បន្ទាប់ពីប្រទេសថៃរងផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ធ្ងរដោយសារការបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា និងការឡើងថ្លៃថាមពលព្រោះសង្គ្រា.មនៅមជ្ឈិមបូព៌ា រដ្ឋាភិបាលថៃក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin Charnvirakul បានបង្កើតយុទ្ធនាការ «ថៃជួយថៃ» ដើម្បីជួយសម្រួលដល់ការលក់មិនដាច់របស់អាជីវករតូចតាច, កាត់បន្ថយបន្ទុកចំណាយក្នុងការរស់នៅ និងទប់ទល់វិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ។ យុទ្ធនាការនេះ ក៏ដើម្បីជំរុញចលនាជាតិនិយមផងដែរ គឺជាការអនុវត្តគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃដើម្បីយកចិត្តពលរដ្ឋជ្រុលនិយម ហើយយុទ្ធនាការនេះចម្លងតាមយុទ្ធនាការ «ខ្មែរប្រើរបស់ខ្មែរ» ។

ថៃមើលឃើញថា យុទ្ធនាការ «ខ្មែរប្រើរបស់ខ្មែរ» មានឥទ្ធិពល ពីព្រោះពេលកម្ពុជាបានអនុវត្តរួច ការលក់ដូររបស់អាជីវករកម្ពុជាមានសន្ទុះកើនឡើង ដែលធ្វើឱ្យផលិតផលថៃចូលទីផ្សារកម្ពុជាលែងចុះ ស្របពេលពលរដ្ឋកម្ពុជាពហិការផលិតផលថៃ ។ យុទ្ធនាការ «ខ្មែរប្រើរបស់ខ្មែរ» របស់កម្ពុជាធ្វើឡើងក្នុងគោលបំណងជំរុញការលក់ផលិតផលក្នុងស្រុក និងបណ្តាលឱ្យឈ្មួញថៃរាប់ម៉ឺននាក់ត្រូវឡុងចុងខាតបង់ដើមទុន ស្តីបន្ទោសរដ្ឋាភិបាលរបស់ខ្លួន ។

កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម លោកស្រី Suphajee Suthumpun បានជិះម៉ូតូកង់៣ ដឹកឥវ៉ាន់លក់ចល័តនៅជុំវិញវិមានរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីបើកយុទ្ធនាការ «ថៃជួយថៃ» ជួយសម្រួលដល់ការលក់មិនដាច់របស់អាជីវករតូចតាច និងបំផុសឱ្យពលរដ្ឋគ្មានការងារបង្កើតមុខរបរក្នុងពេលសេដ្ឋកិច្ចថៃធ្លាក់ចុះខ្លាំង ។ យុទ្ធនាការនេះតម្រូវឱ្យលក់ផលិតផល គ្រឿងទេស និងបន្លែផ្លែឈើ ក្នុងតម្លៃទាបជាងទីផ្សារ ចាប់ពី១០% ទៅ៣០% ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន Thairath កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី Anutin បានធ្វើជាប្រធានបើកយុទ្ធនាការ «ថៃជួយថៃ» នៅវិមានរដ្ឋាភិបាល ដែលមានការចូលរួមពីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម, រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពល និងរដ្ឋមន្ត្រីជាច្រើនរូបទៀត ។ លោក Anutin និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានជិះម៉ូតូកង់៣ ដឹកឥវ៉ាន់លក់ចល័តនៅជុំវិញវិមានរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីជាការចាប់ផ្តើមបើកយុទ្ធនាការនេះ និងទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ពីពលរដ្ឋ ដោយការលើកបង្ហាញឥវ៉ាន់ផ្សេងៗ ដូចជា ៖ ប្រេងឆា និងបន្លែ-ផ្លែឈើ ។

