ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ៖ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងបានអំពាវនាវឱ្យអង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) ចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងការជួ.ញដូរមនុស្សទ្រង់ទ្រាយធំក្នុងតំបន់អាស៊ានក្រោយពីនិស្សិតកូរ៉េខាងត្បូងម្នាក់បាត់បង់ជីវិ.តដោយសារគាំងបេះដូងក្រោយការធ្វើទារុ.ណកម្មកាលពីដើមខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ នៅលើភ្នំបូកគោ ខេត្តកំពត និងមានពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូងផ្សេងទៀតចាញ់បោក ត្រូវបង្ខំឱ្យធ្វើការក្នុងបណ្តាញឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យានៅកម្ពុជា ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន The Korea Herald កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

លោក ឃីម ឆាំងជីន (Kim Sang-jin) ឯកអគ្គរដ្ឋទូតរងកូរ៉េខាងត្បូងប្រចាំអង្គការសហប្រជាជាតិ បាននិយាយពីការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាក្នុងអំឡុងកិច្ចប្រជុំលើកទី៣ នៃមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិថា ស្ថានការណ៍នេះធ្វើឱ្យពលរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូងបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងបន្ទាប់ពីមានអំពើឧក្រិដ្ឋកម្មពាក់ព័ន្ធនឹងការជួញដូរមនុស្ស ការឃុំខ្លួន និងធ្វើទារុណកម្មរាងកាយ ដែលជាទង្វើរបស់បណ្តាញក្រុមឆបោកអនឡាញនៅកម្ពុជា ដែលមានគោលដៅមកលើជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូង ។

ឧក្រិដ្ឋកម្មនេះមានទំនាក់ទំនងកាន់តែខ្លាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែនថ្មី ដូចជា ៖ ការឆបោកតាមអនឡាញបានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលមានជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូង និងជនជាតិផ្សេងៗក្លាយជាជនរងគ្រោះ ដូច្នេះ ប្រទេសនានាគួរសហការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ។ ការមិនអើពើនឹងបញ្ហានេះ គឺជាការបោះបង់ទំនួលខុសត្រូវរួមគ្នា ដែលនាំឱ្យមានការខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ មនុស្សបាត់ខ្លួន និងជនរងគ្រោះបាត់បង់ជីវិតជាច្រើន ។ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកប្រធានាធិបតី Lee Jae Myung បានបង្កើតវិធានការរឹតបន្តឹងដើម្បីទប់ស្កាត់ការប្រកាសការងារក្លែងក្លាយដែលឆបោកឱ្យជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូងធ្វើដំណើរទៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែពេលទៅដល់បែរជាឃុំខ្លួន និងបង្ខំឱ្យធ្វើការក្នុងបណ្តាញឆបោកអនឡាញ ។

តាមទិន្នន័យរបស់ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូង គឺមានជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូងបាត់ការទំនាក់ទំនង ឬត្រូវឃុំខ្លួននៅកម្ពុជា មានចំនួនកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំកន្លងមក ។ តាមការប៉ាន់ប្រមាណរបស់ភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍សម្ងាត់កូរ៉េខាងត្បូង (NIS) អាចមានជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូងរហូតដល់ជាង១,០០០នាក់ ត្រូវបានក្រុមឆបោកអនឡាញឃុំខ្លួននៅកម្ពុជា បើទោះជាគ្មានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ថា ជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូងទាំងអស់ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងឧក្រិដ្ឋកម្មក្តី ។

ចំណែករាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមានឆន្ទៈបង្ការ ទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសឆ្លងដែនគ្រប់ប្រភេទ ដែលជាបទល្មើសរួមរបស់មនុស្សជាតិ តម្រូវឱ្យប្រទេសនីមួយៗចាំបាច់សហការគ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងបទល្មើស ។ កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាបានអនុញ្ញាតឱ្យលោកស្រី Kim Jina អនុរដ្ឋមន្ត្រីទី២ នៃក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងចូលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារនៅវិមានសន្តិភាព ។

