ប្រទេសវៀតណាម ៖ ប្រទេសវៀតណាមនឹងលើកឡើងទិដ្ឋាការដល់ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌា ខណៈប្រទេសនានានៅទូទាំងពិភពលោកទទួលស្គាល់ថា ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌាគឺជាកម្លាំងជំរុញដ៏សំខាន់ក្នុងការធ្វើដំណើរកម្សាន្តនៅក្រៅប្រទេស ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានបរទេស កាលពីចុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ។

ក្រោយពីប្រទេសស្រីលង្ការ និងថៃបានប្រកាសលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌា ប្រទេសវៀតណាមក៏មានគម្រោងលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌាដូចគ្នាដែរ ។ លោក Nguyen Van Hung រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវប្បធម៌ កីឡា និងទេសចរណ៍លើកឡើងថា វៀតណាមបានអនុញ្ញាតឱ្យជនជាតិឥណ្ឌា និងចិនចូលមកកាន់ប្រទេសវៀតណាម ដោយមិនចាំបាច់ប្រើប្រាស់ទិដ្ឋាការសម្រាប់ការធ្វើដំណើររយៈពេលខ្លីៗ ។

ក្នុងរយៈពេល១០ខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៣ ប្រទេសវៀតណាមទទួលបានភ្ញៀវទេសចរជិតស្មើ១០លាននាក់ ដែលបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងបើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំ២០២២ ។ តួលេខនេះខ្ពស់ជាងតួលេខដែលវៀតណាមរំពឹងទុកទៅទៀតថា វៀតណាមនឹងទទួលបានភ្ញៀវទេសចរបរទេសស្មើនឹង១០លាននាក់សម្រាប់រយៈពេលពេញ១ឆ្នាំ ។

ទោះយ៉ាងណា នាពេលថ្មីៗនេះ ប្រទេសស្រីលង្ការ និងថៃបានប្រកាសលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌា ដើម្បីជំរុញវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងប្រទេសរបស់ពួកគេ ។ កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ថៃបានលុបចោលការស្នើសុំទិដ្ឋាការសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌា ព្រោះថៃរំពឹងថា នឹងធ្វើឱ្យភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌាអាចស្នាក់នៅថៃ រហូតដល់៣០ថ្ងៃ ហើយថៃនឹងអនុវត្តវិធានការលើកលែងទិដ្ឋាការនេះ រហូតដល់ថ្ងៃទី១០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៤ ។ រីឯរដ្ឋាភិបាលថៃលើកឡើងថា ថៃនឹងពង្រីកវិធានការនេះបន្តទៀត ប្រសិនបើការធ្វើដំណើរកម្សាន្តរបស់ឥណ្ឌាកើនឡើង ។

ចំណែកប្រទេសស្រីលង្ការបានប្រកាសលើកលែងទិដ្ឋាការដល់ភ្ញៀវទេសចរមកពី៧ប្រទេស ដូចជា ៖ ឥណ្ឌា, ចិន និងរុស្ស៊ី ជាដើម ។ វាជាផ្នែកមួយក្នុងអំឡុងពេលសាកល្បងវិធានការនេះ រហូតដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ៕