គួរបញ្ជាក់ថា យុទ្ធនាការ «ថៃជួយថៃ» ធ្វើឡើងដើម្បីដោះស្រាយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចថៃ និងកាត់បន្ថយបន្ទុកចំណាយក្នុងការរស់នៅ សម្រាប់ជួយពលរដ្ឋមានប្រាក់ចំណូលទាប ចំនួន៤លានគ្រួសារ ។ យុទ្ធនាការនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងជាច្រើនដំណាក់កាល និងកំណត់ពេលវេលាអនុវត្ត រួមមាន ៖ វគ្គសាកល្បងដំបូង, យុទ្ធនាការថ្នាក់ស្រុកទូទាំងប្រទេស, គម្រោងទិញសម្ភារៈសិក្សា, គម្រោងលក់ឥវ៉ាន់តាមម៉ូតូកង់៣ចល័ត និងគម្រោង «ថៃជួយថៃ បូក» ។ គម្រោងលក់ឥវ៉ាន់តាមម៉ូតូកង់៣ចល័ត (ស្ថិតក្នុងយុទ្ធនាការនេះ) គឺជាគម្រោងលក់ឥវ៉ាន់ឱ្យពលរដ្ឋដល់ទីកន្លែង អនុវត្តរយៈពេល១ខែ ចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ដល់ថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ។

ការបង្កើតយុទ្ធនាការនេះក្នុងគោលបំណងលើកទឹកចិត្តឱ្យពលរដ្ឋថៃគាំទ្រ និងប្រើប្រាស់ផលិតផលក្នុងស្រុក បន្ទាប់ពីទំនុកចិត្តអ្នកប្រើប្រាស់នៅប្រទេសថៃបានធ្លាក់ចុះទាបបំផុតដោយសារសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច ។ សេដ្ឋកិច្ចថៃបច្ចុប្បន្នមានកំណើនយឺតយ៉ាវដោយសារការចំណាយក្នុងស្រុកធ្លាក់ចុះ, ពលរដ្ឋមានបំណុលគ្រួសារខ្ពស់, ការចំណាយក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃកើនឡើង, សង្គ្រាមនៅមជ្ឈិមបូព៌ាជំរុញឱ្យតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈឡើងខ្ពស់ និងការបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា បណ្តាលឱ្យរាំងស្ទះដល់ការនាំចេញទំនិញថៃ ៕

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ បានប្រកាសថា អាមេរិកមិនចាំបាច់ពឹងផ្អែកលើចិនឱ្យជួយបញ្ចប់សង្គ្រា.មនៅអ៊ីរ៉ង់ទេ ពីព្រោះអាមេរិកនឹងទទួលជ័យជម្នះក្នុងសង្គ្រាម បើទោះជាឈ្នះដោយការចរចាសន្តិវិធី ឬការប្រើប្រាស់កម្លាំងកងទ័ពក្តី ដែលការលើកឡើងនេះ នៅមុនពេលលោកធ្វើដំណើរបំពេញទស្សនកិច្ចនៅចិន ដើម្បីពិភាក្សាជាមួយមេដឹកនាំចិនពីរបៀបវារៈតានតឹងជាច្រើន ។ ផ្ទុយទៅវិញ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលអាមេរិកបាននិងកំពុងជំរុញឱ្យចិនដើរតួនាទីសំខាន់ជួយបញ្ចប់សង្គ្រា.មនៅអ៊ីរ៉ង់ និងអំពាវនាវជាចំហឱ្យចិនបង្កើនសកម្មភាពការទូតបញ្ចុះបញ្ចូលអ៊ីរ៉ង់បើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ឡើងវិញសសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនអន្តរជាតិ ។

កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា លោកប្រធានាធិបតី Trump ថា អាមេរិកមិនចាំបាច់សុំជំនួយពីចិនក្នុងការបញ្ចប់សង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់ទេ បើទោះជាក្តីសង្ឃឹមនៃការឈានទៅដល់កិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពយូរអង្វែងចាប់ផ្តើមរសាត់បាត់ក្តី ហើយរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់បានរឹតបន្តឹងការគ្រប់គ្រងលើច្រកសមុទ្រ Hormuz កាន់តែខ្លាំង ។ កន្លងមក ប្រធានាធិបតីអាមេរិកធ្លាប់អំពាវនាវឱ្យប្រទេសជាច្រើន (រួមទាំងចិន) បញ្ជូននាវាចម្បាំងមកជួយការពារ និងបើកច្រកសមុទ្រ Hormuz ព្រោះផ្លូវទឹកនេះសំខាន់ដែលបម្រើឱ្យផលប្រយោជន៍ថាមពលរបស់ប្រទេសទាំងនោះ មិនមែនសម្រាប់តែអាមេរិកមួយទេ ។

