ប្រទេសចិន៖ មហាកំផែងនៃប្រទេសចិន មិនត្រឹមតែជាស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មដ៏អស្ចារ្យ ទាក់ទងនឹងមាត្រដ្ឋាន និងវិស្វកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជានិមិត្តរូបនៃភាពរឹងមាំ និងភាពវៃឆ្លាតរបស់ជនជាតិចិនបុរាណទៀតផង។ មហាកំផែងនេះគឺជាបន្ទាយបន្តបន្ទាប់ដែលត្រូវបានសាងសង់ឆ្លងកាត់ព្រំដែនភាគខាងជើងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃរដ្ឋចិនបុរាណ និងចក្រពត្តិចិន សម្រាប់ជាការការពារប្រឆាំងនឹងក្រុមជនភៀសខ្លួនផ្សេងៗពីទន្លេ Eurasian Steppe។ បច្ចុប្បន្នមហាកំផែងចិនគឺជាកន្លែងទាក់ទាញទេសចរណ៍ដ៏ល្បីល្បាញបំផុតនៅលើពិភពលោក ដោយសារសមត្ថភាពការពារយោធាដ៏ល្អឥតខ្ចោះជាមួយនឹងជញ្ជាំងក្រាស់ កំពែងជ្រៅ និងប៉មយាមជាបន្តបន្ទាប់ដែលចែកចាយស្មើៗគ្នា។ 
ទោះជាយ៉ាងណាគេឆ្ងល់ថា តើមនុស្សបុរាណជំនាន់មុនបានសាងសង់សំណង់ដ៏រឹងមាំបែបនេះដោយរបៀបណា ទើបអាចរក្សាវាឱ្យនៅតែមានភាពល្អឥតខ្ចោះទោះបីជាមានអាយុកាលជាង ២ ពាន់ឆ្នាំក៏ដោយ។ សម្រាប់មូលហេតុដែលមហាកំផែងចិននៅតែរឹងមាំនិងរក្សាភាពល្អឥតខ្ចោះរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នគឺដោយសារ “អ្នកសាងសង់បុរាណដឹងពីសម្ភារៈណាដែលគួរប្រើ និងមិនគួរប្រើដែលអាចធ្វើឱ្យរចនាសម្ព័ន្ធកាន់តែមានស្ថេរភាព” ។ យោងតាមការស្រាវជ្រាវមនុស្សបុរាណជំនាន់មុន បានសាងសង់កំពង់ផែងប្រើដីឥដ្ឋ ដែលជាល្បាយនៃសារធាតុសរីរាង្គ ដូចជាដី និងក្រួសដែលបង្ហាប់ជាមួយគ្នាដើម្បីបង្កើតជញ្ជាំងយក្ស។ ទោះបីជាវត្ថុធាតុទាំងនេះអាចងាយនឹងសំណឹកជាងវត្ថុធាតុផ្សេងទៀតដូចជាថ្មរឹងក៏ដោយ ក៏ពួកវាច្រើនតែជំរុញឱ្យមានការវិវត្តនៃ “ជីវគីមី” ។ 
ដូច្នេះដើម្បីសាកល្បងកម្លាំង និងភាពសុចរិតនៃមហាកំផែង អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រមូលសំណាកពីផ្នែកចំនួនប្រាំបីផ្សេងគ្នា ដែលសាងសង់ឡើងនៅចន្លោះឆ្នាំ ១៣៦៨ មុនគ.ស និង ១៦៤៤ មុនគ.ស។ ពួកគេបានរកឃើញថា ៦៧% នៃសំណាកមាន “ជីវសែល” ដែលសាស្រ្តាចារ្យ Xiao ហៅថា “វិស្វករប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី” ។ បន្ទាប់មកអ្នកស្រាវជ្រាវក៏បានរកឃើញថាសំណាក “bioshell” ដែលប្រើបានយូរជាងគំរូផែនដីធម្មតា ៣ ដង។ យោងតាមការស្រាវជ្រាវ សំណាកនេះគឺមានស្លែគឺរឹងជាពិសេស នេះគឺដោយសារតែ cyanobacteria និងសារពាង្គកាយមានជីវិតផ្សេងទៀតនៅក្នុង biocrust នឹង “ភ្ជាប់យ៉ាងតឹងរ៉ឹង” រួមគ្នាជាមួយភាគល្អិតផែនដីដែលជាប់គាំងដែល “បង្កើនស្ថេរភាពរចនាសម្ព័ន្ធរបស់ពួកគេ” ទីបំផុតបង្កើតចំណងរឹងមាំជាងស៊ីម៉ងត៍។ 
ហេតុនេះហើយសរុបមកមូលហេតុដែលមហាកំផែងចិននៅតែរឹងមាំនិងរក្សាភាពល្អឥតខ្ចោះរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នគឺដោយសារ ជីវកេសគឺស្តើង ស្រទាប់ស្អិតនៃដីដែលនៅជាប់គ្នាដោយសារពាង្គកាយមានជីវិតដូចជា ស្លែ លីចេន និងស៊ីយ៉ាណូបាក់តេរី (មីក្រូសារពាង្គកាយរស្មីសំយោគ) និងអតិសុខុមប្រាណដទៃទៀត ដែលស្រទាប់ adhesive នេះនឹងជួយធ្វើឱ្យរចនាសម្ព័ន្ធរឹងមាំជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់ស្ងួតនិងពាក់កណ្តាលស្ងួត។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា មហាកំផែងបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ២២១ មុនគ.ស ទាំងនេះគឺជាគម្រោងសំណង់ដ៏ធំបំផុតមួយដែលមនុស្សជាតិធ្លាប់បានធ្វើ ដោយទ្រង់ទ្រាយថ្មលាតសន្ធឹងជាង ២១,០០០ គីឡូម៉ែត្រដែលស្ទើរតែពាក់កណ្តាលនៃអេក្វាទ័រ៕










