ស្របពេលដែល «ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព» ឬ The Board of Peace របស់លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ត្រាំ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងលើកកម្ពស់ការរក្សាសន្តិភាពជាសកល ជាពិសេសទាក់ទងនឹងផែនការបញ្ចប់សង្រ្គា.មនៅតំបន់ កាហ្សា សំណួរជាច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងការគ្រប់គ្រងលើក្រុមប្រឹក្សានេះក៏បានលេចឡើងមកដោយចង់ដឹងថា តើវានឹងនៅរក្សាដូចដើមឬទេប្រសិនបើគ្មានវត្តមានលោក ត្រាំ?

ជាការពិត «ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព» គឺជាអង្គការមួយ ដែលបានស្ថាបនាឡើងដោយប្រធានាធិបតីនៃសហរដ្ឋអាមេរិកលោក ដូណាល់ ត្រាំ, ដូច្នេះរាល់គោលការណ៍ និងការសម្រេចផ្សេងៗគឺសុទ្ធតែស្ថិតក្រោមអំណាចរបស់លោក ត្រាំ និងរដ្ឋបាលរបស់គាត់។ ក៏ប៉ុន្តែចុះប្រសិនបើគាត់ផុតអាណត្តជាប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ឬទទួលមរណភាពក្នុងអំឡុងពេលកាន់តួនាទីជាប្រធាននៃក្រុមប្រឹក្សានេះ តើវានឹងមានរឿងអ្វីកើតឡើង?

ដូច្នេះយើងមកដឹងពីចំណុចធំៗចំនួន ៤ សម្រាប់ការដឹកនាំក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព ដោយផ្អែកលើធម្មនុញ្ញ និងរបាយការណ៍បច្ចុប្បន្ន៖

១. តួនាទីរបស់លោក ត្រាំ មិនត្រូវបានចងភ្ជាប់ដោយជាមួយនឹងតំណែងជាប្រធានាធិបតីទេ៖ ធម្មនុញ្ញស្ថាបនិកនៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពតែងតាំងលោក ត្រាំ ផ្ទាល់ជាប្រធានរបស់ខ្លួន មិនមែនតំណែងប្រធានាធិបតីអាមេរិកនោះទេ។ នោះមានន័យថា បើទោះជាលោកចាកចេញពីតំណែងប្រធានាធិបតីក៏ដោយ ក៏លោកនៅតែជាប្រធានដដែល លុះត្រាតែលោកចុះចេញពីតំណែងនេះដោយខ្លួនឯង ឬមិនអាចបម្រើការបានដោយសារតែអសមត្ថភាព។
២. ច្បាប់ស្នងតំណែងគឺអាស្រ័យលើជម្រើសរបស់លោក ត្រាំ ៖ យោងតាមធម្មនុញ្ញ ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាពអាចតែងតាំងអ្នកស្នងតំណែងតាមការពេញចិត្តរបស់ខ្លួន។ ដូច្នេះប្រសិនបើលោកចុះចេញពីតំណែង ឬស្លា.ប់ បុគ្គលដែលត្រូវបានលោក ត្រាំ ជ្រើសរើសជាមុននោះ នឹងឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានបន្ត។ ចំណែកការដកតំណែងដោយក្រុមប្រឹក្សាភិបាល កើតឡើងតែក្នុងករណីអសមត្ថភាពប៉ុណ្ណោះ ហើយជាធម្មតាតម្រូវឱ្យមានការយល់ព្រមជាឯកច្ឆ័ន្ទពីក្រុមប្រឹក្សាភិបាលប្រតិបត្តិ។
៣. ប្រធានាធិបតីអាមេរិកនាពេលអនាគតមិនអាចឡើងកាន់តំណែងដោយស្វ័យប្រវត្តិបានទេ៖ ប្រធានាធិបតីអាមេរិកអាចធ្វើជាតំណាងផ្លូវការរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកទៅកាន់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិភាព ប៉ុន្តែតួនាទីនោះ គឺដាច់ដោយឡែកពីតំណែងប្រធានពិតប្រាកដ។ អ្នកស្នងតំណែងបន្ទាប់ ត្រូវតែចេញមកពីច្បាប់ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ក្រុមប្រឹក្សាភិបាល មិនមែនតាមរយៈការឡើងជាប្រធានាធិបតីថ្មីនោះទេ។
៤. ប្រសិនបើលោក ត្រាំ ស្លា.ប់ខណៈពេលដែលនៅតែជាប្រធាន៖ ក្នុងករណីនេះ ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនឹងមិនត្រូវបានរំសាយដោយស្វ័យប្រវត្តិទេ ពោលគឺដំណើរការស្នងតំណែងដែលបានចែងនៅក្នុងធម្មនុញ្ញនឹងត្រូវបានទាញឡើងមក៖ បុគ្គលដែលលោក ត្រាំ បានតែងតាំងពីមុន និងការសម្រេចចិត្តជាឯកច្ឆ័ន្ទណាមួយដោយក្រុមប្រឹក្សាភិបាលប្រតិបត្តិ នឹងទទួលបន្ទុកភាពជាអ្នកដឹកនាំបន្ទាប់។