ក្នុងឱកាសនេះ លោកស្រីនិយាយពីការប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ជាពិសេស ការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាកន្លងមកថា សមត្ថកិច្ចប្រទេសទាំងពីរបានសហការគ្នាជាច្រើន ប៉ុន្តែប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយពុំផ្សាយព័ត៌មានទាំងនេះឱ្យពេញលេញ ដូច្នេះ ទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រីពេលនេះ នឹងរួមចំណែកកាត់បន្ថយការភាន់ច្រឡំតាមបណ្តាញសារព័ត៌មានដោយសារការផ្សាយព័ត៌មានមិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងរួមចំណែកពង្រឹង ពង្រីកទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហការទ្វេភាគីឱ្យរឹងមាំ រួមគ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន រួមទាំងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ។

ដោយឡែក ក្នុងជំនួបជាមួយឯកឧត្តមអភិសន្តិបណ្ឌិត ស សុខា ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃនារសៀលថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា លោកស្រី Kim Jina អនុរដ្ឋមន្ត្រីទី២ នៃក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងថា ការពិត ឧក្រិដ្ឋជននៃអំពើឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញមានខ្សែបណ្ដាញធ្វើសកម្មភាពទូលំទូលាយចេញពីគ្រប់ទីកន្លែង និងបណ្ដាលឱ្យមានជនរងគ្រោះស្ទើរគ្រប់ប្រទេស ដែលទាមទារជាចាំបាច់នូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដោះស្រាយទ្វេភាគី ឬជាសកល» ៕

ប្រទេសចិន ៖ ចិនបានបង្ហាញពីគោលជំហរជាថ្មីជួយកម្ពុជា-ថៃចរចាដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែននៅម៉ាឡេស៊ី ព្រមទាំងគាំទ្រតួនាទីរបស់ម៉ាឡេស៊ីក្នុងឋានៈជាប្រធានអាស៊ាន ។ ការបង្ហាញគោលជំហររបស់ចិនក្រោយពីសារព័ត៌មាននានាចុះផ្សាយថា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump ជំរុញឱ្យកម្ពុជា-ថៃចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាននៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងបដិសេធការចូលរួមរបស់ចិន ។

តាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានចិន Global Times កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ លោក លីន ជៀន អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិនបានបញ្ជាក់ពីគោលជំហរចិនគាំទ្រកម្ពុជា-ថៃដោះស្រាយជម្លោះព្រំដែនតាមរយៈការចរចា និងពិភាក្សា ។ ការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិន បន្ទាប់ពីមានសំណួរពីគោលជំហរចិនចំពោះការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃ ដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump ត្រៀមខ្លួនធ្វើសាក្សីក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខា និងបដិសេធវត្តមានចិន ។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសចិននិយាយថា ក្នុងឋានៈចិនជាប្រទេសជិតខាងមិនអាចកាត់ផ្តាច់ទំនាក់ទំនងពីប្រទេសទាំងពីរ ចិនសង្ឃឹមកម្ពុជា-ថៃនឹងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការចរចាដោយស្មើភាព រួមទាំងស្វែងរកដំណោះស្រាយប្រកបដោយនិរន្តរភាពមានការទទួលស្គាល់ពីប្រទេសទាំងពីរ ។ តាំងពីមានវិវាទនៅតំបន់ព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរ ចិនបានជំរុញសន្តិភាព និងអំណោយផលដល់ការចរចា ។ ចិននៅតែប្រកាន់គោលជំហរបន្តជំរុញការចរចាសន្តិភាពដើម្បីឱ្យប្រទេសទាំងពីរស្តារទំនុកចិត្តទៅវិញទៅមក គោរពបទឈប់បាញ់ ដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធី ហើយចិនគាំទ្រម៉ាឡេស៊ីក្នុងការបំពេញតួនាទីជាប្រធានអាស៊ាន ។

