(ភ្នំពេញ) ៖ លោក លី គួង ដែលជាអ្នកជំនួញដ៏ធំមួយរូបនៅកម្ពុជា ជាពិសេសនៅខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវបានចៅក្រមស៊ើបសួរនៃសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ សម្រេចចេញដីកាឃុំខ្លួន ពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្ម Online Scam និងការលាងលុយកខ្វក់ បន្ទាប់ពីបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសទាំងអស់នេះ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៩ មក។

យោងតាមដីកាបង្គាប់ឱ្យឃុំខ្លួន ជននេះត្រូវបានតំណាងអយ្យការចោទប្រកាន់ពីបទល្មើសរួមមាន៖ ការជ្រើសរើសដោយមិនស្របច្បាប់សម្រាប់កេងប្រវ័ញ្ច បទឆបោ.កមានស្ថានទម្ងន់ទោ.សជាក្រុមមានការចាត់តាំង និងបទសម្អាតប្រាក់ ដែលបានប្រព្រឹត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងទីកន្លែងផ្សេងទៀត ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៩ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

ការសម្រេចឃុំខ្លួននេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីកម្លាំងសមត្ថកិច្ចបានធ្វើការស្រាវជ្រាវយ៉ាងច្បាស់លាស់ និងរកឃើញភស្តុតាងដែលបង្ហាញពីសកម្មភាពមិនប្រក្រតី ក្នុងការកេងប្រវ័ញ្ចទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកដទៃ ក្នុងរូបភាពជាការវិនិយោគ ឬការរកស៊ីដែលគ្មានតម្លាភាព រួចយកថវិកាទាំងនោះទៅធ្វើចរាចរណ៍ដើម្បីបន្លំភ្នែកសមត្ថកិច្ច សម្អាតប្រាក់ និងបានប្រើប្រាស់ទីតាំងកាស៊ីណូ និងសណ្ឋាគារ ដើម្បីបង្ខាំងមនុស្សឱ្យធ្វើការឆបោកអនឡាញ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៩ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

ក្រោយការចោទប្រកាន់ លោក លី គួង ត្រូវបានបញ្ជូនទៅកាន់មណ្ឌលអប់រំកែប្រែ ដើម្បីអនុវត្តតាមដីកាសម្រេចរបស់ចៅក្រមស៊ើបសួរ។សំណុំរឿងនេះ កំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលស៊ើបសួរយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមទៀត ដើម្បីស្វែងរកអ្នកពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀត។

សូមជម្រាបថា លោក លី គួង គឺជាអតីតអ្នកឧកញ៉ាមួយរូប ដែលត្រូវបានព្រះមហាក្សត្រត្រាស់បង្គាប់ផ្ដល់គោរមងារនៅថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៣ និងនៅតែមានគោរម្យងារនេះ រហូតមកដល់ត្រឹមខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ។

កន្លងមកធ្លាប់មានបណ្ដាញសារព័ត៌មានអន្តរជាតិមួយចំនួន ធ្លាប់ចុះផ្សាយពី ទីតាំងមួយកន្លែងឈ្មោះ ហ័ងឡឺ (Huang Le) ដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់លោក លី គួង ស្ថិតក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ ថាជាទីតាំងនៃការជួ.ញដូរមនុស្ស បង្ខាំង និងបង្ខំមនុស្សឱ្យធ្វើការ ដើម្បីបោ.កបញ្ឆោតប្រាក់របស់គេ ប៉ុន្តែកាលណោះលោក លី គួង ចេញមុខបដិសេធច្រានចោល។

គិតចាប់ពីឆ្នាំ២០២៥ រហូតមកដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ តុលាការកម្ពុជាបានអនុវត្តនីតិវិធីលើសំណុំរឿងធំៗចំនួន ៣៧ ករណី ដើម្បីផ្តន្ទាទោសមេខ្លោង និងបក្ខពួកចំនួន ១៧២ នាក់។ ជាមួយគ្នានេះ សមត្ថកិច្ចបាន និងកំពុងបន្តស្រាវជ្រាវដើម្បីវែកមុខបណ្តាញដែលនៅពីក្រោយការឆបោ.កនេះផ្សេងទៀតមកផ្តន្ទាទោសតាមច្បាប់ផងដែរ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ កម្មវិធី Grok បង្កើតឡើងដោយមហាសេដ្ឋីអាមេរិក លោក Elon Musk បានប្រកាសអនុវត្តវិធានការតឹងរ៉ឹង ដើម្បីទប់ស្កាត់មិនឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់បំលែងរូបភាពធម្មតាទៅជាឈុតប៊ីគីនី ឬរូបភាពគ្មានសម្លៀកបំពាក់បិទបាំងត្រឹមត្រូវគ្មានការយល់ព្រមពីម្ចាស់រូប ក្រោយពីប្រទេសនានាលើពិភពលោកប្រឆាំងនឹងការបំលែងរូបភាពដែលបៀតបៀនផ្លូវភេ.ទ ប៉ះពាល់កិត្តិយសស្ត្រី និងកុ.មារ ។