សរុបមក ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសន្តិភាព ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីឱ្យភាពជាអ្នកដឹកនាំផ្ទាល់ខ្លួនរបស់លោក ត្រាំ ហើយអាចបន្តលើសពីតំណែងប្រធានាធិបតីរបស់គាត់ និងលើសពីបាត់បង់ជីវិតរបស់គាត់ទៅទៀត ប្រសិនបើអ្នកស្នងតំណែងដែលបានកំណត់រួចរាល់។ វានឹងមិនត្រូវបានរំលាយដោយស្វ័យប្រវត្តិទេ បើទោះបីជាគាត់លែងនៅក្នុងសេតវិមានទៀតក៏ដោយ៕

ប្រទេសថៃ ៖ តាមទិន្នន័យរបស់ឧស្សាហកម្មអាហារកែច្នៃប្រទេសថៃ កាលពីឆ្នាំ២០២៥ អាហារកែច្នៃថៃបានជួបវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរ ទាំងការនាំចេញទៅក្រៅប្រទេសធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារបាត់បង់ទីផ្សារកម្ពុជា បន្ទាប់ពីកងទ័ពថៃបង្កសង្គ្រា.មឈ្លានពា.នកម្ពុជាម្តងហើយម្តងទៀតធ្វើឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជាឈប់ទិញផលិតផលថៃ និងអាមេរិកដាក់សម្ពាធពន្ធទំនិញ ខណៈការលក់អាហារកែច្នៃក្នុងស្រុកមានកំណើនតិចតួច ។ កត្តាទាំងនេះបង្ហាញពីសេដ្ឋកិច្ចថៃធ្លាក់ចុះខ្លាំង បើធៀបជាមួយសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសជិតខាងក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ។

កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ សារព័ត៌មាន Post Today រាយការណ៍ថា ការលក់អាហារកែច្នៃថៃក្នុងស្រុកបានកើនឡើងតិចតួចប៉ុណ្ណោះ គឺចាប់ពី១.៥% ទៅ២.៥% ដោយសារពលរដ្ឋថៃខ្វះខាតប្រាក់ចំណូល និងចំណាយលើការទិញអាហារតិចជាងមុន ។ រីឯការនាំចេញអាហារកែច្នៃទៅក្រៅប្រទេសធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក ដោយសារបាត់បង់ទីផ្សារកម្ពុជាដែលជាទីផ្សារសំខាន់ បន្ទាប់ពីកងទ័ពថៃបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានទឹកដីកម្ពុជា ចំនួន២លើក និងអាមេរិកដាក់សម្ពាធពន្ធទំនិញ ។

ក្នុងចំណោមការនាំចេញអាហារកែច្នៃទាំងអស់ទៅក្រៅប្រទេសកាលពីឆ្នាំ២០២៥ ក្នុងនោះការនាំចេញមីកញ្ចប់ និងអាហារក្លាសេ បានរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេមិនធ្លាប់កើតឡើងពីមុនមក បើទោះជាអាហារប្រភេទនេះងាយស្រួលក្នុងការបរិភោគ និងតម្លៃសមរម្យក៏ដោយ ខណៈការលក់ក្នុងស្រុកមានកំណើនតិចតួច ។

ទោះយ៉ាងណា ក្រុមហ៊ុនផលិតអាហារកែច្នៃថៃសង្ឃឹមថា ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៦ ដល់ឆ្នាំ២០២៨ ការលក់អាហារប្រភេទនេះនៅប្រទេសថៃនឹងកើនឡើងវិញ ដោយសារការពង្រីកចំនួនហាងលក់ទំនិញតាមផ្លូវ ដើម្បីស្រោចស្រង់ប្រាក់ចំណូលក្រុមហ៊ុនធ្លាក់ចុះដោយសារបាត់បង់ទីផ្សារក្រៅប្រទេស ។