មុនពេលធ្វើដំណើរទៅបំពេញទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងប៉េកាំង លោកប្រធានាធិបតី Trump បាននិយាយមកកាន់សារព័ត៌មានថា អាមេរិកមិនចាំបាច់អូសទាញប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi Jinping ជួយដោះស្រាយជម្លោះឡើយ លោកមិនត្រូវការជំនួយអ្វីទាំងអស់ពីចិនក្នុងជម្លោះជាមួយអ៊ីរ៉ង់ ហើយជឿថា អាមេរិកនឹងឈ្នះ ទោះតាមវិធីណាក៏ដោយ ។ ប៉ុន្តែមតិនានាថា ការមិនពឹងផ្អែកចិន ធ្វើឱ្យការចរាចរកប៉ាល់ដឹកទំនិញ និងប្រេងឥន្ធនៈនានាឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រ Hormuz ដែលផ្លូវដឹកជញ្ចូនដ៏សំខាន់លើពិភពលោក ត្រូវរាំងស្ទះ ។

បទឈប់បាញ់បណ្តោះអាសន្នរវាងអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់ បានចូលជាធរមានជាង១ខែហើយ ប៉ុន្តែភាគីទាំងពីរមិនទាន់មានវឌ្ឍនភាពឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមទេ ។ អ៊ីរ៉ង់បានរឹតបន្តឹងការគ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រ Hormuz ខ្លាំងឡើង ព្រមទាំងធ្វើកិច្ចព្រមជាមួយអ៊ីរ៉ាក់ និងប៉ាគីស្ថាន សម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនប្រេងឥន្ធនៈ និងឧស្ម័នធម្មជាតិរាវចេញពីតំបន់ ថែមទាំងមានប្រទេសផ្សេងៗពិចារណាធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងដូចគ្នានេះដែរ ដែលសកម្មភាពនេះធ្វើឱ្យអ៊ីរ៉ង់អាចគ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រយូរអង្វែង ។

កាលពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ មន្ត្រីអាមេរិក និងចិន បានលើកឡើងដូចគ្នា មិនគួរមានប្រទេសណាមួយយកថ្លៃសេវាដឹកជញ្ជូនទំនិញ និងប្រេងឥន្ធនៈតាមកប៉ាល់ដែលឆ្លងកាត់តាមច្រកសមុទ្រនេះឡើយ ដែលគំនិតដូចគ្នារបស់មហាអំណាចទាំងពីរ គឺជាការបង្ហាញពីការឯកភាពនៅមុនពេលមេដឹកនាំមហាអំណាចទាំងពីរជួបពិភាក្សា ។ ទោះយ៉ាងណា ចិនដែលមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ និងបានទិញប្រេងយ៉ាងច្រើនពីអ៊ីរ៉ង់ មិនបានរិះគន់អ៊ីរ៉ង់ប្រមូលប្រាក់ពីកប៉ាល់ដឹកទំនិញទេ ។

ការចរចារវាងអាមេរិកជាមួយអ៊ីរ៉ង់នៅតែជាប់គាំង ដោយអាមេរិកកំណត់ឱ្យអ៊ីរ៉ង់បញ្ឈប់គម្រោងអាវុធនុយក្លេអ៊េរ និងបញ្ឈប់ការបិទឈូងសមុទ្រ Hormuz ខណៈអ៊ីរ៉ង់ស្នើឱ្យអាមេរិកសងប្រាក់សំណងការខូចខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងសង្គ្រាមមកឱ្យខ្លួន, បញ្ឈប់ការឡោមព័ទ្ធផ្លូវសមុទ្រ និងបញ្ឈប់សង្គ្រាមនៅគ្រប់តំបន់ រួមទាំងនៅប្រទេសលីបង់ ដែលអ៊ីស្រាអែលកំពុងវាយប្រហារយ៉ាងខ្លាំង ប៉ុន្តែត្រូវបានលោកប្រធានាធិបតី Trump បដិសេធការស្នើសុំនេះកាលពីថ្ងៃទី១១ ខែឧសភា ។

