កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភះ ឆ្នាំ២០២៤នេះ សកម្មជន Greenpeace បានយកខោអាវជជុះពីផ្សារAccra ប្រទេសហ្គាណា មកចាក់គរនិងធ្វើបាតុកម្មនៅទីលាន Brandenburg ទីក្រុងប៊ែកឡាំង ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ដើម្បីរិះគន់ម៉ាកយីហោម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ដែលផលិតច្រើនលើសកម្រិតពេកនាំឲ្យប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ហើយវាស្របនឹងថ្ងៃទី១នៃសប្តាហ៍បង្ហាញម៉ូតទីក្រុងប៊ែរឡាំង “Fashion Week Berlin”។

យុទ្ធនាការរបស់សកម្មជន Greenpeace បាននិយាយតវ៉ានឹងបញ្ហាកង្វះបទប្បញ្ញត្តិនៅក្នុងឧស្សាហកម្មម៉ូដសម្លៀកបំពាក់មួយចំនួន។ ពួកគេបានធ្វើការរិះគន់ចំពោះការផលិតលើសកម្រិតនៃបរិមាណម៉ាកម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ ដែលស្របពេលជាមួយនឹងការចាប់ផ្តើមនៃថ្ងៃដំបូងនៃសប្តាហ៍បង្ហាញម៉ូតទីក្រុងប៊ែកឡាំង ប្រៀបដូចទៅនឹងការដៀមដាមដល់ការបង្ហាញម៉ូតដ៏ធំរបស់អាល្លឺម៉ង់លើកនេះ។

ឧស្សាហកម្មវាយនភណ្ឌទាំងអស់នឹងផ្តល់នូវផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ជាមួយនឹងកាកសំណល់ម៉ូដ និងប្លាស្ទិកចំនួន ៤.៦ តោន ដែលបានយកទៅគរចោលនៅប្រទេសហ្គាណា ហើយនឹងបណ្តាលឱ្យមានការបំពុលដី ប៉ះពាល់ដល់សុខភាពមនុស្សទូទាំងសកលលោក និងឡើងកម្តៅផែនដីជាដើម។ ការនាំចេញវាយនភណ្ឌដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់របស់ឧស្សាហកម្មវាយនភ័ណ្ឌទៅកាន់ទ្វីបអាហ្រ្វិកធ្វើឱ្យបញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើង ដែលនាំឱ្យខូចបរិស្ថានជុំវិញទាំងមូល។

សកម្មជន Greenpeace កំពុងទាមទារឱ្យឧស្សាហកម្មវាយនភណ្ឌមានការទទួលខុសត្រូវចំពោះសំរាមរបស់ខ្លួន។ ពួកគេកំពុងតស៊ូមតិសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរគំរូនៃឧស្សាហកម្មម៉ូដដោយសង្កត់ធ្ងន់លើតម្រូវការសម្រាប់ការអនុវត្តប្រកបដោយនិរន្តរភាពដូចជាការជួល ការចែករំលែករបស់ជជុះ ការជួសជុលឬកែច្នៃថ្មីជាដើម៕

យោងតាមប្រភពឯកសារ«ការវាយប្រហារត្រីឆ្លាមអន្តរជាតិ»របស់សាកលវិទ្យាល័យ Florida បានឱ្យដឹងថា មានការវា.យប្រ.ហារដោយត្រី.ឆ្លាមចំនួន ៦៩ លើកក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ ដែលខ្ពស់ជាងអំឡុងរយៈពេល៥ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ដោយការវាយប្រហារជាមធ្យមមានចំនួន ៦៣ លើកក្នុងមួយឆ្នាំៗ។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានកត់សម្គាល់ថា ប្រទេសអូស្ត្រាលីបានទទួលរងនូវការវាយប្រហារពីត្រីឆ្លាមចំនួន ២២% នៃស្ថិតិសរុប ប៉ុន្តែមានចំនួន ៤០% ប៉ុណ្ណោះនៃអ្នកស្លាប់។ ចំណែក ការវាយប្រហារដោយត្រីឆ្លាមផ្សេងទៀតបានកើតឡើងនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក បាហាម៉ាស អេហ្ស៊ីប ម៉ិកស៊ិក និងរដ្ឋ New Caledonia ។ សហរដ្ឋអាមេរិកមានការវាយប្រហារដោយត្រីឆ្លាមចំនួន ៣៦ករណី ដែលស្មើនឹង ៥២% នៃស្ថិតិសរុបនៅទូទាំងពិភពលោក។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបាននិយាយថា ត្រីឆ្លាមអាចខាំមកលើមនុស្សបាន ព្រោះថាមនុស្សមួយចំនួនបានការចូលទៅជិតត្រីឆ្លាមដោយចេតនា ឬហែលទឹកនៅក្នុងតំបន់ដែលគេហាមឃាត់។

