ប្រទេសថៃ ៖ នៅថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ មានគ្រោះរញ្ជួយដីកើតឡើងនៅខេត្តតាក កម្រិត៣.២រិចទ័រ ដែលចំណុចកណ្តាលនៃគ្រោះរញ្ជួយដីនៅឆ្ងាយពីទំនប់ទឹកយក្ស «Bhumibol Dam» ត្រឹមតែ៤៨គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ។ គ្រោះរញ្ជួយដីនេះធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងខ្លាចបាក់ទំនប់យក្ស ខណៈបច្ចុប្បន្ន ទំនប់យក្សកំពុងជិតបាក់ដោយសារស្តុកទឹកច្រើនរហូតដល់ជាង៩៩% បើទំនប់បាក់រលំនឹងធ្វើឱ្យទីក្រុងបាងកក និងបណ្តាខេត្តមួយចំនួនលិចលង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Thaiger ។

តាមសេចក្តីរាយការណ៍របស់ភ្នាក់ងារឃ្លាំមើលគ្រោះរញ្ជួយដីប្រទេសថៃ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា មានគ្រោះរញ្ជួយដីកើតឡើងកម្រិត៣.២រិចទ័រ ជម្រៅ១គីឡូម៉ែត្រ នៅស្រុកសាយង៉ៅ ខេត្តតាក ដែលចំណុចកណ្តាលនៃគ្រោះរញ្ជួយដីស្ថិតនៅមិនឆ្ងាយពីទំនប់យក្ស «Bhumibol Dam» ។ វាធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃបារម្ភពីគ្រោះរញ្ជួយដីប៉ះពាល់ដល់ទំនប់យក្ស ឬធ្វើឱ្យទំនប់យក្សកាន់តែឆាប់បាក់ ពីព្រោះពេលនេះ បរិមាណទឹកក្នុងទំនប់យក្សកើនឡើងរហូតដល់ជាង៩៩% ដោយសារទឹកហូរពីតំបន់ផ្សេងៗធ្លាក់ចូលទំនប់ ប៉ុន្តែភ្នាក់ងារឃ្លាំមើលគ្រោះរញ្ជួយដីថា ទំនប់យក្សមិនរងផលប៉ះពាល់ដោយសារគ្រោះរញ្ជួយដីទេ ។

ភ្នាក់ងារឃ្លាំមើលគ្រោះរញ្ជួយរាយការណ៍ថា កាលពីវេលាម៉ោង៩និង៣៦នាទី ថ្ងៃទី១៨ ខែវិច្ឆិកា មានគ្រោះរញ្ជួយដីកើតឡើងនៅឃុំបានណា ស្រុកសាមង៉ៅ ខេត្តតាក ដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយពីទំនប់យក្ស «Bhumibol Dam» ចម្ងាយប្រមាណ៤៨គីឡូម៉ែត្រ ។ គ្រោះរញ្ជួយដីនេះធ្វើឱ្យពលរដ្ឋនៅខេត្តតាកបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងខ្លាចបាក់ទំនប់យក្ស បង្កជាគ្រោះមហន្តរាយយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់បណ្តាខេត្តនៅជុំវិញ ។

ដោយឡែក ហ្វេសប៊ុកផេកទំនប់យក្សនៅខេត្តតាក និងអាជ្ញាធរអគ្គិសនីថៃ បានជូនដំណឹងភ្លាមៗថា គ្រោះរញ្ជួយដីមិនប៉ះពាល់ដល់ទំនប់យក្ស និងទំនប់ផ្សេងៗឡើយ ។ អាជ្ញាធរអគ្គិសនីថៃបញ្ជាក់ថា ទំនប់ទឹកទាំងអស់ស្ថិតក្រោមការថែទាំរបស់អាជ្ញាធរអគ្គិសនី គឺមានភាពរឹងមាំ និងមិនរងផលប៉ះពាល់ដោយសារគ្រោះរញ្ជួយដី ។

