តើជាអ្វីទៅ គម្រោង Golden Dome តម្លៃ១៧៥ពាន់លានដុល្លារ របស់ Trump?

វ៉ាស៊ីនតោន៖ ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក Donald Trump បានប្រកាសបើកដំណើរការជាផ្លូវការនៃគម្រោងការពារដែនអាកាសថ្មីមួយមានឈ្មោះថា «Golden Dome» ដែលមានតម្លៃដល់ទៅ ១៧៥ ពាន់លានដុល្លារ។ គម្រោងនេះត្រូវបានអះអាងថាជាឧបករណ៍ការពារជាតិដ៏សំខាន់ បង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងការពារសហរដ្ឋអាមេរិកពីការវាយប្រហារពីមីស៉ុលបង្កាប់ និងអាវុធនុយក្លែអ៊ែរពីសត្រូវអន្តរជាតិ។ នេះបើតាមប្រភព BBC ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃទី ២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៥។

តើអ្វីទៅជា Golden Dome?
Golden Dome ឬខែលការពារដែនអាកាសមាស គឺជាប្រព័ន្ធការពារទំនើបពិសេស ដែលផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យាចាប់សញ្ញា តាមដាន និងបំផ្លាញ (Detect-Track-Destroy) តាមរយៈបណ្តាញផ្កាយរណប និងមីស៊ីលឆ្លាតវៃ។ ប្រព័ន្ធនេះមានសមត្ថភាពចាប់សញ្ញា និងបំផ្លាញគ្រាប់មីស៉ុលជួរឆ្ងាយ មុនពេលវាចូលដល់ដែនអាកាសអាមេរិក។ ប្រព័ន្ធនេះគឺជាការបន្តចក្ខុវិស័យផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក Trump ដែលជាញឹកញាប់បាននិយាយថា “អាវកាសគឺជាផ្នែកសំខាន់នៃសង្គ្រាមសម័យថ្មី”។
លោកបានប្រកាសក្នុងសន្និសីទសារព័ត៌មាននៅសេតវិមានថា ឧត្តមសេនីយ៍ Michael Guetlein នៃកងកម្លាំងអវកាសសហរដ្ឋអាមេរិក នឹងត្រូវបានដាក់ឱ្យដឹកនាំគម្រោងនេះ។ គាត់ជាអ្នកមានបទពិសោធន៍ជាមួយបច្ចេកវិទ្យាអវកាស និងការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសតាមផ្លូវចម្ងាយ។ អាជ្ញាធរប្រមូលព័ត៌មានសន្មតថា ចិន និងរុស្ស៊ី កំពុងអភិវឌ្ឍន៍កាំជ្រួចសម័យថ្មីដ៏លឿន និងខ្លាំង ដែលអាចរំលោភប្រព័ន្ធការពារដែលមានស្រាប់របស់អាមេរិក។

គម្រោងនេះត្រូវបានបំផុសគំនិតពីប្រព័ន្ធ Iron Dome របស់អ៊ីស្រាអែល ប៉ុន្តែមានវាវិសាលភាពធំជាង និងប្រើបច្ចេកវិទ្យាចុងក្រោយបំផុត។ នៅពេលដែលប្រព័ន្ធ Iron Dome របស់អ៊ីស្រាអែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីការពារកាំជ្រួចតូចៗ ជាស្ថិតិផ្ទាល់ក្រៅឆាកសង្គ្រាម (short-range rockets), Golden Dome ត្រូវបានគេអះអាងថាអាចគ្របដណ្តប់លើគ្រាប់មីស៉ុលជួរឆ្ងាយ (ICBMs) និងអាវុធអនុវត្ដន៍ (hypersonic glide vehicles) ដែលកំពុងកើនឡើងនៅក្នុងសង្គមយោធាទំនើប។

ក្រុមហ៊ុនធំៗក្នុងវិស័យការពារ និងអវកាសដូចជា: L3Harris Technologies Lockheed Martin RTX Corporation (Raytheon) Northrop Grumman SpaceX និង Anduril Industries ត្រូវបានចូលរួមតាមរយៈកិច្ចសន្យាដែលអាចមានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារ។ L3Harris បានចំណាយជាង ១៥០ លានដុល្លារ ដើម្បីបង្កើតរោងចក្រ ថ្មីនៅ Indiana ក្នុងគោលបំណងផលិតសម្ភារៈសម្រាប់ការចាប់តាមកាំជ្រួចល្បឿនលឿន (hypersonic missile interceptors)។

ទោះជាយ៉ាងណាគម្រោងនេះក៏ប្រឈមនឹងសំណួរផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងសេរីភាពអនុវត្តផ្លូវការរបស់រដ្ឋាភិបាលផងដែរ។ អ្នកនយោបាយជាប្រជាធិបតេយ្យព្រួយបារម្ភថា ការចូលរួមពីក្រុមហ៊ុនជាសម្ព័ន្ធស្និទ្ធស្នាលនឹងលោក Trump អាចបង្កឱ្យមានការប្រើប្រាស់ថវិកាដោយខ្វះការត្រួតពិនិត្យ។ ក្រុមហ៊ុន Palantir និង Anduril, ដែលជាកម្មសិទ្ធិនៃអ្នកគាំទ្ររបស់លោក Trump, ត្រូវបានគេសង្ស័យថាអាចទទួលអត្ថប្រយោជន៍ពីគម្រោងនេះ។

យ៉ាងណាមិញលោក Trump ក៏បានស្នើសុំថវិកាចាប់ផ្តើមចំនួន ២៥ ពាន់លានដុល្លារ សម្រាប់អាណត្តិដំបូងរបស់គម្រោង។ បើទោះបីជាមិនទាន់មានការអនុម័តច្បាស់លាស់ពីសភា ក៏អាជ្ញាធរនៅក្នុងក្រសួងការពារជាតិបានចាប់ផ្តើមរៀបចំផែនការនៃការរៀបចំទីតាំងផ្កាយរណប និងមូលដ្ឋានរបស់កងកម្លាំងនៅ Alaska, Florida, Georgia និង Indiana។

គួរបញ្ជាក់ថា Golden Dome មិនត្រឹមតែជាគម្រោងការពារតែប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាសញ្ញាបង្ហាញពីការប្តេជ្ញារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងការកសាងសមត្ថភាពអវកាសយោធាឡើងវិញ។ គម្រោងនេះអាចផ្លាស់ប្តូរទិសដៅសន្តិសុខអន្តរជាតិ និងជារបៀបថ្មីនៃសង្គ្រាមសត្វាអវកាស៕