គួរបញ្ជាក់ថា លោកប្រធានាធិបតី Trump មានគម្រោងបំពេញទស្សនកិច្ចទៅប្រទេសចិន ចំនួន៣ថ្ងៃ (ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦) តាមការអញ្ជើញរបស់ប្រធានាធិបតីចិន លោក Xi ដើម្បីពិភាក្សាលើរបៀបវារៈសំខាន់ៗ រួមមាន ៖ ជម្លោះពាណិជ្ជកម្ម, ស្ថានភាពសង្គ្រាមនៅអ៊ីរ៉ង់, បញ្ហាតៃវ៉ាន់, កិច្ចព្រមព្រៀងរ៉ែកម្រ, បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) និងការគ្រប់គ្រងអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ៕

កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងបណ្តាញសង្គមប្រទេសថៃ ទាំង Facebook និង TikTok បានបែកធ្លាយសារសំឡេងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក Anutin Charnvirakul ហើយត្រូវបានពលរដ្ឋចែកចាយទូទាំងប្រទេស ដែលក្នុងសារសំឡេងនេះ លោក Anutin និយាយថា ត្រូវតែបើកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃឱ្យបាននាដើមខែមិថុនាខាងមុខ ប្រសិនបើមិនបើកទេ សេដ្ឋកិច្ចថៃនឹងធ្លាក់ចុះដុនដាបមិនខាន ប៉ុន្តែរង់ចាំឱ្យសភាពការណ៍ស្ងប់ស្ងាត់សិន ពីព្រោះពេលនេះ ពលរដ្ឋថៃកំពុងតែចាប់អារម្មណ៍ ដោយលោកបញ្ជាក់ថា ធ្វើតាមបទបញ្ជាថ្នាក់លើ ។ សារសំឡេងនេះត្រូវបានពលរដ្ឋថៃចែកចាយពេញប្រទេស និងបង្ហាញការខកចិត្តជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីរបស់ខ្លួន ។

ក្នុងសារសំឡេងបែកធ្លាយ នាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃ លោក Anutin និយាយច្បាស់ៗពីថ្នាក់លើបានចេញបទបញ្ជាមកកាន់លោក ធ្វើយ៉ាងណា បើកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃឡើងវិញឱ្យបាននាដើមខែមិថុនាខាងមុខ ដោយលោកបញ្ជាក់ថា ៖ «តើឱ្យឆ្លើយតបថាម៉េច បើថ្នាក់លើចេញបទបញ្ជាមកបែបនេះ លោកត្រូវតែអនុវត្តតាម ។ ការបើកច្រកព្រំដែន គឺត្រូវរង់ចាំឱ្យសភាពការណ៍ស្ងប់ស្ងាត់សិន ពីព្រោះពលរដ្ឋកំពុងតែតាមដានរឿងនេះ ប្រសិនបើបញ្ជាឱ្យបើក លោកនឹងបើក ប៉ុន្តែនឹងមិនបើកគ្រប់ច្រកទេ គឺអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀង ឬបទបញ្ញត្តិដែលបានកំណត់ទុក លោករំពឹងថា ច្រកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃត្រូវតែបើកឱ្យបាននាដើមខែមិថុនា បើមិនដូច្នោះទេ សេដ្ឋកិច្ចថៃនឹងធ្លាក់ចុះដុនដាបមិនខាន មានតែរង់ចាំឱ្យសភាពការណ៍ស្ងប់ស្ងាត់» ។