ត្រីឆ្លាមមួយចំនួនបានខាំមកលើមនុស្សអាចគ្រាន់តែជា “ការខាំសាកល្បង” ពោលគឺត្រីឆ្លាមស្មានថាជាអាហារសមុទ្ររបស់ពួកវា ទើបពួកវាខាំតែម្តង ហើយក៏ហែលទៅឆ្ងាយបាត់។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រភេទត្រីឆ្លាមខ្លះមានទំហំធំល្មមដែលខាំតែមួយដងក៏អាចបណ្តាលឲ្យមនុស្សបាត់បង់ជីវិតបានផងដែរ។

ម៉្យាងវិញទៀត ការកើនឡើងនៃការវាយប្រហារដោយត្រីឆ្លាមជារឿយៗគឺ ដោយសារមនុស្សកាន់តែច្រើនបាននឹងកំពុងចំណាយពេលប្រមូលផ្តុំគ្នានៅក្នុងទឹកសមុទ្រនៅថ្ងៃឈប់សម្រាកចុងសប្តាហ៍ដែលមានធាតុអាកាសធាតុថ្ងៃក្តៅខ្លាំង អាចជាការទាក់ទាញដល់ត្រីឆ្លាម។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវក៏បានណែនាំឲ្យមនុស្សអាចចាត់វិធានការប្រុងប្រយ័ត្នបន្ថែមទៀតដើម្បីជៀសពីត្រីឆ្លាមដូចជា៖ លេងទឹកនៅជិតៗច្រាំង, ជៀសវាងតំបន់ហាមឃាត់, កុំហែលទឹកនៅពេលព្រឹកព្រលឹម, ហែលទឹកជាមួយមិត្តភក្ដិ ព្រោះត្រីឆ្លាមទំនងជាវាយប្រហារពេលយើងនៅម្នាក់ឯង, និងពាក់គ្រឿងអលង្ការភ្លឺចាំងដើម្បីទុកការពារខ្លួនពីពួកវាផងដែរ៕

ប្រទេសឥណ្ឌា៖ អគ្គិភ័យដ៏ធំមួយនៅរោងចក្រកាំជ្រួចនៃភាគកណ្តាលប្រទេសឥណ្ឌាបាន.ស.ម្លា.ប់.មនុស្ស ១១ នាក់ និង ១០០ នាក់ទៀតរងរបួសធ្ងន់ធ្ងរ នេះបើយោងតាមកាសែត ABC News ដែលបានរាយការណ៍កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤។
មន្ត្រីក្នុងតំបន់ Harda រដ្ឋ Madhya Pradesh បាននិយាយថា មនុស្សជាង ៦០ នាក់ក្នុងចំណោមអ្នករបួសប្រហែល ១០០ នាក់ត្រូវបានគេបញ្ជូនទៅមន្ទីរពេទ្យ ដោយមនុស្សជាច្រើនស្ថិតក្នុងស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរ។ រីឯផ្ទះប្រហែល ១០០ ខ្នងនៅតំបន់ជុំវិញបានរងការខូចខាតយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារម្សៅកាំភ្លើងមួយចំនួនធំដែលគេជឿថាទុកដោយខុសច្បាប់នៅក្នុងរោងចក្រប្រហែលជាបង្កឱ្យមានការផ្ទុះ។