ទិន្នន័យបង្ហាញថា ការលក់អាហារកែច្នៃក្នុងស្រុកកាលពីឆ្នាំ២០២៥ បានកើនឡើងចាប់ពី១.៥% ទៅ២.៥% ប៉ុណ្ណោះ ដោយសារសេដ្ឋកិច្ចថៃធ្លាក់ចុះមកពីកត្តាជាច្រើន ដូចជា ៖ អាមេរិកដាក់សម្ពាធពន្ធទំនិញ, ភ្ញៀវទេសចរមកថៃធ្លាក់ចុះ និងនយោបាយមិនច្បាស់លាស់ ។ រីឯការនាំចេញអាហារកែច្នៃទៅក្រៅប្រទេសកាន់តែរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងថែមទៀតកាលពីឆ្នាំ២០២៥ ដោយសារកងទ័ពថៃបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជាដែលជាទីផ្សារសំខាន់សម្រាប់លក់មីកញ្ចប់ថៃ និងអាមេរិកដាក់សម្ពាធពន្ធទំនិញ ខណៈអាមេរិកជាទីផ្សារនាំចេញលំដាប់ទី១ របស់ថៃ ។

គួរបញ្ជាក់ថា ការបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានលើបូរណភាពទឹកដីកម្ពុជាពីសំណាក់កងទ័ពថៃបានធ្វើឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជាកាន់តែច្រើនធ្វើពហិការឈប់ទិញផលិតផលថៃគ្រប់ប្រភេទ និងជំនួសដោយផលិតផលក្នុងស្រុក ខណៈក្រុមហ៊ុនផលិតអាហារថៃមួយចំនួនរំពឹងថា ការពហិការនេះនឹងរលត់ទៅវិញពេលស្ថានការណ៍តានតឹងនៅព្រំដែនត្រូវបានដោះស្រាយ ។ ក្រុមហ៊ុនថៃចាត់ទុកកម្ពុជា គឺជាទីផ្សារសំខាន់លំដាប់ទី១ សម្រាប់ការនាំចេញមីកញ្ចប់ ប៉ុន្តែដោយសារកងទ័ពថៃបង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជាធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនថៃបាត់ទីផ្សារសំខាន់មួយនេះ ។

កន្លងមក ក្រុមហ៊ុនថៃមួយចំនួនបានសំណូមពរឱ្យរដ្ឋាភិបាលរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះ លោក Anutin Charnvirakul បញ្ចប់ការធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា និងបើកព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃឡើងវិញដើម្បីកុំឱ្យក្រុមហ៊ុនបាត់បង់ចំណូល និងឱ្យពលរដ្ឋថៃមានការងារធ្វើ ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះនៅតែបញ្ជាឱ្យកងទ័ពបង្កសង្គ្រាមដើម្បីរកសំឡេងគាំទ្រពីពលរដ្ឋក្នុងការបោះឆ្នោតនៅខែកុម្ភៈ បន្ទាប់ពីប្រជាប្រិយភាពធ្លាក់ចុះខ្លាំង ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ជាច្រើនថ្ងៃមកនេះ មានការចែកចាយព័ត៌មានជាច្រើនក្នុងបណ្តាញសង្គមប្រទេសថៃថា កងទ័ពថៃនឹងបើកការវាយប្រ.ហារធ្វើសង្គ្រា.មឈ្លានពា.នកម្ពុជា ជាលើកទី៣ បន្ទាប់ពីរកលេសចោទប្រកាន់កម្ពុជា ហើយធ្វើឱ្យពលរដ្ឋថៃនៅតាមព្រំដែនបារម្ភពីសង្គ្រា.មកម្ពុជា-ថៃអាចនឹងកើតឡើងឆាប់ៗ ។ ប៉ុន្តែនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃចាំផ្ទះ លោក Anutin Charnvirakul បដិសេធព័ត៌មាននេះថា ស្ថានការណ៍ព្រំដែនប្រក្រតី គ្មានការប៉ះទង្គិចលើកទី៣ ទេ បន្ទាប់ពីលោកបានចុះត្រួតពិនិត្យស្ថានការណ៍នៅព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ ។

លោក Anutin បាននិយាយបន្ទាប់ពីចុះពិនិត្យស្ថានការណ៍នៅព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ ថា ភាគីថៃនឹងគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ជាមួយកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ និងមិនចង់បង្កសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជាជាថ្មីទេ ពីព្រោះពេលនេះ ប្រទេសថៃជិតរៀបចំការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មី ហើយគណបក្សនយោបាយនីមួយៗត្រូវឃោសនារកសំឡេងឆ្នោត ។ ប៉ុន្តែលោកមិនបានលើកឡើងពីទឹកដីកម្ពុជានៅតាមព្រំដែន ដែលកងទ័ពថៃបានដណ្តើមកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់នោះទេ ។