ចិនមានគោលជំហរជំរុញសន្តិភាព និងកាត់បន្ថយស្ថានការណ៍តានតឹងរហូតមក ដោយមើលឃើញកម្ពុជា-ថៃជាប្រទេសជិតខាងគ្នា និងជាមិត្តរបស់ចិន ។ ចិនសោកស្តាយយ៉ាងខ្លាំងចំពោះពលរដ្ឋរងរបួស និងស្លាប់ដោយសារសង្គ្រាមកម្ពុជា-ថៃ ហេតុនេះ កម្ពុជា-ថៃត្រូវចរចាស្វែងរកសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងសន្តិសុខក្នុងតំបន់ ។ ចិនរំពឹងកម្ពុជា-ថៃគិតពីផលប្រយោជន៍របស់ពលរដ្ឋ អត់ធ្មត់ក្នុងនាមជាប្រទេសជិតខាងល្អ គោរពបទឈប់បាញ់ ស្តារសន្តិភាព សុវត្ថិភាពនៅតំបន់ព្រំដែនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ពីព្រោះកម្ពុជា-ថៃជាសមាជិកសំខាន់របស់អាស៊ាន ខណៈអាស៊ានព្យាយាមជំរុញឱ្យប្រទេសទាំងពីរគោរពបទឈប់បាញ់ ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Trump បានជំរុញឱ្យកម្ពុជា-ថៃចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយលោកប្រាថ្នាចង់ឃើញប្រទេសទាំងពីរមានសន្តិភាពពេញលេញ និងត្រៀមខ្លួនចូលរួមធ្វើជាសាក្សីក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខានេះ ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលថៃថា អាមេរិកដាក់សម្ពាធឱ្យខ្លួនចុះហត្ថលេខាសន្តិភាព និងទាមទារឱ្យកម្ពុជាគោរពលក្ខខណ្ឌ៤ចំណុច រួមមាន ៖ ១-ដកថយកម្លាំងទ័ពចេញពីតំបន់ព្រំដែន ២-ដកថយសព្វាវុធធុនធ្ងន់ ៣-បោសសម្អាតមីន និង៤-បង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន រួមទាំងជម្លៀសពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីតំបន់ព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ បើមិនដូច្នោះទេ នឹងគ្មានការចុះហត្ថលេខាទេ ។

តាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាឡេស៊ីនៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា លោក Trump នឹងធ្វើដំណើរទៅម៉ាឡេស៊ីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ដើម្បីចូលរួមពិធីចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពកម្ពុជា-ថៃក្នុងអំឡុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ចាប់ថ្ងៃទី២៦ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ។ នេះជាស្ថានភាពវិវត្តន៍ថ្មីនៃវិវាទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលបានកើតឡើងអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ ក្រោយការផ្តើមវាយប្រហារយ៉ាងបំពានពីសំណាក់កងទ័ពថៃមកលើអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយថៃចាប់ផ្តើមធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានរំលោភអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជានៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ៕

ប្រទេសចិន ៖ ក្រុមហ៊ុនរថយន្តចិន BYD ត្រៀមប្រមូលរថយន្តត្រឡប់មកវិញយ៉ាងច្រើនបំផុតរហូតដល់ជាង១សែនគ្រឿង (១១៥,០០០គ្រឿង) ក្រោយពីរកឃើញរថយន្តមានហានិភ័យជាច្រើន ដូចជា ៖ បញ្ហារចនាម៉ូដ ចង្កូត និងថ្មរថយន្តមានបញ្ហា ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

សារព័ត៌មានរ៉យទ័ររាយការណ៍នៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ថា ក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តចិន BYD ត្រៀមប្រមូលរថយន្តមកវិញ ដូចជា ៖ រថយន្តម៉ាក Tang និងម៉ាក Yuan Pro ចំនួន១១៥,០០០គ្រឿង ដែលផលិតចាប់ពីឆ្នាំ២០១៥ ដល់ឆ្នាំ២០២២ ដែលនេះជាការប្រមូលរថយន្តត្រឡប់មកវិញច្រើនបំផុតមិនធ្លាប់មាន ។