បរទេស៖ កម្មករទាំង ៤១ នាក់ត្រូវបានកងកម្លាំងជួយសង្គ្រោះពីផ្លូវរូងក្រោមដីក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាដោយជោគជ័យ បន្ទាប់ពីជាប់គាំងអស់រយៈពេល ១៧ ថ្ងៃក្នុងរដ្ឋ Uttarakhand ។យោងតាមគេហទំព័រ Aljazeera ដែលបានចុះផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកាថា កម្មករចំនួន ៤១ នាក់ត្រូវបានកងកម្លាំងជួយសង្គ្រោះដោយជោគជ័យនៅម៉ោង ៧:០៥ នាទី ហើយរថយន្តសង្គ្រោះបានដឹកពួកគេទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យដែលមានចម្ងាយ ៣០ គីឡូម៉ែត្រពីកន្លែងកើតហេតុដើម្បីព្យាបាល បន្ទាប់ពីជាប់គាំងអស់រយៈពេល ១៧ ថ្ងៃ។ ក្នុងរយៈពេល ១៧ ថ្ងៃកន្លងមកនេះ មន្ត្រីឥណ្ឌា បានដាក់ពង្រាយផែនការជាច្រើនក្នុងការជួយសង្គ្រោះជនរងគ្រោះ ប៉ុន្តែបានជួបប្រទះការលំបាកជាច្រើនដោយសារតែស្ថានភាពដី និងអាកាសធាតុ។ ហេតុនេះហើយ ទើបក្រុមអ្នកជួយសង្គ្រោះបានជីក និងដំឡើងបំពង់តូចចំនួនពីរ ដើម្បីផ្តល់អុកស៊ីសែន ទឹក និងអាហារដល់ក្រុមកម្មករ។

គួររំលឹកដែរថា កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកាកន្លងទៅនេះ កម្មករចំនួន ៤១ នាក់បានជាប់នៅក្រោយផ្លូវរូងក្រោមដី ដោយសារការបាក់រលំថ្មជាច្រើននៅពេលកំពុងសាងសង់នៅភ្នំហិមាល័យ ខណៈដែលតំបន់នេះតែងជួបប្រទះនឹងការបាក់ដី ការរញ្ជួយដី និងទឹកជំនន់។លោក Nitin Gadkari រដ្ឋមន្ត្រីដឹកជញ្ជូនឥណ្ឌា បាននិយាយថា “យើងមានអារម្មណ៍ធូរស្រាល និងសប្បាយចិត្តទាំងស្រុង ដែលកម្មករ ៤១ នាក់ជាប់នៅក្នុងផ្លូវរូងក្រោមដី Silkyara ត្រូវបានជួយសង្គ្រោះដោយជោគជ័យ” ។ “នេះជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ភ្នាក់ងារចម្រុះដែលមានការសម្របសម្រួលយ៉ាងល្អ ដែលជាប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះដ៏ធំបំផុតមួយនាពេលថ្មីៗនេះ”។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វេជ្ជបណ្ឌិតបានព្រមានថាកម្មករអាចនឹងជួបប្រទះជំងឺស្ត្រេសក្រោយការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត (PTSD) ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា ផ្លូវរូងក្រោមដីដែលកម្មករជាប់គាំងនោះ គឺជាផ្នែកមួយនៃគម្រោង Char Dham Expressway តម្លៃ ១.៥ ពាន់លានដុល្លារ ដែលជាគម្រោងមហិច្ឆតាបំផុតមួយរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា Narendra Modi ដែលមានបំណងតភ្ជាប់ទីតាំងទេសចរណ៍ចំនួន ៤ ទៅកាន់ស្រុកកំណើតរបស់ហិណ្ឌូតាមរយៈប្រព័ន្ធផ្លូវប្រវែង ៨៩០ គីឡូម៉ែត្រ៕

ប្រទេសថៃ ៖ ពលរដ្ឋថៃជាច្រើននាក់បានមកចូលរួមកម្សាន្តក្នុងកម្មវិធីបណ្តែតប្រទីបប្រចាំឆ្នាំ២០២៣ នៅប្រឡាយ Ong Ang ទីក្រុងបាងកក ក្នុងនោះមានទាំងការបណ្តែតប្រទីបធម្មតា និងបែបឌីជីថល ។ អាជ្ញាធរក្រុងបាងកកឱ្យដឹងថា ការបណ្តែតប្រទីបឌីជីថលទទួលបានការពេញនិយមច្រើននៅឆ្នាំនេះ ដោយសារបានជួយកាត់បន្ថយសំរាមក្នុងទឹក ហើយវានឹងបំផុសគំនិតថ្មីៗសម្រាប់ឆ្នាំខាងមុខទៀត ។

កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ លោក Chatchart Sitthiphan អភិបាលក្រុងបាងកក បានធ្វើជាប្រធានបើកកម្មវិធីបណ្តែតប្រទីបនៅតំបន់សាំផាន់ថាវង្ស ដែលរៀបចំឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីបន្តប្រពៃណី និងរបៀបរស់នៅរបស់សហគមន៍ទាក់ទងនឹងទន្លេ តាំងពីបុរាណមកដល់បច្ចុប្បន្ន ។

នៅឆ្នាំ២០២៣ ទីក្រុងបាងកកបានរៀបចំពិធីបណ្តែតប្រទីបប្រភេទថ្មីមួយទៀត ក្រៅពីការបណ្តែតប្រទីបតាមបែបធម្មជាតិ គឺបណ្តែតប្រទីបឌីជីថលនៅបរិវេណស្ពានបពិតផុមុខ ។ ចំណែកការរៀបចំវិញមានលក្ខណៈងាយស្រួល ពីព្រោះនៅបរិវេណនេះនឹងមានប្រទីបចំនួន៥ប្រភេទសម្រាប់ឱ្យអ្នកចូលរួមជ្រើសរើស ។

ពលរដ្ឋថៃជាច្រើននាក់បានមកតម្រង់ជួរ និងផាត់ពណ៌នៅលើក្រដាសដែលបានត្រៀមទុកជាង៥.០០០សន្លឹក ឬពួកគេអាចផាត់ពណ៌ប្រទីបនៅលើអាយផេត ព្រមទាំងសរសេរឈ្មោះ, ពាក្យជូនពរ ឬអាចសរសេរអ្វីផ្សេងទៀតតាមតម្រូវការ ។ នៅពេលផាត់ពណ៌ប្រទីបរួចរាល់ ពួកគេត្រូវយកក្រដាសនេះទៅឱ្យក្រុមការងារស្កេនចូលក្នុងកម្មវិធី និងរង់ចាំប្រមាណ៣០វិនាទី បន្ទាប់មក គេនឹងបញ្ចាំងស្លាយរូបភាពប្រទីបទៅក្នុងប្រឡាយទឹក ។ វាបានក្លាយជាការបណ្តែតភ្លើងចម្រុះពណ៌ក្នុងស្រះទឹកយ៉ាងស្រស់ស្អាត ។

លោក Sanon Wangsangbun អភិបាលរងក្រុងបាងកកលើកឡើងថា ការបណ្តែតប្រទីបឌីជីថលទទួលបានការពេញនិយមខ្លាំងពីសំណាក់ពលរដ្ឋថៃ ហើយវាអាចជួយកាត់បន្ថយសំរាមនៅក្នុងទឹកទៀតផង ។ លោកសង្ឃឹមថា នឹងមានការបំផុសគំនិតថ្មីៗសម្រាប់ឆ្នាំខាងមុខទៀត ។

លោក Sanon បន្តថា លោករីករាយណាស់ដែលឃើញមនុស្សមកចូលរួមច្រើន ហើយពួកគេមិនត្រឹមតែផាត់ពណ៌ប្រទីបតែម្យ៉ាងទេ ប៉ុន្តែវាជាទំនាក់ទំនងគ្រួសារ ព្រោះអាចធ្វើសកម្មភាពរួមគ្នាបាន ។ លើសពីនេះ វានៅតែរក្សាភាពទាក់ទាញនៃពិធីបណ្តែតប្រទីប, កាត់បន្ថយសំរាម និងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន ។ អ្នកចូលរួមមិនចាំបាច់យកអ្វីមកជាមួយទេ ព្រោះយើងបានត្រៀមឧបករណ៍រួចរាល់ហើយ ។ រីឯអ្នកមិនចង់រង់ចាំ ពួកគេអាចផាត់ពណ៌ប្រទីបនៅផ្ទះបាន ឬផាត់ពណ៌ក្នុងអាយផេតក៏បាន ។