ក្រោយពីត្រួតពិនិត្យស្ថានការណ៍នៅព្រំដែនខេត្តស្រះកែវ លោក Anutin ថា សង្គ្រាមរវាងកម្ពុជា-ថៃ លើកទី៣ នឹងមិនកើតឡើងឡើយ រីឯសារព័ត៌មាននានារបស់ថៃផ្សាយថា កងទ័ពកម្ពុជាកំពុងជីកដីយ៉ាងវែងនៅក្បែរព្រំដែនថៃ គឺលោកចាត់ទុកជាយុទ្ធសាស្ត្រការពារជាតិរបស់កម្ពុជា ។ កងទ័ពថៃតាមដានព្រំដែនយ៉ាងដិតដល់តាមកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ ហេតុនេះ ពលរដ្ឋថៃអាចរស់នៅប្រកបរបរតាមធម្មតា ហើយនឹងគ្មានការកោះប្រជុំការិយាល័យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិជាបន្ទាន់ ដើម្បីវាយតម្លៃស្ថានការណ៍ព្រំដែនមុនការបោះឆ្នោតទេ ។

នៅថ្ងៃទី២៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ នៅវិមានរដ្ឋាភិបាល លោក Anutin បាននិយាយពីការចុះពិនិត្យមើលស្ថានការណ៍នៅព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ខេត្តស្រះកែវ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ថា ស្ថានការណ៍គ្មានអ្វីខុសប្លែក កងទ័ពប្រទេសទាំងពីរបានជជែកគ្នា ក្រោយព័ត៌មានចុះផ្សាយពីកងទ័ពកម្ពុជាជីកដីឆ្ងាយពីព្រំដែនថៃត្រឹមតែ៥០០ម៉ែត្រ ដោយកងទ័ពថៃសុំឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ។

កងទ័ពកម្ពុជាអាចជីកដីការពារប្រទេសរបស់ខ្លួន ខណៈកងទ័ពថៃក៏ជីកដីការពារប្រទេសខ្លួនដែរ ប៉ុន្តែថៃមិនព្រមឱ្យបាត់បង់ដី ឬល្មើសពីប្រទេសជិតខាងដាច់ខាត ។ បើតាមការរាយការណ៍ពីកងទ័ពថៃនៅខេត្តស្រះកែវ គឺបច្ចុប្បន្ន គ្មានស្ថានការណ៍អ្វីខុសប្លែកគួរឱ្យកត់សម្គាល់ឈានទៅការប៉ះទង្គិចលើកទី៣ទេ នេះជាសញ្ញាល្អ ហើយនឹងគ្មានកិច្ចប្រជុំការិយាល័យក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិជាបន្ទាន់ ដើម្បីវាយតម្លៃស្ថានការណ៍ព្រំដែនមុនការបោះឆ្នោត ពីព្រោះគ្មានបញ្ហាអ្វីត្រូវពិភាក្សា ។

តាំងពីកម្ពុជា-ថៃបានធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ រហូតមកដល់ពេលនេះ ពុំទាន់មានហេតុការណ៍ខុសប្រក្រតីធ្វើឱ្យមានភាពតានតឹងរវាងប្រទេសទាំងពីរទេ ។ ហេតុនេះ ពលរដ្ឋថៃអាចរស់នៅប្រកបរបរធម្មតា រីឯបញ្ហាព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា គឺជាតួនាទីរបស់រដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ព ។ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីចាំផ្ទះ លោក Anutin ។

គួរបញ្ជាក់ថា មានសារព័ត៌មានជាច្រើនត្រូវបានចែកចាយក្នុងបណ្តាញសង្គមប្រទេសថៃថា កងទ័ពថៃមានគម្រោងធ្វើសង្គ្រាមឈ្លានពានកម្ពុជា ជាលើកទី៣ នៅចុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ បន្ទាប់ពីបានពង្រាយកម្លាំងនៅតាមបណ្តោយព្រំដែនជាប់កម្ពុជា និងបញ្ជូនររថក្រោះជាច្រើនគ្រឿង ព្រមទាំងសព្វាវុធមកកាន់ព្រំដែនជាបន្តបន្ទាប់ ។ ព័ត៌មានខ្លះទៀតថា កងទ័ពថៃអាចនឹងវាយដណ្តើមខេត្តមួយចំនួនរបស់កម្ពុជា ដូចជា ៖ កោះកុង បាត់ដំបង និងសៀមរាប ឬវាយរហូតដល់រាជធានីភ្នំពេញ ប្រសិនបើកម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ទឹកដីដែលកងទ័ពថៃដណ្តើមកាន់កាប់ខុសច្បាប់ ។