តាមការអះអាងរបស់ភ្នាក់ងារគ្រប់គ្រងទីផ្សារប្រទេសចិន គឺការប្រមូលរថយន្តលើកនេះ ដោយសាររកឃើញមានបញ្ហារចនាម៉ូដ និងហានិភ័យពាក់ព័ន្ធនឹងថ្មរថយន្ត ។ ក្រុមហ៊ុន BYD បានដាក់លិខិតទៅកាន់ការិយាល័យគ្រប់គ្រងទីផ្សារចិន ដើម្បីប្រមូលរថយន្តម៉ាក Tang ចំនួន៤៤,៥៣៥គ្រឿង ដែលផលិតចាប់ពីខែមីនា ឆ្នាំ២០១៥ រហូតដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧ ដោយសារមានបញ្ហារចនាម៉ូដ និងការដំឡើងរថយន្តផ្នែកខ្លះអាចធ្វើឱ្យរថយន្តដំណើរការខុសប្រក្រតី ។

ក្រៅពីនេះ ក្រុមហ៊ុនក៏បានប្រមូលរថយន្តម៉ាក Yuan Pro ចំនួន៧១,២៤៨គ្រឿង ដែលផលិតចាប់ពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២១ ដល់ខែសីហា ឆ្នាំ២០២២ ផងដែរ ដោយសារថ្មរថយន្តមានបញ្ហា ។ ក្រុមហ៊ុនថែមទាំអប្រមូលរថយន្ត SUV ចំនួន៦,៨៤៣គ្រឿងទៀត ពីព្រោះបារម្ភពីភ្លើងឆេះរថយន្ត ។

គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមហ៊ុន BYD បានប្រមូលរថយន្តអគ្គិសនីម៉ាក Dolphin និងម៉ាក Yuan Plus ស្មើជិត៩៧,០០០គ្រឿង ដោយសាររថយន្តមានបញ្ហាចង្កូត និងប្រឈមជាមួយភ្លើងឆេះ ៕

កាន់តែផ្គើ.នលែងខ្លាចការថ្កោលទោ.សពីអន្តរជាតិ! ក្រោយផ្អាកសកម្មភាពតម្លង់ពលរដ្ឋខ្មែរបានតែប៉ុន្មានថ្ងៃ ពេលនេះក្រុមជ្រុលនិយមថៃបាននាំក្រុមឡានដែលបំពាក់ទៅដោយប្រព័ន្ធសម្លេងលឺខ្លាំងៗទៅបានណងចាន់ទាំងថ្ងៃ ដើម្បីរំខានពលរដ្ឋខ្មែរដែលរស់នៅភូមិជោគជ័យក្បែរនោះ។

យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ Khaosod នៅរសៀលថ្ងៃទី១៧ ខែតុលានេះ បានឲ្យដឹងថា រថយន្តមួយក្រុមដែលមានបំពាក់មេក្រូបំពងសម្លេងធំៗបានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅបានណងចាន់ ស្រុកខកស៊ុង ខេត្តស្រះកែវ នៅរសៀលថ្ងៃសុក្រ ក្រោមយុទ្ធនាការចាក់សម្លេងរំខានពេញមួយថ្ងៃឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរស្ដាប់។

ក្រុមជ្រុលនិយមខាងលើនេះ បានប្រកាសថានៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ ពួកគេនឹងចាក់បញ្ចាំងភាពយន្តឯកសារស្ដីពីគុណបំណាច់របស់ថៃលើជនភៀសសឹកកម្ពុជាកន្លងមក ជាមួយនឹងសម្លេងខ្លាំងៗ សម្រាប់ឲ្យអ្នកទន្ទ្រានដែនអធិបតេយ្យភាពថៃស្តាប់ពេញមួយថ្ងៃ។ សកម្មភាពនេះនឹងប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីថ្ងៃទី១៧ តុលា ដល់ថ្ងៃទី១៩ តុលា ។