លោក Sanon លើកឡើងថា ៖ «យើងមិននិយាយសំដៅតែកម្មវិធីឆ្នាំនេះទេ ប៉ុន្តែវាជាការបំផុសគំនិតថ្មីៗបន្តទៀត ។ ខ្ញុំជឿថា នៅឆ្នាំ២០២៤ នឹងមានការរៀបចំពិធីច្រើនជាងនេះ ហើយនឹងមានអ្នកយកគំនិតនេះទៅអនុវត្ត ឬមានគំនិតថ្មីៗថែមទៀត ។ ខ្ញុំយល់ថា យើងនឹងជួយគិតគ្នារកគំនិតបណ្តែតប្រទីបតាមវិធីថ្មី ហើយការបណ្តែតប្រទីបឌីជីថលនឹងទទួលបានការពេញនិយមនៅថ្ងៃអនាគត» ។

ចំណែកអ្នកមកចូលរួមក្នុងពិធីបណ្តែតប្រទីបឌីជីថលនៅឆ្នាំ២០២៣ មានទាំងជាលក្ខណៈគ្រួសារ និងនាំកូនចៅមកផាត់ពណ៌ប្រទីប ខណៈអ្នកខ្លះទៀតមកជាដៃគូ ឬជាមួយមិត្តភក្តិ ។ អ្នកមកចូលរួមម្នាក់ និងផាត់ពណ៌ប្រទីបដោយអាយផេតប្រាប់ថា ខ្លួនបានតាំងចិត្តមកចូលរួមពិធីបណ្តែតប្រទីបឌីជីថលនេះ ព្រោះនឹងអាចប្រើប្រាស់ការច្នៃប្រឌិត និងមិនបំផ្លាញប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ៕

នៅលើពិភពលោក ការបើកបរយានជំនិះប្រកាន់ស្តាំគឺត្រូវបានអនុវត្តនៅតាមប្រទេសនិងដែនដីសរុបដល់ទៅ ១៦៥ ក្នុងនោះរួមមានទាំងកម្ពុជាយើងផងដែរ ខណៈដែលប្រទេសនិងដែនដីត្រឹមតែ ៦៤ ប៉ុណ្ណោះដែលអនុវត្តការបើកបរដោយប្រកាន់ឆ្វេង។

ដូច្នេះហើយ សម្រាប់នៅតំបន់អាមេរិក ប្រទេសដែលបើកបរប្រកាន់ឆ្វេង រួមមានប្រទេសដីកោះមួយចំនួននៅតំបន់សមុទ្រការីបង់ ព្រមទាំងប្រទេសហ្គីយ៉ាន (Guyana) និងសូរីណាម (Suriname) នៅអាមេរិកខាងត្បូង។ រីឯនៅទ្វីបអាហ្រ្វិក ការបើកបរប្រកាន់ឆ្វេងត្រូវបានអនុវត្តនៅតាមក្រុមប្រទេសមួយចំនួននៅតំបន់ភាគខាងត្បូង ភាគអាគ្នេយ៍ និងភាគខាងកើតនៃទ្វីបនេះ។

ដោយឡែក សព្វថ្ងៃមានប្រទេសអឺរ៉ុបចំនួន ៤ ប៉ុណ្ណោះ ដែលនៅបន្តប្រើប្រាស់គោលការណ៍បើកបរយានជំនិះដោយប្រកាន់ឆ្វេង ហើយសុទ្ធតែជាប្រទេសដីកោះគឺចក្រភពអង់គ្លេស អៀរឡង់ ស៊ីប (Cyprus) និងម៉ាល់ត៍ (Malta)។ ចំណែកបណ្តាប្រទេសនៃតំបន់អាស៊ីខាងត្បូងក៏សុទ្ធតែអនុវត្តការបើកបរប្រកាន់ឆ្វេងដែរ រួមមានប៉ាគីស្ថាន ឥណ្ឌា នេប៉ាល់ ប៊ូតង់ បង់ក្លាដែស ក៏ដូចជាម៉ាល់ឌីវ។ រីឯនៅតំបន់អាស៊ីខាងកើតវិញមានប្រទេសជប៉ុន រួមជាមួយទីក្រុងហុងកុងនិងទីក្រុងម៉ាកាវនៃប្រទេសចិន ដែលបើកបរយានជំនិះដោយប្រកាន់គោលការណ៍បែបនេះ។