វីដេអូដែលបានចែករំលែកនៅលើបណ្តាញសង្គមបានបង្ហាញពីភាពចលាចលនៅកន្លែងកើតហេតុ ខណៈដែលមានផ្សែងហុយដ៏ធំចេញពីរោងចក្រ ធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋនាំគ្នារត់គេចខ្លួនទាំងភិតភ័យ។ នេះបើយោងតាមរបាយការណ៍បានកត់សម្គាល់ថា ការផ្ទុះបាននាំឱ្យមានការរត់ជាន់គ្នា បង្កើនចំនួនអ្នកស្លាប់ និងរងរបួសកាន់តែច្រើន។
មេដឹកនាំនៃរដ្ឋ Madhya Pradesh លោក Mohan Yadav បាននិយាយថា ការផ្ទុះនេះគឺជាលទ្ធផលនៃអំពើឧក្រិដ្ឋកម្មមួយ “យើងនឹងមិនព្រងើយកន្តើយចំពោះឧប្បត្តិហេតុនេះទេ ហើយចាត់វិធានការយ៉ាងតឹងរ៉ឹងប្រឆាំងនឹងជនល្មើស ដោយការសង្គ្រោះ និងការព្យាបាលអ្នករបួសគឺជាអាទិភាពចម្បងរបស់យើង”។

លោក Yadav ក៏បានកោះប្រជុំបន្ទាន់ជាមួយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ ដើម្បីពិភាក្សាអំពីជំហានបន្ទាប់។ ជាមួយគ្នានេះ មន្ត្រីដឹកជញ្ជូនរដ្ឋ Uday Pratap Singh ក៏បានធ្វើការត្រួតពិនិត្យពីលើអាកាស ដើម្បីវាយតម្លៃការខូចខាត។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា លោក Narendra Modi បាននិយាយថា រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌានឹងផ្តល់សំណងចំនួន ២០០,០០០ រូពី ដល់សាច់ញាតិនៃអ្នកស្លាប់ និង ៥០,០០០ រូពីដល់អ្នករងរបួស។ ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌាលោក Droupadi Murmu ក៏បានផ្ញើសាររំលែកទុក្ខដល់ក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះផងដែរ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា កាំជ្រួចត្រូវបានគេប្រើជាទូទៅក្នុងពិធីមង្គលការ និងពិធីបុណ្យនានាក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ដែលជួយឱ្យឧស្សាហកម្មនេះរីកចម្រើន។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ គ្រោះថ្នាក់នៅរោងចក្រកាំជ្រួចក៏កើតមានជាញឹកញាប់ផងដែរ ដោយសារតែការបំពានច្បាប់អគ្គីភ័យ និងការផ្ទុះ និងកំហុសរបស់មនុស្សក្នុងការគ្រប់គ្រងសម្ភារៈផ្ទុះ។ កាលពីឆ្នាំមុន ការផ្ទុះនៅរោងចក្រកាំជ្រួចនៅ Tamil Nadu ភាគខាងត្បូងប្រទេសឥណ្ឌា ក៏បានសម្លាប់មនុស្សសរុប ១៦ នាក់ផងដែរ៕

ប្រទេសអូស្ត្រាលី៖ សត្វសេកឡូរីរាប់រយក្បាលបានធ្លាក់ពីលើមេឃយ៉ាងអាថ៌កំបាំងនៅក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលីកាលពីសប្តាហ៍មុន ធ្វើឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមានការភ័ន្តច្រឡំយ៉ាងខ្លាំង។

កាលពីដើមខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ នេះយោងតាមគេហទំព័រអន្តរជាតិមួយបានឱ្យដឹងថា កាលពីសប្តាហ៍មុន នៅលើមេឃនៃរដ្ឋ New South Wales ប្រទេសអូស្ត្រាលី មានបាតុភូតចម្លែកមួយបានកើតឡើង ដោយគេប្រទះឃើញសត្វស្លាបរាប់រយក្បាល ជាពិសេសសត្វសេកឡូរី ស្រាប់តែធ្លាក់ពីលើមេឃយ៉ាងអាថ៌កំបាំង ដែលអ្នកវិទ្យាសា្តស្ត្រគិតថាប្រហែលជាមានជំងឺឆ្លងអ្វីមួយកើតឡើងចំពោះសត្វស្លាបទាំងនេះ ដោយមិនមែនជាបាតុភូតធម្មជាតិដែលមនុស្សភាគច្រើនប៉ាន់ស្មាននោះទេ។