គួររំលឹកថា កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែតុលា កន្លងមក មេចលនាជ្រុលនិយមថៃ គឺបុគ្គល កាន់ ចមផ្លាង បានដឹកនាំចលនាបំពងសម្លេងរំខានលើពលរដ្ឋខ្មែរចំនួន ៤យប់ជាប់ៗគ្នាម្ដងរួចហើយ ប៉ុន្តែសកម្មភាពនេះត្រូវបានសមាជិកព្រឹទ្ធសភា អ្នកនយោបាយ និងពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនរិះគន់ ឲ្យបញ្ឈប់ទៅវិញ ក្រោយវាបង្ហាញពីភាពអមនុស្សធម៌ និងបំពានសិទ្ធិមនុស្សយ៉ាងខ្លាំង ដែលអាចនាំឲ្យថៃស្អុ.យឈ្មោះនៅលើឆាកអន្តរជាតិបាន។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សារជាតិជាមនុស្សគ្មានគុណធម៌ និងមិនគោរពកផតខ្លាចច្បាប់អន្តរជាតិនៅតែមាននៅក្នុងចិត្តរបស់ពលរដ្ឋថៃជាច្រើនផ្សេងទៀត ដោយពួកគេមិនអាចទប់អារម្មណ៍ឲ្យនៅស្ងៀមៗ មិនបៀតបៀនអ្នកដទៃបាននោះទេ ពេលនេះក៏បានប្រមូលផ្ដុំគ្នាសារជាថ្មីដើម្បីធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពលរដ្ឋខ្មែរ។

ដូច្នេះយើងមានតែរង់ចាំមើលជាបន្តទៀតថា តើរដ្ឋាភិបាលថៃនឹងឈរឱបដៃមើលពលរដ្ឋរបស់ខ្លួននាំឈ្មោះប្រទេសធ្លាក់រណ្ដៅតាមរយៈសកម្មភាពខ្វះការគិតពិចារណាបែបនេះ ឬមួយយ៉ាងណា៕

ប្រទេសថៃ ៖ លោក អនុថីន ឆាន់វីរៈគូន នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃបានស្នើឱ្យកម្ពុជាអនុវត្តលក្ខខណ្ឌ៤ចំណុចរបស់ថៃ ប្រសិនបើកម្ពុជាមិនអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌទាំង៤ គឺនឹងគ្មានការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា តាមការជំរុញរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកទេ ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃនៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump បានជំរុញឱ្យកម្ពុជា-ថៃចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពនៅកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយសារលោកប្រាថ្នាចង់ឃើញប្រទេសទាំងពីរមានសន្តិភាពពេញលេញ ហើយលោកត្រៀមខ្លួនចូលរួមធ្វើជាសាក្សីក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខានេះ ។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលថៃបែរជាថា អាមេរិកដាក់សម្ពាធឱ្យថៃចុះហត្ថលេខាសន្តិភាព និងទាមទារឱ្យកម្ពុជាគោរពលក្ខខណ្ឌ៤ចំណុចរបស់ខ្លួនជាមុន បើមិនដូច្នោះទេ នឹងគ្មានការចុះហត្ថលេខាឡើយ ។

តាមការលើកឡើងរបស់អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ លោក សិរិផុង អាំងខាសាគុនកៀត គឺនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន នៅតែប្រកាន់គោលជំហរឱ្យកម្ពុជាអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌ៤ចំណុចរបស់ថៃ មិនមែនអនុវត្តតែលក្ខខណ្ឌខ្លះៗទេ ទើបថៃយល់ព្រមចុះហត្ថលេខាសន្តិភាពនៅម៉ាឡេស៊ី ។ រីឯការលុបចោលអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ គឺត្រូវរង់ចាំចាប់ពី១ខែ ទៅ២ខែទៀត ទើបមានការសម្រេចចិត្ត ។