ទោះជាពលរដ្ឋថៃមួយចំនួនគាំទ្រការវាយប្រហារឈ្លានពានកម្ពុជា ជាលើកទី៣ ដើម្បីបំពេញមហិច្ឆតាវាតទីទឹកដីប្រទេសជិតខាង ប៉ុន្តែក៏មានពលរដ្ឋថៃជាច្រើនទៀតមិនគាំទ្រ និងចង់ឱ្យប្រទេសថៃមានមេដឹកនាំថ្មីស្រឡាញ់សន្តិភាព បញ្ចប់ជម្លោះព្រំដែន ។ ពួកគេមិនចង់បានមេដឹកនាំដែលបង្កបញ្ហា រករឿងប្រទេសជិតខាងមិនឈប់ឈរនោះទេ ពីព្រោះសង្គ្រាមនាំមកនូវការខាតបង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ជាពិសេស សេដ្ឋកិច្ចថៃធ្លាក់ចុះខ្លាំង និងបាត់បង់ភ្ញៀវទេសចរ ដោយសារការបិទព្រំដែនជាមួយកម្ពុជា ។

កិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ នៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅកម្ពុជា-ថៃ (GBC) បានប្រព្រឹត្តទៅកាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ហើយភាគីទាំងពីរក៏បានធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងបទឈប់បាញ់ ។ តាំងពីពេលនោះមក ស្ថានការណ៍នៅព្រំដែនប្រទេសទាំងពីរគ្មានអ្វីខុសប្រក្រតីទេ ខណៈកម្ពុជាគោរពបទឈប់បាញ់ គោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពកូឡាឡាំពួរ និងមិនទទួលស្គាល់កងទ័ពថៃដណ្តើមកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជានៅព្រំដែនដោយខុសច្បាប់ ៕

ទីក្រុងប៉េកាំង៖ ក្រុមហ៊ុនជីវបច្ចេកវិទ្យាចិនថ្មីមួយបានបង្កឱ្យមានចំណាប់អារម្មណ៍ទូទាំងពិភពលោក ជាមួយនឹងការអះអាងយ៉ាងក្លាហានអំពីថ្នាំគ្រាប់ម្យ៉ាង ដែលមានសម្ថភាពប្រឆាំងភាពចាស់របស់មនុស្សបាន ហើយរំពឹងថានៅក្នុងពេលអនាគតដ៏ខ្លី វានឹងអាចពន្យារជីវិតមនុស្សឲ្យរស់នៅបានរហូតដល់ 150ឆ្នាំ តាមរយៈការកម្ចាត់កោសិកាដែលងាប់ចេញពីរាងកាយ។ នេះបើតាមការចេញផ្សាយរបស់The New York Times។

ក្រុមហ៊ុនជីវបច្ចេកវិទ្យា Lonvi Biosciences ដែលមានមូលដ្ឋាននៅទីក្រុង Shenzhen ប្រទេសចិនបានប្រកាសថា ថ្នាំគ្រាប់ពិសោធន៍របស់ខ្លួនមួយប្រភេទផ្តោតលើអ្វីដែលហៅថា “កោសិកាខ្មោចឆៅ” ឬ Zombie cells ដែលចម្រាញ់ចេញពីគ្រាប់ទំពាំងបាយជូរ នឹងចូលទៅប្រឆាំងកោសិកាចាស់ៗដែលលែងលូតលាស់ បន្ថយល្បឿននៃដំណើរការភាពចាស់បានគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យមនុស្សរស់នៅលើសពីដែនកំណត់ធម្មជាតិសព្វថ្ងៃនេះ។

យោងតាមលទ្ធផលនៃការអភិវឌ្របស់ក្រុមហ៊ុន Lonvi Biosciences ដែលបានដាក់បង្ហាញ សារធាតុដែលរកឃើញខាងលើនេះត្រូវបានគេហៅថា Procyanidin C1 (PCC1) ដែលមានសមត្ថភាពពិសេសក្នុងការកំណត់មុខសញ្ញា និងកម្ចាត់កោសិកាហ្សូមប៊ី ដែលបង្កឱ្យមានការរលាករ៉ាំរ៉ៃ និងជាមូលហេតុចម្បងនៃជំងឺផ្សេងៗដែលកើតឡើងតាមវ័យ។

