«រដ្ឋាភិបាលថៃ» បកស្រាយអំពីមូលហេតុនៃការផ្ទុះអាវុ.ធ និងប្ដេជ្ញារដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី

ប្រទេសថៃ ៖ រដ្ឋាភិបាលប្រទេសថៃបានចេញសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយដើម្បីធ្វើការបលស្រាយពាក់ព័ន្ធនឹងឧប្បត្តិវហេតុនៃការផ្ទុះអា.វុ.ធកាលពីថ្ងទី២៨ ខែឧសភាកន្លងទៅ និងធ្វើការបញ្ជាក់អំពីគោលជំហររបស់ខ្លួន ក្នុងការការពារបូរណភាពទឹកដី ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងគោលការណ៍មនុស្សធម៌។

នៅក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ដែលចេញផ្សាយនាព្រឹកថ្ងៃពុធ ទី៤ ខែមិថុនា នេះរដ្ឋាភិបាលថៃបានថ្លែងថា ៖ ការចាប់ផ្ដើមនៃស្ថានភាពនេះបានកើតឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ខណៈដែលកងកម្លាំងទាហានថៃកំពុងដើរល្បាតនៅលើទឹកដីថៃជាធម្មតា។ ប៉ុន្តែក្រោយមក ក៏មានការប៉ះទង្គិចគ្នាមួយភ្លែត រវាងទាហានថៃ និងកម្ពុជានៅតំបន់ចុងបូក ខេត្តអ៊ូប៊ុន រ៉ាត់ថានី ដែលជាការបង្ខំឲ្យកងកម្លាំងទាហានថៃធ្វើការការពារខ្លួន និងការពារដែនអធិបតេយ្យភាពរបស់ថៃ។

ក្រោយហេតុការណ៍នេះ រដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសទាំងពីរ នាយករដ្ឋមន្រ្តីរទាំងសងខាង បានពិភាក្សាគ្នាដោះស្រាយយ៉ាងជិតស្និត ហើយជាលទ្ធផលនៃកិច្ចពិភាក្សា រដ្ឋាភិបាលប្រទេសទាំងពីរ បានព្រមព្រៀងគ្នាថានឹងសហការគ្នាដើម្បីសម្របសម្រួលស្ថានការណ៍ឲ្យវិលមករកសភាពប្រក្រតីវិញ និងទប់ស្កាត់កុំឲ្យកើតមានម្ដងទៀត។ ភាគីទាំងពីរ បានយល់ព្រមប្រើប្រាស់យន្តការទ្វេរភាគីមួយចំនួន ដែលក្នុងនោះរួមមានយន្តការ JBC ដូចដែលបានពិភាក្សាដោយមេបញ្ជារការកងទ័ពនៃប្រទេសទាំងពីរកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥។

ចំពោះសំណួរអំពីគោលជំហររបស់កម្ពុជា ដែលចង់ប្រើយន្តការតុលាការអន្តរជាតិ ឬភាគីទីបី មកដោះស្រាយលើបញ្ហានេះ ថៃសូមបញ្ជាក់ថា ក្នុងនាមថៃជាប្រទេសជិតខាងរបស់កម្ពុជា យើងប្ដេជ្ញាដោះស្រាយបញ្ហារវាងប្រទេសទាំងពីរដោយសន្តិវិធី និងផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិសន្តធិសញ្ញា MoU ឆ្នាំ២០០០ និងភស្តុតាងមួយចំនួន រួមទាំងរូបថតពីផ្កាយរណប។

ប្រទេសថៃបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេច ក្នុងការចរចាជាមួយកម្ពុជាតាមរយៈយន្តការទ្វេរភាគីដែលមានស្រាប់ដូចជា៖
-កិច្ចប្រជុំជាមួយគណ៖កម្មាធិការព្រំដែនរួម (JBC) ដែលជាយន្តការបច្ចេកទេសបង្កើតដោយ MoU ឆ្នាំ២០០០ ដើម្បីពិភាក្សាអំពីការសង្ទង់មតិ និងបោះបង្គោលព្រំដែនទ្វេរភាគី ដែលឥឡូវនេះភាគីកម្ពុជាបានឆ្លើយតបទៅនឹងសំណើររបស់ភាគីថៃ ក្នុងការធ្វើ (ក្នុងសម័យកាលកម្ពុជាធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ) នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ នៅកម្ពុជា។
-ការប្រជុះគណៈកម្មាធិការទូទៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ (GBC) ដែលជាយន្តការមួយនៅកម្រិតរដ្ឋមន្រ្តី ក្រសួងការពារជាតិ និង គណៈកម្មាធិកាព្រំដែនប្រចាំតំបន់ (RBC) ដែលជាយន្តការមួយកម្រិតមេបញ្ជារការកងទ័ពក្នុងតំបន់។ ទាំង (GBC) និង (RBC) មានភារកិច្ចចម្បងក្នុងការរក្សាសន្តិភាពព្រំដែន។ លើសពីនេះ រដ្ឋាភិបាលប្រទេសទាំងពីរបានឯកភាពផ្ដល់សារៈសំខាន់ដល់ការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយសាធារណៈជន ដើម្បីទប់ស្កាត់ការយល់ច្រលំរវាងប្រជាជននៃប្រទេសទាំងពីរ។

ជាចុងក្រោយរដ្ឋាភិបាលថៃបានបញ្ជាក់ថា ស្ថានភាពនៅតាមបណ្ដោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ បច្ចុប្បន្នមានភាពធូស្រាល មានសន្តិភាព និងសណ្ដាប់ធ្នាប់ជាប្រក្រតី។ រដ្ឋាភិបាលក៏នឹងធានាជូនប្រជាពលរដ្ឋថា ស្ថានប័នពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ បានចាត់វិធានការពេញលេញតាមនីតិវិធី ដើម្បីការពារអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេសថៃ និងរក្សាសិទ្ធិស្របច្បាប់ និងសូមឲ្យពលរដ្ឋមានទំនុកចិត្តថា ថៃ និង កម្ពុជា នឹងអាចដោះស្រាយបញ្ហាជាមួយគ្នាដោយឈរជើងលើមូលដ្ឋាននៃការក្លាយជាអ្នកជិតខាងល្អ ដើម្បីសុវត្ថិភាព និងសុខុមាលភាពរបស់ប្រជាជននៅតាមតំបន់ព្រំដែន រួមទាំងគ្រួសារសមាជិកអាស៊ានផងដែរ៕