នាវេលាម៉ោង១២និង១៥នាទី នៅថ្ងៃទី១៧ ខែតុលា អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាលថៃ លោក សិរិផុង បាននិយាយពីការលុបអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា (MOU) ឆ្នាំ២០០០ និងឆ្នាំ២០០១ គឺចាប់ពី១ខែ ទៅ២ខែទៀតនឹងដឹងថា តើថៃចាត់វិធានការបែបណាចំពោះ MOU ទាំង២ច្បាប់ ។ ក្រៅពីនេះ លោកលើកឡើងពីក្រសួងការបរទេសថៃចរចាជាមួយកម្ពុជា ថាតើមានគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិអ្វីខ្លះ ។

នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុថីន នឹងធ្វើដំណើរទៅចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ ។ បន្ទាប់មក នៅថ្ងៃទី២៩ ខែតុលា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃនឹងធ្វើដំណើរទៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីចូលរួមកិច្ចប្រជុំសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក (APEC) ។

ការចុះហត្ថលេខាសន្តិភាពជាមួយកម្ពុជានៅម៉ាឡេស៊ី គឺនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃស្នើឱ្យកម្ពុជាអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌ៤ចំណុច រួមមាន ៖ ១-ការដកថយកម្លាំងទ័ពចេញពីតំបន់ព្រំដែន ២-ការដកថយសព្វាវុធធុនធ្ងន់ ៣-ការបោសសម្អាតមីន និង៤-បង្ក្រាបឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន រួមទាំងជម្លៀសពលរដ្ឋខ្មែរចេញពីតំបន់ព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ ។ ហេតុនេះ កម្ពុជាត្រូវតែយល់ព្រមអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌ៤ចំណុចនេះ ទើបឈានទៅរកការចរចា ។

តាមការបញ្ជាក់របស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម៉ាឡេស៊ីនៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា កន្លងមក ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក Donald Trump នឹងធ្វើដំណើរទៅម៉ាឡេស៊ីថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ដើម្បីចូលរួមពិធីចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងកម្ពុជានិងថៃ ក្នុងអំឡុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន ដែលនឹងប្រព្រឹត្តចាប់ថ្ងៃទី២៦ ដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែតុលា ។ នេះជាស្ថានភាពវិវត្តន៍ថ្មីនៃវិវាទព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលបានកើតឡើងអស់រយៈពេលជាច្រើនខែ ក្រោយការផ្តើមវាយប្រហារយ៉ាងបំពានពីសំណាក់កងទ័ពថៃមកលើអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយថៃចាប់ផ្តើមធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានរំលោភអធិបតេយ្យភាពកម្ពុជានៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥ ៕

ឥណ្ឌូណេស៊ី បានបង្កភាពភ្ញាក់ផ្អើលនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន ក្រោយពីប្រកាសផែនការទិញយន្តហោះចម្បាំង Chengdu J-10C ចំនួន៤២គ្រឿង ពីប្រទេសចិន។

ការទិញយន្តដ៏ច្រើននេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធនិងបង្ហាញសាច់ដុំរបស់ឥណ្ឌូនេសុីក្នុងតំបន់អាសុីអាគ្នេយ៍។

Chengdu J-10C ហោះបានក្នុងល្បឿន២៣២៧គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង ដោយអាចបំពាក់មកជាមួយមីសុីលប្រភេទ PL បានរហូតដល់៧តោន។

កេរ្តិ៍ឈ្មោះយន្តហោះនេះល្បីរន្ទឺខ្លាំង ក្រោយពីប៉ាគីស្ថាន បានប្រើវា បាញ់ទម្លាក់យន្តហោះឥណ្ឌា Rafale ជាច្រើនគ្រឿងដែលផលិតឡើងដោយប្រទេសបារាំង។

សូមរំលឹកថា កាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥កន្លងទៅ ប្រទេសឥណ្ឌូណេសុី ក៍បានបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀង ទិញយន្តហោះចម្បាំង KAAN ចំនួន៤៨គ្រឿងពីប្រទេសតួកគីយ៉េផងដែរ៕

