបស់លោកចំពោះស្ថានការណ៍យ៉ាងនេះក្ដី ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញបានព្រមានថា ប្រតិបត្តិការនយោបាយ និងយោធាសំខាន់ៗនៅតែមានមុនពេលកិច្ចព្រមព្រៀងណាមួយអាចសម្រេចបាន។ ស្ថានភាពនេះនឹងនៅតែបន្តវិវត្តន៍ទៅមុខ ខណៈដែលកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកការទូត និងភាពតានតឹងកំពុងកើតឡើងក្នុងពេលដំណាលគ្នា៕