បើយោងតាមក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររបានកំណត់ថានេះប្រហែលជា “រោគសញ្ញាខ្វិនរបស់សត្វសេក” ដែលជាមេរោគ lorikeet paralysis Syndrome (LPS)។ មេរោគនេះបានរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សចំពោះសត្វស្លាបហើយអាចបណ្តាលឱ្យមានរោគសញ្ញាដូចជា ខ្វិន បាត់បង់សមត្ថភាពហោះហើរ និងបាត់បង់ជីវិត។ ចំនួនសត្វសេកដែលរងផលប៉ះពាល់កំពុងកើនឡើងគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ ដែលធ្វើឱ្យអាជ្ញាធរអូស្ត្រាលី និងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រស្វែងរកមូលហេតុភ្លាមៗ។ ទោះជាយ៉ាងណា មូលហេតុនៃជំងឺនេះមិនទាន់ត្រូវបានកំណត់ច្បាស់លាស់នៅឡើយទេ។ យ៉ាងណាមិញ អ្វីដែលច្បាស់លាស់នោះគឺថា ជំងឺនេះមានសក្ដានុពលក្នុងការឆ្លងរាលដាលដល់សត្វស្លាបដទៃទៀត និងសូម្បីតែមនុស្ស។

លោក David Phalen សាស្ត្រាចារ្យផ្នែកសុខភាពសត្វព្រៃ និងអភិរក្សនៅសកលវិទ្យាល័យ Sydney ដែលធ្វើការលើគម្រោង Lory Parrot Paralysis Syndrome បាននិយាយថា ជំងឺនេះត្រូវបានគេរកឃើញជាលើកដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ ២០១០ ហើយប៉ះពាល់ដល់សត្វស្លាបនៅក្នុងតំបន់រវាងទីក្រុង Bundaberg ក្នុងរដ្ឋ Queensland និង Grafton ក្នុងរដ្ឋ New South Wales ប៉ុណ្ណោះ។ លោក David ជឿថា ជំងឺនេះអាចកើតចេញពីការទទួលទានផ្លែស្វាយច្រើនពេក ហើយស្រវឹងដោយសារតែជាតិស្ករនៅក្នុងផ្លែឈើ។

ទោះជាយ៉ាងណា ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើតេស្តរកជាតិអាល់កុល ប៉ុន្តែមិនបានរកឃើញជាតិអាល់កុលនៅក្នុងខ្លួនរបស់សត្វស្លាបទេ ដោយសញ្ញាដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានឃើញមិនត្រូវគ្នានឹងការពុលស្រាទេ។ ហេតុនេះហើយ ប្រឈមមុខនឹងស្ថានភាពបន្ទាន់ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីសាកលវិទ្យាល័យស៊ីដនី និងអង្គការការពារសត្វកំពុងធ្វើការស្វែងយល់ពីរបៀបបញ្ឈប់ការរីករាលដាលនៃជំងឺនេះ។ វិធានការមួយចំនួនត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការ រួមទាំងការរក្សាជម្រកបក្សីឱ្យស្អាត ការផ្តល់របបអាហារមានតុល្យភាព និងការកំណត់ទំនាក់ទំនងរវាងបក្សីដែលមានសុខភាពល្អ និងឈឺ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ការស្លាប់របស់សត្វសេកជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលីគឺជាការប្រកាសអំពីសារៈសំខាន់នៃការការពារជីវចម្រុះ។ យើងត្រូវដឹងថាសត្វទាំងអស់ មិនថាធំ ឬតូច គឺមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីរបស់យើង ហើយនៅពេលដែលប្រភេទសត្វមួយត្រូវបានវាយប្រហារដោយជំងឺ វាក៏ប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីរបស់យើងទាំងមូលផងដែរ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ ពន្ធនាគារនៅអាមេរិកបានតម្រូវឱ្យអ្នកទោសមានតួនាទីថែទាំឆ្មាអនាថា ឬឆ្មាដែលគេបោះបង់ចោល ដើម្បីរង់ចាំឱ្យអ្នកស្រឡាញ់សត្វយកឆ្មាទាំងនេះទៅចិញ្ចឹម ។ អ្នកទោសត្រូវសម្អាតខ្លួនប្រាណឆ្មា, កាត់ក្រចក, ជូតត្រចៀក, ផ្តល់ទឹក និងចំណីឱ្យវាស៊ី ។ ក្រោយពីអ្នកទោសបានថែទាំឆ្មារួចមកឃើញថា ឆ្មាទាំងនេះបានធ្វើឱ្យពួកគេស្ងប់អារម្មណ៍, មានភាពទទួលខុសត្រូវ ហើយត្រូវក្រោកពីព្រលឹមជារៀងរាល់ថ្ងៃ ។