DF-61 ជាមីសុីលអន្តរទ្វីបជំនាន់ចុងក្រោយគេបង្អស់របស់ចិន ដែលត្រូវបានដាក់សម្ញែងកាលពីខែកញ្ញាកន្លងទៅក្នុងអំឡុងពិធីគំរប់ខួបជ័យជំនះទៅលើកងទ័ពជប៉ុន។

មីសុីលនេះ អាចបាញ់បានចម្ងាយ១៥០០០គីឡូម៉ែត្រ ដោយចាយពេលប្រមាណជា២០នាទី ពីទីក្រុងប៉េកាំង បាញ់ដល់រដ្ឋវ៉ាសុីតោនរបស់អាមេរិក។

DF-61 អាចផ្ទុកក្បាលគ្រាប់នុយក្លេរអ៊ែរចំនួន៦០គ្រាប់ និងជាពិសេសបំពាក់មកជាមួយគ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែន ដែលមានតែមួយគត់នៅលើពិភពលោក។

វាមានល្បឿនលឿនខ្លាំងរហូតដល់​ Mach ៥៥ ឬស្មើនឹងប្រមាណជា៦៧០០០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង ដែលអាចអនុញ្ញាតឱ្យវាវាយប្រហារទៅលើគោលដៅបានគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងពិភពលោក ត្រឹមរយៈពេល៣០នាទី។

មីសុីល DF-61 ត្រូវបានគេផលិតឡើង ដើម្បីស្នងតំណាងមីសុីល DF-41 ដែលអាចបាញ់បានរយៈចម្ងាយត្រឹម១២០០០គីឡូម៉ែត្រ៕

ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ៖ ភ្ញៀវទេសចរកូរ៉េខាងត្បូងបានលុបចោលដំណើរកម្សាន្តមកកម្ពុជា និងប្រទេសជិតខាងដូចជា ថៃ វៀតណាម និងឡាវ ដោយសារបារម្ភពីការឆបោ.កតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងការជួ.ញដូរមនុស្ស ។ ការបារម្ភពីសុវត្ថិភាពយ៉ាងខ្លាំងនេះ ក្រោយពីសារព័ត៌មាននានាចុះផ្សាយពីនិស្សិតកូរ៉េខាងត្បូងម្នាក់ ភេទប្រុស អាយុ២២ឆ្នាំ ស្លា.ប់ដោយសារគាំងបេះដូងក្រោយការធ្វើទារុ.ណកម្មក្នុងករណីឆបោ.កតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យានៅខេត្តកំពត ។

កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ កូរ៉េខាងត្បូងបានហាមពលរដ្ឋរបស់ខ្លួនធ្វើដំណើរមកភ្នំបូកគោ ទីក្រុងបាវិត និងទីក្រុងប៉ោយប៉ែត ដែលកូរ៉េខាងត្បូងគិតថា គឺជាទីតាំងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ដែលបម្រាមនេះធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍កូរ៉េខាងត្បូងដែលរៀបចំដំណើរកម្សាន្តមកកម្ពុជា ។ ក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងបញ្ជាក់ថា បើជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូងធ្វើដំណើរ ឬស្នាក់នៅតំបន់ទាំងនេះអាចមានទោស ដូច្នេះ សូមឱ្យពលរដ្ឋដែលមានគម្រោងធ្វើដំណើរទៅតំបន់ទាំងនេះ លុបចោលការធ្វើដំណើរ ។

ភ្ញៀវទេសចរកូរ៉េខាងត្បូងមិនត្រឹមតែលុបចោលដំណើរកម្សាន្តមកកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែពួកគេក៏បានលុបចោលការធ្វើដំណើរមកប្រទេសជិតខាងផងដែរដូចជា ៖ ថៃ វៀតណាម និងឡាវ ដោយសារបារម្ភអាចក្លាយជាជនរងគ្រោះការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ។

