យោងតាមការវាយតម្លៃកម្រិតសកលចុងក្រោយបង្អស់របស់ស្ថាប័ន OECD នាខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ ប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ឱ្យស្ថិតនៅលំដាប់ថ្នាក់ចុងក្រោយគេបង្អស់ (បាតតារាង) នៅក្នុងចំណោមប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ានដែលបានចូលរួម ខណៈដែលសិង្ហបុរី និងវៀតណាម បន្តគ្រងតំណែងកំពូលលេខ ១ និងលេខ ២ យ៉ាងរឹងមាំ។
__________________
ខណៈដែលកម្ពុជា មានចំណាត់ថ្នាក់លេខ ១ ក្នុងចំណោមប្រទេសដែលមានកំណើន «ពិន្ទុគណិតវិទ្យាខ្ពស់» និងលេខ ២ លើកំណើនពិន្ទុវិទ្យាសាស្ត្រខ្ពស់នៃកម្មវិធី PISA រវាងឆ្នាំ២០២២ និង ២០២៥ សម្រាប់លទ្ធផលសរុបលើប្រព័ន្ធអប់រំវិញ កម្ពុជានៅតែមិនទាន់ល្អប្រសើរ និងបន្តស្ថិតនៅបាតតារាងលំដាប់ថ្នាក់ទាបជាងគេបង្អស់នៅក្នុងចំណោមប្រទេសអាស៊ានដែលបានចូលរួម ។ នេះជាការពិតជាក់ស្តែងមួយដែលឆ្លុះបញ្ចាំងថា ល្បឿននៃការស្ទុះឡើងដ៏លឿននៅលើក្រដាស វានៅមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ក្នុងការជួយឱ្យគុណភាពអប់រំរួមរបស់កម្ពុជា រួចផុតពីក្រុមកម្រិតអាសន្នលើឆាកអន្តរជាតិបានឡើយ។
យោងតាមការប្រកាសលទ្ធផលជាផ្លូវការនៃរបាយការណ៍ស្ទង់មតិ និងធ្វើតេស្តខ្នាតយក្សកម្រិតសកល PISA ឆ្នាំ២០២៥ ដោយស្ថាប័ន OECD នាថ្ងៃទី ៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ ថ្មីៗនេះ បានបង្ហាញទិន្នន័យជាក់ស្តែងថា យុវជនអាយុ ១៥ ឆ្នាំរបស់កម្ពុជា ទទួលបានពិន្ទុរួមក្រោមបន្ទាត់មធ្យមភាគសកល គឺប្រមាណ ៤៦០-៤៧០ ពិន្ទុ យ៉ាងឆ្ងាយ។ នៅក្នុងតារាងលទ្ធផលរួម ប្រទេសសិង្ហបុរីបានបន្តគ្រងតំណែងជាជើងឯកលេខ ១ ទាំងក្នុងតំបន់ និងលើពិភពលោក ខណៈដែលប្រទេសវៀតណាមបន្តបង្ហាញសមត្ថភាពយ៉ាងខ្លាំងក្លានៅលេខរៀងទី ២ ក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ផ្ទុយទៅវិញ កម្ពុជាត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ឱ្យស្ថិតនៅលំដាប់ចុងក្រោយគេបង្អស់ក្នុងប្លុកអាស៊ាន ដោយឈរនៅពីក្រោយសូម្បីតែប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងហ្វីលីពិន ដែលជាក្រុមប្រទេសបាតតារាងដូចគ្នា។ សញ្ញាព្រួញពណ៌ក្រហមចង្អុលចុះក្រោមដែលបង្ហាញនៅលើជួរឈ្មោះប្រទេសកម្ពុជា គឺជាសក្ខីកម្មបញ្ជាក់ថា សិស្សានុសិស្សកម្ពុជាភាគច្រើនលើសលប់នៅមិនទាន់មានសមត្ថភាពមូលដ្ឋានគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការគិត វិភាគ និងដោះស្រាយលំហាត់កម្រិតស្តង់ដារអន្តរជាតិឡើយ។
ទោះបីជាលទ្ធផលសរុបស្ថិតក្នុងភាពដុនដាបយ៉ាងនេះក្ដី ប៉ុន្តែបើពិនិត្យទៅលើតួលេខនៃបម្រែបម្រួលពិន្ទុ គឺសិស្សកម្ពុជាមានល្បឿននៃការស្ទុះឡើង គួរឱ្យកត់សម្គាល់ ធៀបនឹងស្ថិតិចាស់កាលពីឆ្នាំ២០២២។ ជាក់ស្តែង ពិន្ទុផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្ររបស់កម្ពុជាបានកើនឡើង +៣៥ ពិន្ទុ (ទទួលបាន ៣៨២ ពិន្ទុ), ផ្នែកគណិតវិទ្យាកើនឡើង +២៩ ពិន្ទុ (ទទួលបាន ៣៦៦ ពិន្ទុ), និងផ្នែកការអានកើនឡើង +១៨ ពិន្ទុ (ទទួលបាន ៣៤៧ ពិន្ទុ)។ ទោះជាយ៉ាងណា គណៈកម្មការវាយតម្លៃបានរកឃើញចំណុចខ្សោយដ៏ធំមួយគឺ សិស្សខ្មែរទទួលបានពិន្ទុទាបបំផុតលំដាប់លេខ ១ និងលេខ ២ លើផ្នែកភាពអត់ធ្មត់ព្យាយាម និងផ្នត់គំនិតរីកចម្រើន។ នេះឆ្លុះបញ្ចាំងឱ្យឃើញថា វិធីសាស្ត្របង្រៀននៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំកម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ន អាចនឹងនៅធ្ងន់តែទៅលើការទន្ទិញចាំមាត់ដើម្បីប្រឡងយកពិន្ទុ តែមិនទាន់បានបណ្តុះបណ្តាលឱ្យក្មេងៗចេះគិត ចេះស្រាវជ្រាវដោយខ្លួនឯង ឬមានភាពអត់ធ្មត់ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមពិភាក្សានោះឡើយ។
សរុបមក លទ្ធផលតេស្តអន្តរជាតិ PISA ឆ្នាំ២០២៥ នេះ គឺជាការពិតជាក់ស្តែងមួយដែលជួយដាស់ស្មារតីឱ្យយើងឈប់មើលឃើញតែភាពវិជ្ជមានមួយជ្រុងតូចលើក្រដាស ហើយងាកមកទទួលស្គាល់វិបត្តិគុណភាពពិតប្រាកដ។ ការកើនឡើងនៃលេខពិន្ទុធៀបនឹងឆ្នាំចាស់ គឺជាសញ្ញាណល្អនៃការចាប់ផ្តើមកែទម្រង់ ប៉ុន្តែវានៅមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់ឡើយក្នុងការជួយឱ្យយុវជនខ្មែរអាចដើរទាន់ ឬទៅប្រកួតប្រជែងជាមួយសិស្សានុសិស្សក្នុងតំបន់អាស៊ាន៕