គួរបញ្ជាក់ថា ពេលនេះ ពលរដ្ឋថៃនៅតាមបណ្តាខេត្តកំពុងបារម្ភក្រោយពីបរិមាណទឹកក្នុងទំនប់នានាកើនឡើងខ្លាំង ក្នុងនោះបរិមាណទឹកក្នុងទំនប់ទឹកយក្ស «Bhumibol Dam» ខេត្តតាក ក៏កើនឡើងខ្លាំងដែរ ដែលអាចធ្វើឱ្យខេត្តនានា រួមទាំងទីក្រុងបាងកក ជន់លិចធ្ងន់ធ្ងរដោយសារបាក់ទំនប់ ។ បើភ្លៀងនៅតែបន្តធ្លាក់ឥតឈប់ឈរនឹងធ្វើឱ្យបរិមាណទឹកក្នុងទំនប់យក្សកាន់តែកើនឡើងបង្កជាគ្រោះទឹកជំនន់ និងសំណូមពរឱ្យអាជ្ញាធរធនធានទឹកបង្ហូរទឹកចេញជាបន្ទាន់ដើម្បីបង្ការទឺកជំនន់ បើមិនដូច្នោះទេ នឹងមានគ្រោះថ្នាក់មិនខាន ។

ទិន្នន័យចុងក្រោយបង្ហាញថា ទំនប់យក្សបានស្តុកទឹកកើនឡើងដល់ជាង៩៩% អាចជាសញ្ញាប្រកាសអាសន្ននៃការបាក់ទំនប់ ពីព្រោះវាអាចផ្ទុកទឹកបានតែបន្តិចទៀតប៉ុណ្ណោះ ករណីបង្ហូរទឹកមិនទាន់ពេលវេលានឹងប៉ះពាល់ដល់ពលរដ្ឋរស់នៅក្បែរទន្លេចៅព្រះយ៉ា ខណៈពេលនេះ បរិមាណទឹកនៅខេត្តឆ័យណា សីងបុរី អាងថង និងអយុធ្យា កំពុងកើនឡើងខ្លាំង ។ បរិមាណទឹកក្នុងទំនប់យក្ស «Bhumibol Dam» ខេត្តតាក កើនឡើងខ្ពស់មិនធ្លាប់មាន ខណៈវាមានសមត្ថភាពផ្ទុកទឹករហូតដល់១៣,៤៦២លានម៉ែត្រគូប ៕

រាជធានីភ្នំពេញ៖ សំណើរពាក្យបណ្ដឹ.ងក្រុមយោធា និងមេដឹកនាំថៃ ទៅតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ (ICC) អំពីបទឧក្រិដ្ឋដ៏សាហា.វព្រៃ.ផ្សៃរបស់ពួកគេ មកលើជនសុីវិលនៅភូមិព្រៃចាន់ ទទួលបានការចូលរួមពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរសរុបទាំងអស់បានជាង 9មុឺននាក់ហើយ។ នេះបើតាមការឲ្យដឹងរបស់លោក Moon Pich ដែលជាអ្នករៀបចំ និងគៀងគរសម្លេងគាំទ្រសម្រាប់ឯកសារប្ដឹ.ងនេះដោយផ្ទាល់។

លោក Moon Pich ដែលជាបញ្ញាវ័ន្តខ្មែររស់នៅនិងបញ្ចប់ការសិក្សានៅ សាលាបណ្ឌិតសភាយោធាអាមេរិក និងជាអ្នកយល់ដឹងខាងផ្នែកច្បាប់ម្នាក់ បានបង្ហោះសារជូនដំណឹងនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុក នៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកានេះ ថា លោកដាក់ពាក្យបណ្តឹងរបស់ប្រជាជនកម្ពុជាចំនួន 91 275 នាក់ ទៅដល់ការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញានៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ ICC ដែលមានទីស្នាក់ការនៅទីក្រុងឡាអេ ប្រទេសហូឡង់ រួចរាល់ជាស្ថាពរ។