បន្ទាប់ពីតុលាការកំពូលរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ាចាប់ផ្តើមបើកការស៊ើបអង្កេតក្រុមហ៊ុន xAI របស់មហាសេដ្ឋី Elon Musk ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់បំលែងរូបភាពធម្មតាទៅជាឈុតប៊ីគីនីតាមរយៈកម្មវិធី Grok នោះ ក្រុមហ៊ុនក៏ប្រកាសកែសម្រួល Grok ឡើងវិញ ស្របពេលប្រទេសនានាបិទកម្មវិធីនេះ ឬស៊ើបអង្កេត ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន សហរដ្ឋអាមេរិក ។

ក្រុមហ៊ុន xAI បញ្ជាក់ថា នឹងរារាំងអ្នកប្រើប្រាស់ទាំងអស់មិនឱ្យប្រើប្រាស់កម្មវិធី Grok ដើម្បីបំលែងរូបភាពធម្មតាទៅជាឈុតប៊ីគីនី និងឈុតប្រហាក់ប្រហែលគ្នានេះ ដែលចាត់ទុកជាទង្វើខុសច្បាប់ ។ ក្រៅពីនេះ សេចក្តីប្រកាសរបស់ភ្នាក់ងារសុវត្ថិភាពក្រុមហ៊ុនថា បានកំណត់វិធានការបច្ចេកវិទ្យាការពារកម្មវិធី Grok ដើម្បីទប់ស្កាត់មិនឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់បំលែងរូបភាពធម្មតាទៅជារូបភាពមិនសមរម្យ រួមទាំងទប់ស្កាត់អ្នកប្រើប្រាស់ដែលបង់ថ្លៃសេវាផងដែរ ។

មន្ត្រីតុលាការកំពូលរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា លោក Rob Bonta បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ថា គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលណាស់ បន្ទាប់ពីមានសេចក្តីរាយការណ៍ជាច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងរូបភាពគ្មានសម្លៀកបំពាក់បិទបាំងបង្កើតឡើងដោយក្រុមហ៊ុន xAI និងផ្សព្វផ្សាយក្នុងអ៊ីនធើរណេតនាពេលថ្មីៗនេះ ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតពីម្ចាស់រូប ។ ការស៊ើបអង្កេតរបស់តុលាការកំពូលរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ានឹងពិចារណាថា តើក្រុមហ៊ុនល្មើសច្បាប់ដែរឬទេ? ខណៈរូបភាពគ្មានសម្លៀកបំពាក់បិទជិតទាំងនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់រំខានពេញអ៊ីនធើរណេត ។

គួរបញ្ជាក់ថា xAI គឺជាក្រុមហ៊ុនអាមេរិកបង្កើតឡើងដោយលោក Elon Musk កាលពីឆ្នាំ២០២៣ ហើយក្រុមហ៊ុននេះបានបង្កើតកម្មវិធី Grok អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់អាចបំលែងរូបភាពធម្មតាទៅជាឈុតប៊ីគីនី ។ រូបភាពមិនសមរម្យជាច្រើនដែលគ្មានការយល់ព្រមពីម្ចាស់រូបត្រូវបានចែកចាយពេញបណ្តាញសង្គម ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសនានាប្រឆាំងនឹងកម្មវិធីនេះ ពីព្រោះប៉ះពាល់ដល់កិត្តិយសស្ត្រី និងកុមារ ។

នៅខែមករា ម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូណេស៊ី បានក្លាយជាប្រទេសដំបូងគេដែលសម្រេចបិទកម្មវិធី Grok ជាបច្ចេកវិទ្យា AI បង្កើតឡើងដោយក្រុមហ៊ុន xAI របស់លោក Elon Musk ជុំវិញក្តីបារម្ភពីការបង្កើតរូបភាពគ្មានសម្លៀកបំពាក់ និងរូបភាពកាត់តគ្មានការអនុញ្ញាត ។ ការបិទកម្មវិធីបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការបារម្ភកាន់តែខ្លាំងនៅទូទាំងពិភពលោក ចំពោះផលប៉ះពាល់ដែលយកបច្ចេកវិទ្យា AI មកបង្កើតរូបភាពក្លែងក្លាយ ។

ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងឥណ្ឌូណេស៊ី ចាត់ទុកការបង្កើតរូបភាពក្លែងក្លាយដោយគ្មានការយល់ព្រមពីម្ចាស់រូប ថាជាការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងគំរាមកំហែងសុវត្ថិភាពឌីជីថល ហើយប្រទេសទាំងពីរនៅតែបន្តបិទកម្មវិធី Grok រហូតដល់ក្រុមហ៊ុន xAI បង្ហាញវិធានការសុវត្ថិភាព និងប្រសិទ្ធភាព ៕

ខេត្តឌីយ៉ាបាគីរ៖ ទីក្រុងឌីយ៉ាបាគីរ (Diyarbakir) ដែលស្ថិតនៅភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសទួរគី កំពុងមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងលើអាជីវកម្មប្លែកថ្មីមួយគឺ «ផ្ទះបញ្ចេញកំហឹង» (Rage House) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សចូលទៅវាយកម្ទេចរបស់របរដើម្បីរំសាយកំហឹងតាមចិត្ត។

លោក Hamza Durmaz ជាម្ចាស់ហាងដែលទើបបើកដំណើរការបាន ២ សប្តាហ៍ បានបង្ហើបថា លោកធ្លាប់ជាមនុស្សដែលមានបញ្ហាក្នុងការគ្រប់គ្រងកំហឹងយូរមកហើយ។ បន្ទាប់ពីបានឃើញវីដេអូពីសហរដ្ឋអាមេរិក លោកក៏សម្រេចចិត្តបើកទីកន្លែងនេះឡើង ក្នុងបំណងជួយឱ្យមនុស្សមានកន្លែងបញ្ចេញសម្ពាធផ្លូវចិត្តតាមរបៀបដែលមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដទៃ។

លោក Durmaz បាននិយាយថា «ជំនួសឱ្យការចំណាយពេលពេញមួយជីវិតនៅក្នុងពន្ធនាគារ កំហឹងទាំងអស់ត្រូវបានបញ្ចេញនៅទីនេះក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែមួយម៉ោង»។

ចំណែកអតិថិជនម្នាក់គឺលោក Omur Yoldas បានរៀបរាប់ថា សម្ពាធពីការងារ សាលារៀន និងគ្រួសារ បានធ្វើឱ្យលោកតានតឹងជាខ្លាំង ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីបានសាកល្បងវាយកម្ទេចរបស់របរប្រើប្រាស់ដែលខូចៗនៅក្នុងផ្ទះបញ្ចេញកំហឹងនេះ លោកមានអារម្មណ៍ធូរស្រាលជាងមុន។

យ៉ាងណាមិញ ទោះបីជាវាផ្តល់ភាពសប្បាយរីករាយក្នុងរយៈពេលខ្លីក៏ដោយ អ្នកស្រី Hayriye Mujde Ercetin អ្នកប្រឹក្សាផ្នែកចិត្តវិទ្យា បានសម្តែងក្តីបារម្ភចំពោះផលប៉ះពាល់រយៈពេលវែង ដោយសាកំហឹងរបស់អ្នកស្រុកឌីយ៉ាបាគីរ កើតចេញពីបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច សង្គម នយោបាយ និងរចនាសម្ព័ន្ធគ្រួសារដែលតឹងរ៉ឹង។ ម៉្យាងទៀតការបំបាត់កំហឹងតាមរយៈការវាយកម្ទេច អាចធ្វើឱ្យមនុស្សយល់ថា អំពើហិង្សាគឺជាមធ្យោបាយតែមួយគត់ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា។ បន្ថែមពីនេះ ការប្រើប្រាស់ការវាយដំជាការកម្សាន្ត អាចនឹងក្លាយជាទម្លាប់ដែលឈានទៅរកការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សាពិតប្រាកដក្នុងជីវិតរស់នៅ។ ចុះប្រិយមិត្តវិញយល់យ៉ាងណាដែរ?