នៅអាមេរិកមានពន្ធនាគារឃុំឃាំងអ្នកទោសជាច្រើនកន្លែង ហើយពន្ធនាគារភាគច្រើនបានរៀបចំឱ្យអ្នកទោសមើលថែទាំឆ្មា និងឆ្កែ ដែលពួកវាពុំទទួលបានការថែទាំយ៉ាងល្អ ឬអាចត្រូវគេធ្វើបាបពីមុន មុនពេលសត្វទាំងនេះមានអ្នកទទួលយកទៅចិញ្ចឹម ។

ពន្ធនាគារមួយកន្លែងឈ្មោះ «Pendleton Correctional Facility» បានរៀបចំគម្រោង FORWARD និងបានយកឆ្មាគ្មានម្ចាស់ពីមជ្ឈមណ្ឌលថែទាំឆ្មាមកកាន់ពន្ធនាគារ ដើម្បីឱ្យអ្នកទោសថែទាំរាល់ថ្ងៃ ។ អ្នកទោសមានតួនាទីថែទាំឆ្មា ចំនួន៦ម៉ោងក្នុង១ថ្ងៃ ហើយពួកគេនឹងទទួលបានថ្លៃឈ្នួល ចំនួន២០សេនក្នុង១ម៉ោង ។

តួនាទីរបស់អ្នកទោស គឺធ្វើការងារគ្រប់យ៉ាងដូចគ្នានឹងអ្នកចិញ្ចឹមឆ្មាទូទៅធ្វើដែរ ។ ពួកគេត្រូវផ្តល់ក្តីស្រឡាញ់, ថែទាំ, ផ្តល់ទឹក និងចំណី, កាត់ក្រចកឆ្មា, ជូតត្រចៀក, ផ្លាស់ប្តូរដីខ្សាច់ឱ្យឆ្មា និងសម្អាតសម្ភារៈឆ្មា ។ រីឯបញ្ហាសុខភាពឆ្មា ខាងពន្ធនាគារនឹងបញ្ជូនគ្រូពេទ្យសត្វ មកមើលថែដោយផ្ទាល់ ។

ជាមួយគ្នានេះ ឆ្មាទាំងអស់ក៏បានជួយអ្នកទោសវិញដែរ ដូចជា ៖ ជួយព្យាបាលអ្នកទោស, បង្កើនជំនាញ, យល់ពីការឈឺចាប់របស់អ្នកដទៃ, បង្កើនការទទួលខុសត្រូវ, មើលឃើញពីតម្លៃរបស់ខ្លួនឯង និងចេះគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក ។ ដូច្នេះ Soft Skills ទាំងនេះនឹងធ្វើឱ្យអ្នកទោសបានកែប្រែខ្លួនឡើងវិញ និងកាត់បន្ថយការប្រព្រឹត្តខុសម្តងទៀត នៅពេលពួកគេចេញពីពន្ធនាគារ ។

ការថែទាំឆ្មា គឺជាកិច្ចការមួយជួយឱ្យអ្នកទោសបានត្រៀមខ្លួនពេលទៅបំពេញការងារនៅខាងក្រៅ ពីព្រោះការចិញ្ចឹមសត្វ គឺទាមទារឱ្យមានការត្រៀមខ្លួន និងភាពទទួលខុសត្រូវមួយកម្រិត ។