លោកបានធ្វើការបញ្ជាក់បន្ថែមថា ពាក្យបណ្តឹងនេះមានចំនួន 35ទំព័រ ដោយមិនរាប់បញ្ចូលបញ្ជីឈ្មោះអ្នកគាំទ្រឡើយ។ ហើយដើម្បីធានាថាពាក្យបណ្តឹងនេះ បានទៅដល់ការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញានៃតុលាការព្រហ្មទណ្ឌអន្តរជាតិ លោកបានដាក់ស្នើវាតាមរយៈ៖ 1. Online Submission Portal របស់តុលាការ ICC 2. អ៊ីមែលផ្លូវការរបស់ការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញានៃតុលាការ ICC 3. ផ្ញើតាមប្រៃសណីយ៍ទៅកាន់ការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញារបស់តុលាការ ICC ដែលមានទីស្នាក់ការនៅទីក្រុងឡាអេ ប្រទេសហូឡង់។

នៅក្នុងឯកសារដែលបានស្នើទៅកាន់ ICC ខាងលើនេះ គឺមានរៀបរាប់អំពីរសកម្មភាពឈ្លានពានទាំងកម្រោលរបស់ថៃមកលើកម្ពុជា ការប្រើប្រាស់អាវុ.ធធុនធ្ងន់ជាច្រើនប្រភេទដែលខុសពីគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ ការវា.យប្រហារលើមូលដ្ឋានជនសុីវិល និងករណីថ្មីៗនេះដែលយោធាថៃបានបើ.កការបា.ញ់ប្រហារដោយគ្មានមូលហេតុទៅលើភូមិព្រៃចាន់។

ឆ្លៀតនៅក្នុងឱកាសនេះ លោក Moon Pich ក៏បានធ្វើការអំពាវនាវដល់ប្រជាជនខ្មែរទាំងអស់ថា ក្នុងគ្រាដ៏លំបាកនេះ សូមកុំបន្ទោស ឬសួរថា វាជាតួនាទីរបស់អ្នកណា។ យើងត្រូវសួរថា តើយើងម្នាក់ៗ អាចធ្វើអ្វីបាន ដើម្បីការពារយុត្តិធម៌ សន្តិភាព សេចក្តីថ្លៃថ្នូរ អធិបតេយ្យភាព និងសិទ្ធិជាមូលដ្ឋានរបស់ជនជាតិយើង។

អាស្រ័យហេតុនេះ សូមបងប្អូនខ្មែរទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស រួបរួមសាមគ្គីគ្នាជាធ្លុងមួយ ដើម្បីស្វែងរកស្វែងរកសន្តិភាព និងយុត្តិធម៌សម្រាប់ជាតិជាមួយរដ្ឋាភិបាល និងសូមបន្តចូលរួមឲ្យបានកាន់តែច្រើនក្នុងការប្រើប្រាស់សម្លេងនៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានា ដើម្បីឲ្យពិភពលោកបានដឹងពីការពិត៕

បង់ក្លាដែស៖ តុលាការរបស់ប្រទេសបង់ក្លាដែសកាលពីថ្ងៃចន្ទ បានសម្រេចដាក់ទោ.សប្រ.ហារជីវិតលើលោកស្រី Sheikh Hasina ដែលជាអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីធ្លាប់ដឹកនាំប្រទេសអស់ជាង ២០ឆ្នាំ ពីបទឧក្រិដ្ឋកម្មប្រឆាំងមនុស្សជាតិយ៉ាងព្រៃ.ផ្សៃ ដែលសម្លា.ប់មនុស្សអស់ជាងមួយពាន់នាក់។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន BBC។