សារសំឡេងរបស់លោក Anutin ត្រូវបានពលរដ្ឋចែកចាយនៅទូទាំងប្រទេសកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា និងមិនពេញចិត្តដែលនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃរង់ចាំឱកាសល្អមកដល់ នឹងឈានទៅបើកព្រំដែនស្តារទំនាក់ទំនងល្អជាមួយកម្ពុជាឡើងវិញ ពីព្រោះខុសពីការសន្យាក្នុងពេលរកសំឡេងឆ្នោត ។ មនុស្សភាគច្រើនជឿជាក់ វាជាសំឡេងរបស់លោក Anutin និយាយច្បាស់ៗពីការបើកព្រំដែន ខណៈមតិខ្លះទៀតថា មិនមែនជាសំឡេងរបស់លោកនោះទេ អាចជាសំឡេងបង្កើតឡើងដោយបច្ចេកវិទ្យា AI ។

បើទោះជាពលរដ្ឋបានរិះគន់សារសំឡេងនេះខ្លាំងៗក្តី ប៉ុន្តែរហូតមកដល់ព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ខែឧសភា លោក Anutin មិនទាន់ចេញមកស្រាយបំភ្លឺថា តើជាសំឡេងរបស់ខ្លួនពិតប្រាកដ ឬក៏ជាសំឡេងបង្កើតឡើងដោយបច្ចេកវិទ្យា AI ដែលធ្វើឱ្យពលរដ្ឋនៅតែមានចម្ងល់ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ថៃបានសម្រេចជាឯកតោភាគីបិទច្រកព្រំដែនផ្លូវគោកទាំងអស់នៅខេត្តទាំង៧ ជាមួយកម្ពុជា ក្រោមហេតុផលការពារសន្តិសុខជាតិ និងចោទប្រកាន់ថា កម្ពុជាជាទីតាំងឆបោក អនឡាញ ។ ពេលនោះ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ បានបញ្ជាឱ្យបិទខ្ទប់ការនាំចេញទំនិញមកកម្ពុជា និងកៀរគរប្រទេសផ្សេងៗក្នុងតំបន់អាស៊ាន និងអន្តរជាតិ ឱ្យចូលរួមបង្ក្រាបការឆបោកអនឡាញ ដែលលោកស្រីចោទថា មានទីតាំងនៅកម្ពុជា ។

មុនពេលថៃសម្រេចបិទច្រកព្រំដែនផ្លូវគោកទាំងអស់ ថៃបានគំរាមកំហែងកម្ពុជាជាច្រើនលើក ដោយកាត់ផ្តាច់ការផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈ និងសេវាអ៊ីនធើរណេត ជាដើម ។ លើសពីនេះ ក្រសួងការបរទេសថៃបានកោះហៅឯកអគ្គរាជទូតបស់ខ្លួននៅរាជធានីភ្នំពេញ ឱ្យត្រឡប់ទៅប្រទេសថៃជាបន្ទាន់ ក្នុងអំឡុងពេលថៃកំពុងមានភាពតានខ្លាំងជាមួយកម្ពុជាពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាព្រំដែនកាលពីឆ្នាំ២០២៥ ។

គិតត្រឹមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ច្រកព្រំដែនផ្លូវគោកទាំងអស់រវាងកម្ពុជា និងថៃ នៅតែបន្តបិទដដែល បន្ទាប់ពីថៃបិទជាឯកតោភាគី ដោយអាជ្ញាធរថៃបានបញ្ជាក់ជាច្រើនលើកនៅឆ្នាំ២០២៦ ថា មិនទាន់មានគម្រោងបើកច្រកព្រំដែនឡើងវិញភ្លាមៗទេ ដោយសារបញ្ហាសន្តិសុខជាតិ ។ ការបិទច្រកព្រំដែននេះបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើវិស័យទេសចរណ៍ និងសេដ្ឋកិច្ចថៃ បាត់បង់ចំណូល និងប៉ះពាល់ការដឹកជញ្ជូនទំនិញឆ្លងកាត់ព្រំដែន ៕