នៅក្នុងការពិសោធន៍លើសត្វកណ្តុរ កណ្ដុរដែលគេបានផ្តល់សារធាតុ PCC1ឲ្យមានឱកាសរស់នៅបានយូរជាងប្រហែល 9-10% ជាមួយនឹងការកើនឡើងធំជាងនៅក្នុងអាយុជីវិតដែលនៅសល់បន្ទាប់ពីការព្យាបាលបានចាប់ផ្តើម។ នាយកប្រតិបត្តិ Lonvi បានពិពណ៌នាអំពីរឿងនេះថាជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏មានសក្តានុពលសម្រាប់ការព្យាបាលប្រឆាំងភាពចាស់របស់មនុស្សនាពេលអនាគត ហើយបានអះអាងថាការរស់នៅដល់អាយុ 150 ឆ្នាំរបស់មនុស្សនឹងអាចក្លាយមកជាការពិតក្នុងពេលឆាប់ៗ។

ទោះបីជាមានការរំភើបក៏ដោយ ប៉ុន្តែអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានជំរុញឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្ន។ អ្នកជំនាញកត់សម្គាល់ថា ការកើនឡើងនៃអាយុកាលដែលឃើញនៅក្នុងសត្វកណ្ដុរមិនប្រាកដថាអាចទៅរួចនៅលើមនុស្សនោះទេ ហើយការសាកល្បងព្យាបាលយ៉ាងទូលំទូលាយនឹងត្រូវការពេលបន្ថែមដើម្បីបញ្ជាក់ថា ថ្នាំនេះមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការប្រើប្រាស់។

បច្ចុប្បន្ន ប្រទេសចិនកំពុងជំរុញវិស័យស្រាវជ្រាវពន្យារអាយុជីវិត (Longevity sector) ឱ្យក្លាយជាអាទិភាពជាតិដើរទន្ទឹមនឹងបច្ចេកវិទ្យា AI។ តែទោះជាយ៉ាងណា ការរស់នៅរហូតដល់ 150ឆ្នាំ នៅតែត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា «ក្តីស្រមៃនាពេលអនាគត» ដែលស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលសិក្សានៅឡើយ។ ហើយរហូតមកដល់ពេលនេះ មិនទាន់មានភស្តុតាងដែលបង្ហាញពីការសិក្សារបស់មនុស្សដែលបង្ហាញថា ថ្នាំគ្រាប់ណាមួយអាចបង្កើនអាយុកាលមនុស្សនោះទេ ហើយអ្នកស្រាវជ្រាវជាច្រើនបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ភាពចាស់ជរាគឺជាដំណើរការជីវសាស្រ្តដ៏ស្មុគស្មាញមួយដែលគ្មានការព្យាបាលដោយសាមញ្ញបែបនេះឡើយ៕

ប្រទេសថៃ ៖ អ្នកនយោបាយដ៏មានប្រជាប្រិយនៅប្រទេសថៃ លោក Pita Limjaroenrat អតីតប្រធានគណបក្សកាវក្លៃ បានចេញមុខជួយឃោសនាឱ្យពលរដ្ឋបោះឆ្នោតគាំទ្រប្រធានគណបក្សប្រជាជន លោក Natthaphong Ruengpanyawut កាន់តំណែងជានាយរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី ខណៈគណបក្សនេះទទួលគាំទ្រនាំមុខគេក្នុងការស្ទង់មតិកន្លងមក ។ ពលរដ្ឋថៃជាច្រើនគាំទ្រគណបក្សនេះ និងដាក់ក្តីសង្ឃឹម ប្រសិនបើឈ្នះការបោះឆ្នោតនៅថ្ងៃទី៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ គឺអាចនឹងបញ្ចប់សង្គ្រា.មឈ្លានពា.នកម្ពុជា ពីព្រោះពលរដ្ឋថៃភាគច្រើនមិនចង់បានសង្គ្រា.ម ពួកគេត្រូវការប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិតតាមធម្មតា ។

កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ លោក Pita Limjaroenrat អតីតបេក្ខជននាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ និងជាអតីតប្រធានគណបក្សកាវក្លៃ បានមកកាន់អគារ Samyan Mitrtown ទីក្រុងបាងកក ដើម្បីជួយឃោសនាឱ្យគណបក្សប្រជាជន (ឬគណបក្សប្រឆាំងដ៏មានឥទ្ធិពល) និងសុំឱ្យពលរដ្ឋបោះឆ្នោតគាំទ្រលោក Natthaphong Ruengpanyawut ប្រធានគណបក្សប្រជាជន ឡើងកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថ្មី បើទោះជាខ្លួនលោកត្រូវបានបំបិទសិទ្ធិហាមធ្វើនយោបាយក្តី ។

