ប្រទេសក្រិក ៖ Delos គឺជាឈ្មោះកោះបេតិកភណ្ឌពិភពលោកដ៏ល្បីល្បាញមួយ និងត្រូវបានពលរដ្ឋក្រិកជឿថា គឺជាទីកន្លែងផ្តល់កំណើតព្រះអង្គម្ចាស់អាប៉ូឡូ និងព្រះនាង ដាយអាណា ។ ប៉ុន្តែទីតាំងស្ថាបត្យកម្មដែលមានអាយុកាល២.០០០ឆ្នាំ ស្ថិតនៅកណ្តាលទឹកសមុទ្រពណ៌ខៀវថ្លា និងត្រូវបានចាត់ទុកថា ជាសារមន្ទីរដ៏មានតម្លៃនោះ នឹងបាត់បង់រូបរាងជារៀងរហូត ដោយសារការឡើងកំដៅផែនដី ។
រយៈពេលពី២ ទៅ៣ទសវត្សរ៍ខាងមុខ កម្រិតទឹកសមុទ្រនឹងកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារការរលាយទឹកកកនៅតំបន់ប៉ូល វានឹងធ្វើឱ្យកោះ Delos លិចទៅក្រោមបាតសមុទ្រ គឺដូចគ្នានឹងព្រះអាទិទេពកំពុងតែខ្ញាល់ និងដាក់ទោសកោះនេះ ។
វាជាគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិដែលកំពុងតែបំផ្លាញកោះដ៏ស្រស់ស្អាត ខណៈកោះនេះស្ថិតនៅមិនឆ្ងាយពីកោះ Mykonos ព្រមទាំងមានភ្ញៀវទេសចររាប់សែននាក់មកកម្សាន្ត និងគយគន់ភាពស្រស់ស្អាតលើកោះនៅកណ្តាលសមុទ្រជារៀងរាល់ឆ្នាំ ។
លោក Jean Charles Moretti ដែលបានបំពេញភារកិច្ចស្រាវជ្រាវនៅលើកោះ Delos រៀបរាប់ថា ក្នុង១ឆ្នាំៗ ជញ្ជាំងបុរាណបានបាក់រលំជាបន្តបន្ទាប់ ហើយវាជារូបភាព មួយធ្វើឱ្យលោកធ្លាក់ទឹកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះលោករស់នៅលើកោះនេះដើម្បីស្រាវជ្រាវពីវត្ថុបុរាណអស់រយៈពេលជាង៤០ឆ្នាំហើយ ។
លោកបន្តថា ក្នុងរយៈពេល១០កន្លងមក កម្រិតទឹកសមុទ្រនៅជុំវិញកោះបានកើនឡើងរហូតដល់២០សង់ទីម៉ែត្រនៅតំបន់ខ្លះ ។ ទឹកសមុទ្រកើនឡើងខ្ពស់បានធ្វើឱ្យមានសំណើមនៅលើបរិយាកាសកាន់តែខ្លាំង ហើយវាក៏ចាប់ផ្តើមប៉ះពាល់ដល់ភាពសម្បូរបែបរបស់តំបន់បុរាណមួយនេះ ។.jpg)
លើសពីនេះ ភ្ញៀវទេសចរមកកម្សាន្តនៅកោះ Delos ក៏បានធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ទីតាំងបុរាណមួយចំនួនផងដែរ ។ កាលពីសម័យរ៉ូម៉ាំង អ្នកកាន់ធម៌ និងពាណិជ្ជករមកពីជុំវិញពិភពលោក បានធ្វើដំណើរមកកោះនេះ ដែលមានពលរដ្ឋក្រិករស់នៅចំនួន៣ម៉ឺននាក់ ។ ក្រោយមក កោះ Delos ធ្លាប់បានឆ្លងកាត់សម័យកាលសង្គ្រាម, ការប្លន់យកទ្រព្យសម្បត្តិ ហើយទីបំផុត ត្រូវបានគេបោះបង់ចោល ។
បច្ចុប្បន្ន កោះនេះបានក្លាយជាកោះបេតិកភណ្ឌពិភពលោកដ៏ល្បីល្បាញមួយ ប៉ុន្តែមិនគួរឱ្យជឿថា ការគំរាមកំហែងកោះនេះលើសពីសង្គ្រាម និងជម្លោះ គឺការបម្រែបម្រួលអាកាសធាតុដែលកើតឡើងពីទង្វើរបស់មនុស្ស ។ ដូច្នេះ មនុស្សគ្រប់គ្នានឹងគ្មានឱកាសបានឃើញកោះនេះទៀតទេ ដោយសារវានឹងលិចទៅក្រោមបាតសមុទ្រជារៀងរហូត ក្នុងរយៈពេលពី២ ទៅ៣ទសវត្សរ៍ខាងមុខ ៕
