Home ព័ត៌មានអន្តរជាតិ តើភ្នំអេវឺរេសពិតជាមានកម្ពស់កាន់តែខ្ពស់ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំមែនដែរឬទេតាមការស្រាវជ្រាវ?

តើភ្នំអេវឺរេសពិតជាមានកម្ពស់កាន់តែខ្ពស់ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំមែនដែរឬទេតាមការស្រាវជ្រាវ?

82
0

យោងតាមការសិក្សាថ្មីរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវមកពីសាកលវិទ្យាល័យ College London បញ្ជាក់ថា ការបាត់បង់បរិមាណដីក្នុងទន្លេ Arun ដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយពីគ្នាប្រមាណ៧៥គីឡូម៉ែត្រ គឺជាមូលហេតុធ្វើឱ្យកំពូលភ្នំខ្ពស់បំផុតលើពិភពលោក គឺភ្នំអេវឺរេស (Everest) កើនឡើងរហូតដល់២មីល្លីម៉ែត្រក្នុង១ឆ្នាំ ។https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjz5EfmTvtriAw6Yq1pyyaRDCzUNOAz4-8YTSp_kaR5TyVilsaFQGKh8fRpZTSWbYKuwc0eT2eq1V0Tvxvhj6lBz3_VKBIHkBJCn2juiRVNy3eJ-X2z7ozsd6IHcrP_8iMh5Tg319uGx1qYOoM1ho51v5ToawqeoCGrSV0tOXHTtKrCY2j0GODhZFXFioS1/s1920/image_2024-10-08_08-33-34.png

Adam Smith អ្នកចូលរួមស្រាវជ្រាវបាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មាន BBC ថា ៖ «វាដូចជាការលើកទំនិញចុះពីកប៉ាល់ គឺកប៉ាល់នឹងស្រាលជាងមុន និងអណ្តែតខ្ពស់ជាងមុនបន្តិច ។ វាដូចគ្នានឹងពេលសំបកផែនដីកាន់តែស្រាល គឺវាអណ្តែតឡើងខ្ពស់» ។
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhfKvWyigV6SDVsSlgDKL1j_2uWoJgMJYAMGFez_YF1uoWSsK89yCvbRQnIUSEmTOFywGT_wv5uIiFSV4nPfI5f7LNAKHCwk2YZYy8kwertkEPJu95bIFhLRyuDfDCPn3pWTBA_PsVtWvY9q-fGiKTyL3RS6JD26RA30WUoNBJ3NArjuJdht1wrdrswy2_u/s1600/image_2024-10-08_08-33-35.png
កម្លាំងនៃការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងសំបកផែនដី និងអឺរ៉ាស៊ី កាលពី៤០លាន ទៅ៥០លានឆ្នាំមុន បានបង្កើតជាជួរភ្នំហិម៉ាល័យ ។ ដូច្នេះ ការធ្វើចលនារបស់សំបកផែនដី គឺជាមូលហេតុចម្បងធ្វើឱ្យភ្នំអេវឺរេស និងភ្នំនៅក្បែរគ្នាមានកម្ពស់កាន់តែខ្ពស់ ។https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjbCStz26aje25xx5lFwHYOsDrc6OXAT3Z8t5j0SkblFP_AAv5kIHDfgNtZxrDAjH0BbBptmnH64oaQsjYvfgYxuasVlid-KzEbu-gg5YXZtJn_Re0kuQqODbSXxovSdZ34AR8vSI6wfsPqEI-9wwFTOMyOURu3HWDi5NmS80_9Nvt89UBxyFXrRlyk1LRF/s2000/image_2024-10-08_08-33-36.png

អ្នកស្រាវជ្រាវមកពីសាកលវិទ្យាល័យ College London បញ្ជាក់ទៀតថា បរិមាណទឹកក្នុងទន្លេ Arun ក៏មានចំណែកធ្វើឱ្យភ្នំអេវឺរេសខ្ពស់ជាងមុនផងដែរ គឺពេលទឹកទន្លេនេះហូរកាត់ភ្នំហិម៉ាល័យ វានឹងច្រោះដី និងអ្វីៗគ្រប់យ៉ាង ។ បន្ទាប់មក វានឹងកាត់បន្ថយសម្ពាធរបស់ស្រទាប់ជាប់សំបកផែនដី ហើយធ្វើឱ្យសំបកផែនដីកាន់តែស្តើង និងបត់បែន ។https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhlActfRrpwpMK_nqHmxNAg7281oQeP9vR4pPCiAxCGb7Uf5T8xnWhwT5S9wXqJbNubj9CLtE_PoV1kcBHCl8SiQjCVcpHffJQBETJswNaCLNlL44X7R9FV4gOGBGCYLMr_c_AcfW8x7VAVwesu3PUqxkD1NRcFW1WTXqM9ZlzdbdUsR6BGudIorQ_wjTq7/s1600/image_2024-10-08_08-33-37.png