នៅលើវេទិកាឃោសនារកសំឡេងឆ្នោតឱ្យគណបក្សប្រជាជន លោក Pita បានសុំឱ្យពលរដ្ឋបោះឆ្នោតគាំទ្រគណបក្សប្រជាជន ដើម្បីឱ្យប្រធានគណបក្ស លោក Natthaphong កាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ដឹកនាំវិមានរដ្ឋាភិបាល ដោយលោកថា គណបក្សប្រជាជនត្រូវតែឈ្នះដាច់ ទទួលបានសំឡេងគាំទ្រច្រើនលើសលប់ ។ លោកមកជួយឃោសនានេះដើម្បីហេតុផលតែម្យ៉ាងគត់ គឺបបួលពលរដ្ឋបោះឆ្នោតគាំទ្រគណបក្សប្រជាជន គាំទ្រលោក Natthaphong ជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ទោះជាខ្លួនលោកត្រូវបំបិទសិទ្ធិហាមធ្វើនយោបាយ ប៉ុន្តែមិនអាចបំបិទសិទ្ធិមិនឱ្យគិតពីពលរដ្ឋបានទេ ។

លោក Pita បន្តថា ៖ «ខ្ញុំត្រឡប់មកលើកនេះដោយក្តីនឹករលឹកពលរដ្ឋ និងមានបញ្ហាមួយចំនួនដែលត្រូវដោះស្រាយ បើទោះជាខ្ញុំត្រូវបំបិទសិទ្ធិមិនឱ្យធ្វើនយោបាយក៏ដោយ តែតុលាការមិនអាចហាមខ្ញុំមិនឱ្យនឹកពលរដ្ឋបានទេ ។ ថ្ងៃទី២៥នេះ យើងត្រូវតែបោះចោលភ័យខ្លាច និងមានសង្ឃឹមលើនយោបាយល្អ ជីវភាពរស់នៅប្រសើរ អនាគតភ្លឺស្វាង សូមឱ្យពលរដ្ឋគ្រប់រូបសហការជាមួយខ្ញុំដើរទៅមុខជាមួយគ្នា មិនមែនប្រទេសថៃជួបតែបញ្ហារហូតនោះទេ ដែលអ្នកនយោបាយថៃខ្លះព្យាយាមធ្វើប្រទេសមានបញ្ហាមិនឈប់ឈរ» ។

កាលពីពេលបោះឆ្នោតអាណត្តិមុន ពលរដ្ឋថៃជាង៤០% ឬស្មើ១៤លាននាក់ បានបោះឆ្នោតគាំទ្រគណបក្សកាវក្លៃ ហើយកាវក្លៃ ក៏ក្លាយជាគណបក្សមានពលរដ្ឋគាំទ្រច្រើនជាងគេ ស្ថិតក្នុងលំដាប់ទី១ ប៉ុន្តែត្រូវបំបិទសិទ្ធិមិនឱ្យគណបក្សកាវក្លៃដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបម្រើរាស្ត្រ ។ ដូច្នេះ ពេលនេះ លោកនឹងមិនព្រមទៀតទេ ហើយវិធីតែមួយដើម្បីឱ្យគណបក្សប្រជាជនអាចដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលបាន លុះត្រាតែពលរដ្ឋចូលរួមបោះឆ្នោតគាំទ្រគណបក្សប្រជាជនឱ្យច្រើនលើសលប់ជាងមុន ។

ចំណែកប្រធានគណបក្សប្រជាជន លោក Natthaphong បានប្តេជ្ញាចិត្តនៅចំពោះមុខពលរដ្ឋលើវេទិការកសំឡេងឆ្នោតនៅអគារ Samyan Mitrtown ថា លោកបានត្រៀមខ្លួនធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ទី៣៣ របស់ប្រទេសថៃ ដោយលោកសុំឱ្យពលរដ្ឋបោះឆ្នោតគាំទ្រគណបក្សប្រជាជន ដើម្បីបើកទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីប្រកបដោយមោទនភាព វាដល់ប្រគល់អំណាចឱ្យពលរដ្ឋមានសិទ្ធិសម្រេចចិត្តជាធ្លុងមួយជ្រើសរើសមេដឹកនាំថ្មី ។ រយៈពេល៨ឆ្នាំកន្លងមក គណបក្សអនាគតថ្មី និងគណបក្សកាវក្លៃ ត្រូវបានគេរំលាយចោល ប៉ុន្តែពេលនេះ គណបក្សប្រជាជនត្រូវតែផ្លាស់ប្តូរប្រវត្តិសាស្ត្រចាស់ ៕