គួរបញ្ជាក់ដែរថា បើក្រឡេកមើលតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍វិញ ប្រទេសដែលបើកបរយានយន្តប្រកាន់ឆ្វេង រួមមានថៃ ម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី ព្រុយណេ ឥណ្ឌូណេស៊ី និងទីម័រខាងកើត។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ប្រទេសប៉ាពូអាស៊ីនូវែលហ្គីណេ អូស្រ្តាលី និងនូវែលសេឡង់ ក៏ដូចជាប្រទេសដីកោះមួយចំនួននៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក ក៏អនុវត្តគោលការណ៍បើកបរប្រកាន់ឆ្វេងផងដែរ៕

ប្រទេសចិន ៖ វាបានក្លាយជារឿងរ៉ាវមួយដែលមានអ្នករិះគន់ជាច្រើននៅក្នុងបណ្តាញសង្គមប្រទេសចិន ក្រោយពីមានការបង្ហោះរូបភាពអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់គូស្នេហ៍១គូនៅខេត្តក្វាងទុង ។ គេបានឃើញទឹកមុខកូនកំលោះ និងកូនក្រមុំពោរពេញទៅដោយសេចក្តីសុខក្នុងថ្ងៃចាប់ផ្តើមជីវិតគូ និងបង្ហាញថា អ្នកទាំងពីរបានស្រឡាញ់គ្នាដោយស្មោះ ។ ប៉ុន្តែថ្ងៃរីករាយរបស់ពួកគេស្ទើរតែត្រូវបំផ្លាញ ដោយសារអ្នកលេងបណ្តាញសង្គមមួយចំនួនបញ្ចេញយោបល់មិនសមរម្យទៅលើរូបសម្បត្តិកូនក្រមុំ ។

តាមការរៀបរាប់របស់ជាងថតរូបក្នុងពិធីអាពាហ៍ពិពាហ៍នេះឱ្យដឹងថា កូនកំលោះឈ្មោះ Xiao He អាយុ៣៧ឆ្នាំ ហើយឋានៈក្រុមគ្រួសាររបស់គេមិនសូវធូរធាប៉ុន្មានទេ ។ ដូច្នេះ បើទោះជារូបគេធ្លាប់មានអ្នកណែនាំឱ្យស្គាល់នារីៗជាច្រើននាក់ ប៉ុន្តែចុងក្រោយ គ្មាននារីអ្នកណាចង់សាងអនាគតជាមួយឡើយ ។ រហូតដល់ថ្ងៃមួយ កូនកំលោះក៏បានជួបជាមួយកូនក្រមុំម្នាក់នេះ ។

រីឯកូនក្រមុំឈ្មោះ Xiao Meng អាយុ៣៤ឆ្នាំ ហើយនាងធ្លាប់បានណាត់ជួបជាមួយបុរសៗជាច្រើននាក់ ប៉ុន្តែមិនឈានដល់ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ទេ ។ កូនក្រមុំប្រាប់ថា អាយុរបស់នាងច្រើនហើយ នាងមិនចង់នៅទំនេរទៀតទេ ។ នាងក៏បានដឹងខ្លួនថា រូបសម្បត្តិ និងមុខមាត់របស់នាងមិនសូវស្អាត ប៉ុន្តែក្រោយពីនាងបានជួបជាមួយកូនកំលោះឈ្មោះ Xiao He នាងមានអារម្មណ៍ថា ពេញចិត្តបុរសនេះយ៉ាងខ្លាំង ។