អ្នកទោសម្នាក់បានចូលរួមក្នុងគម្រោងថែទាំឆ្មា និយាយថា គាត់ចាប់ផ្តើមធ្វើការនៅម៉ោង៧ព្រឹក ដោយចូលទៅក្នុងបន្ទប់ឆ្មា និងថែទាំពួកវា ។ ក្រោយមក គាត់បានប្រាប់ឱ្យប្រពន្ធមកទទួលឆ្មានេះទៅចិញ្ចឹមនៅផ្ទះ ។ រីឯអ្នកទោសម្នាក់ទៀតប្រាប់ថា ឆ្មាទាំងនេះបានធ្វើឱ្យគាត់ត្រូវក្រោកពីព្រលឹមជារៀងរាល់ថ្ងៃ ព្រោះវាត្រូវការគាត់ ហើយគាត់ក៏ត្រូវការវាដែរ ។

សត្វឆ្មារស់នៅក្នុងពន្ធនាគារ នឹងទទួលបានការថែទាំយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ ហើយវាមានភាពជិតស្និទ្ធជាមួយមនុស្សកាន់តែខ្លាំង ព្រោះមុននេះ ឆ្មាមួយចំនួនត្រូវបានគេធ្វើបាប ។ ឆ្មារស់នៅក្នុងពន្ធនាគារ នឹងមានឱកាសបានទៅរស់នៅជាមួយគ្រួសារចិត្តល្អ ឬរស់នៅជាមួយអ្នកស្រឡាញ់សត្វ ។ អ្នកទោសនិយាយថា ពួកគេចង់ចិញ្ចឹមឆ្មាឱ្យបានល្អ និងចង់ឱ្យអ្នករស់នៅក្រៅពន្ធនាគារដឹងថា ឆ្មាទាំងនេះកំពុងរង់ចាំអ្នកយកទៅចិញ្ចឹម ៕

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ គេសង្កេតឃើញនៅតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រអាត្លង់ទិក មានសត្វអណ្តើកសមុទ្ររាប់សែនក្បាលបានហែលទឹកមកពងនៅឆ្នេរនេះ បន្ទាប់ពីពងរួច ពួកវាក៏ហែលទឹកសមុទ្រទៅកាន់កន្លែងឆ្ងាយៗពីឆ្នេរ ។ ប៉ុន្តែមានកូនអណ្តើកសមុទ្រត្រឹមតែ១ប៉ុណ្ណោះដែលនៅរស់រានមានជីវិត ក្នុងចំណោមកូនអណ្តើកចំនួន១.០០០ក្បាល ហើយកូនអណ្តើកទាំងនេះបានធំឡើង និងក្លាយជាមេបាអណ្តើកបន្តទៀត ។

ក្រោយពីកូនអណ្តើកញាស់ចេញពីពងមក ពួកវាត្រូវប្រញាប់ធ្វើដំណើរចុះទឹកសមុទ្រ ខណៈពួកវាមានខ្លួនតូចៗ និងពុំសូវរឹងមាំ ។ ក្នុងអំឡុងពេលធ្វើដំណើរចុះទឹកសមុទ្រ កូនអណ្តើកត្រូវទទួលរងនូវការយាយីពីសត្វជាច្រើន ដូចជា ៖ បក្សីសមុទ្រ, ក្តាម និងត្រីឆ្លាម ។ លើសពីនេះ កូនអណ្តើកអាចត្រូវបានសត្វផ្សេងទៀតរំខានតាំងពីពួកវានៅក្នុងពង ដូចជា ៖ ក្តាម, សត្វ Raccoon និងស្រមោច ។

បច្ចុប្បន្ន គេចាត់ទុកថា អណ្តើកសមុទ្រ គឺជាសត្វដ៏កម្រមួយប្រភេទ និងជិតផុតពូជពីផែនដី ។ ហេតុនវ ប្រទេសនានានៅលើពិភពលោក បានងាកមកចាប់អារម្មណ៍នឹងចំនួនអណ្តើកសមុទ្រធ្លាក់ចុះ និងជិតផុតពូជនាពេលឆាប់ៗនេះ ។