លោក ផាក់ យ៉ងឈូ អាយុ៤៦ឆ្នាំ ភ្ញៀវទេសចរកូរ៉េខាងត្បូងបាននិយាយប្រាប់កាសែត Korea JoongAng Daily ថា ខ្លួននិងគ្រួសារបានលុបចោលដំណើរកម្សាន្តទៅទីក្រុងដាណាង ប្រទេសវៀតណាម ក្រោយទទួលបានព័ត៌មានក្រុមឆបោកអនឡាញប្តូរទីតាំងពីកម្ពុជា ទៅវៀតណាម ។ ការបារម្ភពីសុវត្ថិភាព គឺសំខាន់ណាស់ យើងមានគម្រោងទៅលេងកោះសេជូ ឬប្រទេសជប៉ុនវិញ ។

ក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍នៅទីក្រុងសេអ៊ូលរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដោយសារការលុបចោលដំណើរកម្សាន្ត ក្នុងនោះក្រុមហ៊ុនទេសចរណ៍កូរ៉េមួយប្រាប់ថា តាមធម្មតា ចាប់ពីខែធ្នូ ដល់ខែកុម្ភៈ មានជនជាតិកូរ៉េខាងត្បូងកក់ដំណើរកម្សាន្តទៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែក្រោយមានព័ត៌មាននិស្សិតកូរ៉េខាងត្បូងស្លាប់ គឺគ្មានអ្នកកក់ដំណើរកម្សាន្តទេ ខណៈអ្នកកក់រួចហើយ ទូរស័ព្ទមកសួរក្រុមហ៊ុន តើតំបន់ទេសចរណ៍នានាមានសុវត្ថិភាពដែរឬទេ? យើងព្យាយាមពន្យល់ពួកគេឱ្យមានទំនុកចិត្តលើតំបន់ទេសចរណ៍មានសុវត្ថិភាព ។

គួរបញ្ជាក់ថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមានឆន្ទៈក្នុងការបង្ការ ទប់ស្កាត់ និងបង្ក្រាបបទល្មើសឆ្លងដែនគ្រប់ប្រភេទ ដែលជាបទល្មើសរួមរបស់មនុស្សជាតិ តម្រូវឱ្យប្រទេសនីមួយៗចាំបាច់សហការគ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងបទល្មើសនេះ ជាជាងការឆ្លៀតកេងចំណេញពីការរងគ្រោះរបស់ពលរដ្ឋខ្លួន ដោយទម្លាក់បន្ទុកទៅលើប្រទេសណាមួយ ។

កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជាបានអនុញ្ញាតឱ្យលោកស្រី Kim Jina អនុរដ្ឋមន្ត្រីទី២ នៃក្រសួងការបរទេសកូរ៉េខាងត្បូងចូលជួបសម្តែងការគួរសម និងពិភាក្សាការងារនៅវិមានសន្តិភាព ។ ក្នុងឱកាសនេះ លោកស្រីលើកឡើងពីការប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន ជាពិសេស ការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាកន្លងមក ។

លោកស្រីថា សមត្ថកិច្ចប្រទេសទាំងពីរបានសហការគ្នាជាច្រើន ប៉ុន្តែប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយពុំបានផ្សាយព័ត៌មានទាំងនេះឱ្យពេញលេញ ដូច្នេះ ទស្សនកិច្ចរបស់លោកស្រីពេលនេះ នឹងរួមចំណែកកាត់បន្ថយការភាន់ច្រឡំតាមបណ្តាញសារព័ត៌មានដោយសារការផ្សាយព័ត៌មានមិនគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងរួមចំណែកពង្រឹង ពង្រីកទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហការទ្វេភាគីឱ្យរឹងមាំរួមគ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មឆ្លងដែន រួមទាំងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា ។

កន្លងមក កម្ពុជាបានចាប់ខ្លួន និងបញ្ជូនជនជាតិកូរ៉េចំនួន១៨០នាក់ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យាត្រឡប់ទៅកូរ៉េវិញ ។ បច្ចុប្បន្ន ជនជាតិកូរ៉េជាង៦០នាក់ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងករណីឆបោកតាមប្រព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា កំពុងរង់ចាំការបញ្ជូនត្រឡប់ទៅកូរ៉េវិញនាពេលឆាប់ៗ ៕