យោងតាមសេចក្ដីរាយការណ៍នៅដើមសប្ដាហ៍នេះ បានឲ្យដឹងថា ចៅក្រមបានសម្រេចឲ្យលោកស្រី Hasina វ័យ ៧៨ឆ្នាំ ត្រូវទទួលទោ.សប្រហា.រជីវិត ចំពោះការបញ្ជាឲ្យបង្ក្រាបយ៉ាងឃោ.ឃៅទៅលើនិស្សិតដែលនាំគ្នាតវ៉ាប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកស្រីកាលពីឆ្នាំមុន។ ការស៊ើបអង្កេតបានរកឃើញថា លោកស្រីបានអនុញ្ញាតឲ្យប្រើប្រាស់កម្លាំងខ្លាំង រួមទាំងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក ឧទ្ធម្ភាគចក្រ និងគ្រាប់រំសេវពិត ក្នុងប្រតិបត្តិការមួយដែលបានបណ្តាលឲ្យមនុស្សជាង ១,៤០០ នាក់បានស្លា.ប់ និងរាប់រយនាក់រងរបួស។

ក្រៅពីនេះ តុលាការបានរកឃើញថា Hasina មានទោសលើបទចោទប្រកាន់ជាច្រើនករណីទៀតរួមមាន ការញុះញង់ ការរំលោភអំណាច និងការបរាជ័យក្នុងការទប់ស្កាត់ការសម្លា.ប់រង្គាល បើទោះបីជាស្ថិតក្នុងការបញ្ជាពេញលេញនៃកងកម្លាំងសន្តិសុខរដ្ឋក៏ដោយ។ សេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាកាបានបញ្ជាក់ថា លោកស្រី Hasina ត្រូវវទទួលខុសត្រូវជាព្រហ្មទណ្ឌចំពោះសកម្មភាពរបស់ប៉ូលីស និងយោធាផងដែរ ដូច្នេះបន្ថែមពីលើទោសប្រហារជីវិត តុលាការក៏បានបញ្ជាឱ្យផ្តល់សំណងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដល់ក្រុមគ្រួសាររបស់អ្នកដែលបានស្លា.ប់ និងរបួសក្នុងអំឡុងពេលបង្ក្រាបនោះផងដែរ។

ទោះជាយ៉ាងណា លោកស្រីបានចាត់ទុកការកាត់ទោ.សគាត់ដូចខាងលើថាអយុត្តិធម៌ និងមានគោលបំណងនយោបាយ ដោយសារតែតុលាការមិនផ្ដល់សិទ្ធិឲ្យគាត់ស្វែងរកច្បាប់ក្នុងការការពារខ្លួនឡើយ។

សូមជម្រាបថា លោកស្រីSheikh Hasinaបានឡើងកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តីបង់ក្លាដែស ពីឆ្នាំ១៩៩៦ដល់២០០១និងពីឆ្នាំ២០០៩ដល់ឆ្នាំ២០២៤។ លោកស្រី ជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្រ្តីយូរបំផុតនៅប្រទេសបង់ក្លាដែស ចាប់តាំងពីប្រទេសនេះទទួលបានឯករាជ្យ និងជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលស្ត្រីដែលកាន់អំណាចយូរបំផុតនៅលើពិភពលោក។ បន្ទាប់មក លោកស្រីបានលាលែងពីតំណែងបន្ទាប់ពីបដិវត្តន៍ខែកក្កដាក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ដោយបាននិរទេសខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសឥណ្ឌា៕