ប្រទេសថៃ៖ សោ.កនាដក.ម្មបា.ក់រលំដងស្ទូចសង្កត់លើរថភ្លើងដែលបានកើតឡើងនៅប្រទេសថៃ នាពេលថ្មីៗនេះ បានក្លាយជាប្រធានបទដ៏សំខាន់មួយ ដែលជំរុញឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់បណ្ដាញសង្គមទាំងនៅប្រទេសថៃ និងនៅកម្ពុជានាំគ្នាចែករំលែកបន្ត និងនិយាយដល់យ៉ាងផុសផុល។ ទន្ទឹមនឹងនោះ កាសែត«ខាវស៊ត»របស់ថៃ បានទទូចឲ្យប្រជាជនកម្ពុជា បញ្ឈប់ការសើចចម្អកមកលើប្រទេសថៃចំពោះករណីនេះ ដោយរិះគ.ន់ថា ទង្វើបែបនេះបង្ហាញពីភាពអមនុស្សធម៌យ៉ាងខ្លាំងទៅកាន់ជនរងគ្រោះដែលបានបាត់បង់ជីវិត។

តាមរយៈការបង្ហោះនៅលើទំព័រហ្វេសប៊ុកនាថ្ងៃព្រហស្បត្តិ៍ ទី១៥ មករា កាសែតថៃខាងលើនេះបានចុះផ្សាយថា «សោ.កនាដកម្មមិនមែនជាមូលហេតុនៃការអបអរសាទរនោះទេ» ដោយអះអាងថា មនុស្សស្លូតត្រង់ជាច្រើនបានបាត់បង់ជីវិត ហើយក្រុមគ្រួសារជាច្រើនបានបាត់បង់មនុស្សជាទីស្រលាញ់របស់ពួកគេ ដូច្នេះហើយ វាជារឿងគួរឲ្យព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងដែល ខាវស៊ត បានទទួលមតិយោបល់មួយចំនួនធំពីតាមដាននៅកម្ពុជា ដែលបង្ហាញពីការពេញចិត្ត ឬរីករាយចំពោះព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះ។

ខាវស៊ត បានគូសបញ្ជាក់ថា ជនរងគ្រោះទាំងនោះ មិនមែនជាភាគីនៃជម្លោះនយោបាយ ឬជាតិណាមួយឡើយ។ ពួកគេជាមនុស្សសាមញ្ញដែលមានគ្រួសារ និងសិទ្ធិរស់នៅក្នុងសន្តិភាព។ ដូច្នេះកាលដែលទៅបញ្ចេញអារម្មណ៍សារទរចំពោះការស្លា.ប់របស់គេបែបនេះ វាបង្ហាញពីភាពអមនុស្សធម៌ និងប្រមា.ថការឈឺចាប់របស់ក្រុមគ្រួសារគេជាខ្លាំង។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ ខាវស៊ត ថែមទាំងសង្កត់ធ្ងន់ថា សូម្បីតែក្នុងគ្រាមានភាពតានតឹងនៅតាមព្រំដែនជាមួយគ្នាក៏ដោយ ប៉ុន្តែការបង្ហាញក្តីមេត្តាករុណា ការអាណិតអាសូរ ភាពសមរម្យ និងការគោរពចំពោះជីវិតមនុស្សដូចគ្នា គឺជារឿងមិនគួរបោះបង់ចោលឡើយ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការលើកឡើងរបស់កាសែតថៃ ខាវស៊ត ដូចខាងលើនេះ គឺជារឿងសមហេតុផលម្ស៉ាង ប៉ុន្តែជាក់ស្ដែងវាហាក់ផ្ទុយស្រឡះពីទង្វើរបស់យោធា និងប្រជាជនថៃមកលើកម្ពុជា។ តួយ៉ាងពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាជម្លោះព្រំដែនកាលពីថ្មីៗនេះ យោធាថៃនិងប្រជាជនថៃ បានបង្ហាញពីភាពសប្បាយរីករាយរបស់ពួកគេទៅលើរូបភាពសា.កស.ពទាហានពលីរបស់កម្ពុជា និងមិនតែប៉ុណ្ណោះ ពួកគេថែមទាំងបានប្រព្រឹត្តទង្វើមិនសមរម្យជាច្រើនដាក់ទៅលើសា.កស.ព រួចថតបង្ហោះនៅបណ្ដាញសង្គមទៀតផង។

ដូច្នេះតើនេះឬ ជាអ្វីដែលគេហៅថាភាពមានមនុស្សធម៌? តើការស្លា.ប់ និងភាពឈឺចាប់របស់គ្រួសារទាហានពលីកម្ពុជា និងប្រជាជនកម្ពុជាមិនមានតម្លៃគួរឲ្យថៃគោរពទេមែនទេ ឬមួយទាល់តែវាជាការបាត់បង់របស់ប្រទេសថៃ ទើបជារឿងដែលគួរឲ្យសោ.កស្ដាយ?