ការរៀបចំកម្មវិធីផ្សេងៗរបស់មនុស្ស ក៏អាចគំរាមដល់ការពងរបស់អណ្តើកសមុទ្រផងដែរ ពីព្រោះសម្ភារៈផ្សេងៗដែលយើងទុកនៅលើខ្សាច់ ដូចជា ៖ កៅអី, ឆ័ត្រ, ធុងទឹក, ប្រដាប់ចូកខ្សាច់ ឬសំរាមគរចោលនៅលើខ្សាច់ បើសម្ភារៈទាំងនេះស្ថិតនៅកន្លែងបង្កាត់ពូជរបស់អណ្តើក, សំបុកអណ្តើក និងកន្លែងពងរបស់អណ្តើក វានឹងរារាំងដល់ការពងរបស់ពួកវា ។ រីឯកូនអណ្តើកដែលទើបញាស់ចេញមក ក៏ពិបាកធ្វើដំណើរចុះទឹកសមុទ្រដែរ ។

លើសពីនេះ ប្រាសាទខ្សាច់ (Sandcastle) ឬរណ្តៅខ្សាច់ ដែលយើង និងកូនចៅរបស់យើងនាំគ្នាធ្វើនៅលើឆ្នេរសមុទ្រនោះ ក៏អាចបង្កបញ្ហាដល់កូនអណ្តើកដូចគ្នា ។ ហេតុនេះ មុនពេលត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ យើងគួរតែបំផ្លាញប្រាសាទខ្សាច់ ឬពំនូកខ្សាច់ទាំងនេះជាមុនសិន ព្រោះមិនមែនគ្រប់ប្រាសាទខ្សាច់ គ្រប់ពំនូកខ្សាច់ និងគ្រប់រណ្តៅខ្សាច់ សុទ្ធតែត្រូវបានទឹកសមុទ្ររំលាយចោលទាំងអស់ទេ ។

ចំណែកកូនអណ្តើកវិញ រណ្តៅខ្សាច់តូចៗដែលយើងជីកលេងនោះ អាចក្លាយជារណ្តៅដ៏ជ្រៅសម្រាប់ពួកវា ។ ដូចគ្នានេះ ប្រាសាទខ្សាច់របស់យើង គឺមានភាពដូចគ្នានឹងកំពូលភ្នំ Everest ដ៏ធំសម្រាប់កូនអណ្តើក និងធ្វើឱ្យពួកវាពិបាកធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ ។

កាលពីឆ្នាំ២០១៩ សារព័ត៌មានបានចុះផ្សាយថា កូនអណ្តើកតូចៗដែលទើបញាស់ចេញមក ពួកវាមិនអាចធ្វើដំណើរទៅកាន់ទឹកសមុទ្របានទេ ដោយសារពួកវាបានញាស់នៅជិតប្រាសាទខ្សាច់ដ៏ធំ ដែលស្ថិតនៅឆ្នេរ Bonita នៅរដ្ឋផ្លរីដា សហរដ្ឋអាមេរិក ។ មហាជនទូទៅ ពេលបានឃើញកូនអណ្តើកទាំងនេះហើយនាំគ្នាអាណិតពួកវាយ៉ាងខ្លាំង ។

សរុបមក ចូរកុំបង្កបញ្ហា ឬឧបសគ្គដល់ការពង និងការធំលូតលាស់របស់អណ្តើកសមុទ្រឱ្យសោះ ព្រោះសកម្មភាពតូចតាចដែលយើងបានធ្វើនៅលើឆ្នេរសមុទ្រ វានឹងបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់កូនអណ្តើកទើបញាស់ ។ ហេតុនេះ ពេលយើងទៅលេងនៅឆ្នេរសមុទ្រ ឬតំបន់ទេសចរណ៍ធម្មជាតិផ្សេងៗ ចូរកុំបោះចោលកាកសំណល់តូច-ធំ ព្រោះសំរាមទាំងនេះនឹងធ្វើឱ្យសត្វសមុទ្រមានគ្រោះថ្នាក់ ៕

ប្រទេសជប៉ុន៖ ត្រីបាឡែនឃាតករចំនួន ១០ ក្បាលត្រូវបានជាប់គាំងក្នុងសមុទ្រទឹកកកនៅភាគខាងជើងនៃកោះ Hokkaido របស់ប្រទេសជប៉ុន។

កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៤ យោងតាម CNN បានឱ្យដឹងថា ត្រីបាឡែនឃាតករប្រមាណ ១០ ក្បាលត្រូវបានប្រទះឃើញជាប់គាំងក្នុងទឹកសមុទ្រទឹកកក ដោយពួកវាកំពុងព្យាយាមរកកន្លែងដើម្បីដកដង្ហើម ប៉ុន្តែមន្ត្រីឆ្នេរមិនអាចជួយពួកវាបានទេ ដោយត្រូវរង់ចាំរហូតដល់ទឹកកករលាយសិន។

ហេតុការណ៍នេះបានកើតឡើងកាលពីថ្ងៃអង្គារ ដោយអ្នកនេសាទក្នុងតំបន់បានប្រទះឃើញត្រីបាឡែនជាប់គាំង ហើយក៏បានជូនដំណឹងដល់អាជ្ញាធរឆ្នេរសមុទ្រនៅរ៉ាស៊ូភ្លាមៗ។ ទោះជាយ៉ាងណា មន្ត្រីឆ្នេរបាននិយាយថា ពួកគេមិនអាចជួយត្រីបាឡែនបានទេ ដោយសារតែទឹកកកក្រាស់ពេក។ មន្ត្រីឆ្នេរក៏បានបន្តទៀតថា ពួកគេគ្មានជម្រើសអ្វីក្រៅពីរង់ចាំឱ្យទឹកកករលាយនោះទេ។ លើសពីនេះ កង្វះខ្យល់នៅក្នុងតំបន់នោះបានរារាំងទឹកកកមិនឱ្យផ្លាស់ទីទៅកន្លែងណាផ្សេងទៀតឡើយ ដូច្នេះក្រុមត្រីបាឡែននេះប្រហែលជាអាចបាត់បង់ជីវិត ប្រសិនបើពួកវាហែលទៅឆ្ងាយមិនកើត។

យោងតាមរូបភាពយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើករបស់ក្រុម Wildlife Pro LLC ដែលជាអង្គការការពារសត្វក្នុងស្រុក បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា ត្រីបាឡែនឃាតករបានជាប់ក្នុងរន្ធតូចៗ ដែលពួកវាកំពុងតស៊ូក្នុងគម្លាតតូចចង្អៀតមួយរវាងលំហូរទឹកកក។ អង្គការនេះបាននិយាយថា ខ្លួនបានជួបប្រទះត្រីបាឡែនដែលជាប់គាំងនៅក្នុងសមុទ្រទឹកកកបែបនេះជាច្រើលើកហើយ ខណៈពេលកំពុងធ្វើការស្រាវជ្រាវលើសមុទ្រ នេះបើយោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅលើ Facebook ។ បុគ្គលិក Wildlife Pro LLC ដែលថតវីដេអូ ក៏បាននិយាយដែរថា “កាលពីមុនយើងបានឃើញត្រីបាឡែនឃាតករប្រហែល ១៣ ក្បាលជាប់គាំងក្នុងរន្ធទឹកកកផងដែរ” ពួកគេហាក់ដូចជាពិបាកដកដង្ហើមខ្លាំងណាស់។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា នេះមិនមែនជាលើកទីមួយទេ ដែលត្រីបាឡែនឃាតករបានជាប់គាំងក្នុងសមុទ្រទឹកកក។ កាលពីឆ្នាំ ២០០៥ ត្រីបាឡែនឃាតករមួយក្រុមក៏បានជាប់នៅក្នុងទឹកកកដែលរសាត់ចេញពីឆ្នេរសមុទ្រនៃទីក្រុង ហើយក្រោយមកពួកវាក៏បានស្លាប់ ដោយសារកង្វះខ្យល់នៅក្នុងតំបន់នេះ ធ្វើឱ្យទឹកកកដែលជាប់គាំង Orcas គឺនៅទ្រឹង។ ដូច្នេះហើយ ទឹកកកសមុទ្រតែងតែក្របដណ្តប់ឆ្នេរកោះហុកកៃដូរៀងរាល់រដូវរងា ហើយវាគឺជាទឹកកកសមុទ្ររយៈទទឹងទាបបំផុតក្នុងពិភពលោក ប៉ុន្តែក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កម្រិតបានធ្លាក់ចុះដោយសារការឡើងកំដៅផែនដីកើនឡើង៕