ប្រទេសថៃ៖ អាជ្ញាធរថៃបានធ្វើការចោ.ទប្រកាន់ទាំងបំភ្លៃមកលើកម្ពុជាថាបានរំលោ.ភម្តងហើយម្តងទៀតលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម កម្ពុជា-ថៃ ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី 26 ខែតុលា ឆ្នាំ 2025 នៅឯកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ហើយបាននិយាយថា សកម្មភាពទាំងនេះបានធ្វើឲ្យស្ថានភាពតាមបណ្តោយព្រំដែនកាន់តែមានភាពតានតឹង។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់បណ្ដាព័ត៌មាន Thai Enquirer នៅថ្ងៃទី១៧ ខែវិច្ឆិកា បានឲ្យដឹងថា អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ លោក Siripong Angkasakulkiat បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មាននៅវិមានរដ្ឋាភិបាលថា ទាហានកម្ពុជាចំនួន 18 នាក់នឹងមិនត្រូវបានដោះលែងទេ រហូតដល់អរិភាពដែលភាគីកម្ពុជាបានបង្កទាំងឡាយត្រូវបានបញ្ចប់។ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសថៃមានបំណងអនុវត្តតាមវិធីសាស្ត្រសន្តិភាព ប៉ុន្តែរក្សាសិទ្ធិក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងការញុះញង់ណាមួយ។

ជាមួយគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាលថៃបានក៏គូសបញ្ជាក់ពីជំហររបស់ខ្លួនលើស្ថានភាពនេះ ដោយបញ្ជាក់ពីតម្រូវការក្នុងការការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ ខណៈពេលដែលកំពុងបន្តដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី។ អាជ្ញាធរបាននិយាយថា ប្រតិបត្តិការបោសសម្អាតមីនតាមបណ្តោយព្រំដែន និងចាត់ទុកសុវត្ថិភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅជិតព្រំដែនជាអាទិភាព។

បន្ថែមលើនេះ ឧត្តមនាវីឯក Surasak Kongsiri អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិ បានរាយាការណ៍ថា ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី 16 ខែកក្កដា មកមានទាហានថៃដែលរងរបួសដោយសារមីនតាមបណ្តោយព្រំដែនជាង 30នាក់ ដោយមានអ្នកស្លា.ប់សរុបចំនួន 20 នាក់ ហើយនៅក្នុងនោះ 7 នាក់បានបាត់បង់អវយវៈ។ ហេតុការណ៍ថ្មីៗបំផុតនេះបានកើតឡើងនៅថ្ងៃទី 10 ខែវិច្ឆិកា នៅខេត្តស៊ីសាកេត ដែលទាហានម្នាក់ត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានជាន់មីននៅក្នុងទឹកដីថៃ ដែលបានបង្ហាញពីក្តីបារម្ភសន្តិសុខដែលកំពុងបន្តមាននៅតាមតំបន់ព្រំដែន។

គួរបញ្ជា្កក់ថា ជុំវិញការផ្ទុះមីនរបស់ទាហានថៃទាំងអស់ ភាគីថៃតែងទម្លាក់បន្ទុកទាំងស្រុងមកលើកម្ពុជាដោយគ្មានមូលដ្ឋាន និងភ័ស្តុតាងពិតប្រាកដ។ ជាទូទៅ យោធាថៃតែងយកលេសនេះដើម្បីសំអាងជាមូលហេតុក្នុងការបង្កើនកម្លាំងតាមព្រំដែន មិនដោះលែងកងទ័ពកម្ពុជាដែលខ្លួនបានចាប់យកទៅទាំងខុសច្បាប់ រួមទាំងការចោ.ទប្រកាន់កម្ពុជាថារំលោ.ភសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមជាដើម។

កន្លងមក រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាធ្លាប់បានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា កម្ពុជាក្នុងនាមជារដ្ឋភាគីនៃអនុសញ្ញាអូតាវ៉ា ស្ដីពីការហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់មីនប្រឆាំងមនុស្ស កម្ពុជាបានប្ដេជ្ញាចិត្តនឹងមិនប្រើប្រាស់មីនថ្មីជាដាច់ខាត។ ជាមួយគ្នានេះ កម្ពុជាបានប្រកាន់ខ្ជាប់ជានិច្ចនូវការអនុវត្តតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមក្នុងការរក្សាសន្តិភាព ដោយមិនធ្លាប់បានល្មើសនឹងចំណុចណាមួយឡើយ៕