សហរដ្ឋអាមេរិក ៖ រដ្ឋជាងពាក់កណ្តាលរបស់អាមេរិកនៅតែរងការវាយប្រ.ហារពីព្យុះព្រិលបណ្តាលឱ្យចំនួនពលរដ្ឋស្លា.ប់ កើនឡើងរហូតដល់២០នាក់ ខណៈពលរដ្ឋអាមេរិករាប់សែននាក់គ្មានអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ ។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នានាបានលុបចោលការហោះហើររបស់ខ្លួន ចាប់ពី១ពាន់ជើង ទៅ១ម៉ឺនជើងក្នុង១ថ្ងៃ ដើម្បីសុវត្ថិភាពអ្នកដំណើរ ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេសនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ។

ព្យុះព្រិលកាន់តែបោកបក់ខ្លាំងគ្របដណ្តប់លើរដ្ឋជាច្រើនរបស់អាមេរិកជាហេតុធ្វើឱ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍នានាលុបចោលការហោះហើររាប់ពាន់ជើងក្នុង១ថ្ងៃ និងពន្យារពេលហោះហើរកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមករា កន្លងមក ដោយសារមេឃធ្លាក់ភ្លៀងត្រជាក់ និងព្រិលធ្លាក់ខ្លាំងប៉ះពាល់ដល់ការធ្វើដំណើរ ព្រមទាំងធ្វើឱ្យផ្លូវនៅតាមរដ្ឋនានាមិនអាចធ្វើចរាចរណ៍បាន ។

តាមទិន្នន័យរបស់ FlightAware កាលពីរសៀលថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បានលុបចោលការហោះហើររហូតដល់៥,៣០០ជើង និងពន្យារពេលហោះហើរជាង៤,៣០០ជើង បន្ទាប់ពីកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមករា បានលុបចោលការហោះហើររហូតដល់ជាង១១,០០០ជើង ។ នេះជាការលុបចោល និងពន្យារពេលហោះហើរច្រើនបំផុតរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍អាមេរិកតាំងពីជំងឺកូវីដ-១៩ ឆ្លងរាតត្បាត ។

ជាមួយគ្នានេះ ទិន្នន័យរបស់គេហទំព័រ PowerOutage.us បញ្ជាក់ថា កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែមករា ពលរដ្ឋអាមេរិកជាង៨សែននាក់ បានរងផលប៉ះពាល់ដោយសារព្យុះព្រិល ហើយពលរដ្ឋនៅរដ្ឋ Tennessee គ្មានអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ ដែលអាជ្ញាធរកំពុងរកវិធានការដោះស្រាយ ។

ភ្នាក់ងារអាកាសធាតុអាមេរិកបានសន្និដ្ឋានពីសម្ពាធខ្យល់ទាបនៅភាគខាងត្បូងឆ្ពោះទៅភាគខាងកើតនៃមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ទើបធ្វើឱ្យព្រិលធ្លាក់ខ្លាំងនៅតំបន់ឦសាន និងធ្លាក់ភ្លៀងត្រជាក់គ្របដណ្តប់តំបន់ខ្លះនៅតំបន់អាត្លង់ទិក ។ ភ្នាក់ងារអាកាសធាតុបានដាស់តឿនព្យុះព្រិលនឹងបោកបក់ខ្លាំងជាងនេះប៉ះពាល់ដល់តំបន់ខាងកើតអាមេរិកនាចុងខែមករា ព្រមទាំងរាយការណ៍ព័ត៌មានអាកាសធាតុជាបន្តបន្ទាប់ ។

ការិយាល័យអាកាសចរណ៍ជាតិអាមេរិកបានជូនដំណឹងពីអាកាសធាតុអាក្រក់បណ្តាលឱ្យព្រិលធ្លាក់ និងទឹកភ្លៀងត្រជាក់ នឹងប៉ះពាល់ការហោះហើររបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ធំៗនៅទីក្រុងញូវយ៉ក ។ រីឯការលុបចោលការស្នាក់នៅសណ្ឋាគារអាមេរិក និងកាណាដា បានកើនឡើងរហូតដល់៣៦%នាពេលនេះ ហើយព្យុះនេះក៏ប៉ះពាល់ដល់ការដឹកជញ្ជូនទំនិញរបស់ក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗផងដែរ ។

អាជ្ញាធរហាមពលរដ្ឋចៀសវាងធ្វើដំណើរចេញទៅខាងក្រៅ ប្រសិនបើគ្មានការងារចាំបាច់ និងត្រៀមខ្លួនជានិច្ចសម្រាប់ហេតុការណ៍គ្រោះថ្នាក់អាចកើតឡើងដោយសារព្យុះព្រិល ពីព្រោះសីតុណ្ហភាពនៅតែទាបជាងសូន្យអង្សារ ៕