បាតុភូតនេះហៅថា «Isostatic Rebound» ដែលធ្វើឱ្យកំពូលភ្នំអេវឺរេស និងកំពូលភ្នំនៅក្បែរៗ ដូចជា ៖ ភ្នំ Lhotse និងភ្នំ Makalu ដែលជាកំពូលភ្នំខ្ពស់លំដាប់ទី៤ និងទី៥ លើពិភពលោក មានកម្ពស់ខ្ពស់ ។ នេះបើតាមការស្រាវជ្រាវចេញផ្សាយក្នុង Nature Geoscience ។ https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj7bO2cXdrNsKtqDLCg2AE22ktvhbCpninVF8-4O5A_DewetvJntdRWS_r0X7hiK8aUzOW0GA2rvGt-Kw9sxDMAwpWfPuVVwu4m7zT7T6JxCpp8kwgjaYGxz7CoHrC6k3jQSEBhSmb27WorgSmHjJhlATkxhjkA-dEysW8nfFkXesyh27AOkQwlEyxOd_1u/s3072/image_2024-10-08_08-34-54.png

អ្នកស្រាវជ្រាវបញ្ជាក់ថា ៖ «តាមការវាស់វែងដោយឧបករណ៍ GPS ឃើញថា កំពូលភ្នំអេវឺរេស និងភ្នំនៅក្បែរគ្នាមានកម្ពស់ខ្ពស់ជាងមុន ប្រមាណ២មីល្លីម៉ែត្រក្នុង១ឆ្នាំ» ។ ប៉ុន្តែមតិផ្សេងទៀតនិយាយថា ការលើកឡើងខាងលើនេះពុំទាន់ប្រាកដប្រជាទេ ។
https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj4aGa00dH7FKtcU4u6R3C2KrACcqdRw6_-nU16kQydywKhvvucNxlWsB_4izeBv2M7M-rpW0NUXo0o26myCiemDcJzolshAplf78vOOR9Iwf4Y6-YkNJqqi4keGf4hQhNztcV_1vtPn7BxQ7avpHdop8yWeWS4d6IB_npsUYo9KPq0mAXSr63RuAzdZ5jv/s2400/image_2024-10-08_08-34-57.png
លោកសាស្ត្រាចារ្យ Hugh Sinclair មកពីសាកលវិទ្យាល័យ Edinburgh ពុំបានចូលរួមស្រាវជ្រាវនិយាយថា ការអះអាងរបស់អ្នកស្រាវជ្រាវនៅសាកលវិទ្យាល័យ College London គឺសមហេតុផល ប៉ុន្តែការអះអាងថា បរិមាណ និងរយៈពេលហូរច្រោះរបស់ទន្ល បានធ្វើឱ្យភ្នំមានកម្ពស់កាន់តែខ្ពស់នោះ គឺមិនប្រាកដប្រជាទេ ។ នេះជាទិន្នន័យស៊ីជម្រៅ និងគួរឱ្យរំភើប ។https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh9JLXx0GefBFEbriXkdwrbGpFGbCVLojvCH8a2vUJAz_GaklrkoEgYRHbzEDNS8jB1TxWD3hck-sLiUcQECp_4Pegm12qw6r8sS6CSrho_JxYsaOMi-UPB-XeZe4ISxsqKAOTxoZ0_A1BmdhHTqX_Wbfiqlde3PUHlpngF5hnEOJxEQrLUsOuf4xvh_2Yg/s1600/image_2024-10-08_08-34-58.png

គួរបញ្ជាក់ថា ភ្នំអេវឺរេសស្ថិតនៅលើព្រំដែនរវាងប្រទេសចិន និងនេប៉ាល់ ដោយផ្នែកខាងជើងនៃកំពូលភ្នំស្ថិតនៅចិន ។ រីឯទឹកទន្លេ Arun បានហូរពីទីបេមកប្រទេសនេប៉ាល់ និងរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយទឹកទន្លេចំនួន២ទៀត ហើយក្លាយជាទន្លេ Koshi ។ ទឹកទន្លេ Koshi បានហូរទៅកាន់ភាគខាងជើងប្រទេសឥណ្ឌា និងហូរចូលក្នុងទន្លេគង្គា ៕