ហេតុនេះ នាងមានសេចក្តីសុខខ្លាំងណាស់ដែលបានរៀបការជាមួយ Xiao He ហើយនាងបានញញឹមទៅកាន់កាមេរ៉ាប្រកបដោយទំនុកចិត្ត ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលនាងនឹកស្មានពុំដល់នោះ គឺក្រោយពីរូបថតអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់នាងបានបង្ហោះនៅក្នុងអ៊ីនធើរណេត ស្រាប់តែមានអ្នករិះគន់យ៉ាងខ្លាំងអំពីមុខមាត់របស់នាង ។

ពលរដ្ឋចិនម្នាក់បាននិយាយក្នុងបណ្តាញសង្គមថា ៖ «មុខមាត់របស់នាងគួរឱ្យស្អប់ណាស់» ។ ពលរដ្ឋចិនម្នាក់ទៀតថា ៖ «មើលធ្មេញរបស់នាងទៅ…» ។ ពលរដ្ឋចិនម្នាក់ទៀតថា ៖ «តើឱ្យខ្ញុំទ្រាំរស់នៅជាមួយមនុស្សមានមុខមាត់បែបនេះរាល់ថ្ងៃអស់មួយជីវិតដោយរបៀបណា?» ។ ពលរដ្ឋចិនផ្សេងទៀតថា ៖ «សុខចិត្តនៅលីវវិញ ល្អជាងរៀបការជាមួយកូនក្រមុំមានមុខអីចឹង» ។

ក្រោយពីកូនកំលោះ និងកូនក្រមុំបានអានការបញ្ចេញមតិក្នុងបណ្តាញសង្គមទាំងនេះ ពីដំបូង ពួកគេខឹងសម្បារយ៉ាងខ្លាំង ។ ប៉ុន្តែក្រោយមក ពួកគេក៏ឈប់ឈឺក្បាលវិលមុខជាមួយពាក្យសម្តីរិះគន់ទាំងអស់ ។ ពួកគេបានផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈការគិតដោយចាប់ផ្តើមពីខ្លួនឯងថា ៖ «ពេញចិត្តនូវជីវិត និងសេចក្តីសុខរបស់ខ្លួន ទោះជាអ្នកដទៃនិយាយអ្វីក៏ដោយ ឱ្យតែយើងមានសេចក្តីសុខ វាគ្រប់គ្រាន់ហើយ» ។

ចំណែកសាច់ញាតិ បងប្អូន និងមិត្តភក្តិរបស់អ្នកទាំងពីរបាននាំគ្នាជូនពរដល់គូស្វាមី-ភរិយាថ្មី ហើយនិយាយថា កូនកំលោះ និងកូនក្រមុំ ពិតជាសមគ្នាណាស់ ហើយអ្នកទាំងពីរមើលទៅ ដូចគ្នាទៀតផង ។ ដូច្នេះ អ្នកទាំងពីរបានជួបគ្នាដោយសារឋានសួគ៌ជាអ្នករៀបចំ ៕

នៅលើពិភពលោកមានប្រទេសសរុបទាំងអស់ចំនួន ១៩៥ ក្នុងនោះមានប្រទេសត្រឹមតែ ៥ ប៉ុណ្ណោះដែលក្មេងខ្ចីបំផុត មានន័យថាប្រទេសទាំង ៥ នោះគឺទើបតែទទួលបានឯករាជ្យ ឬទើបតែបានបញ្ចប់សង្គ្រាម។ ដូច្នេះហើយ តើលោកអ្នកដឹងទេថា ប្រទេសណាខ្លះដែលក្មេងជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក?

១.ស៊ូដង់ខាងត្បូង (South Sudan)៖ ប្រទេសនេះទើបតែបានទទួលឯករាជ្យនៅថ្ងៃទី៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១១ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមស៊ីវិលជាច្រើនឆ្នាំ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយអំពើហិង្សានៅតែបន្តកើតមានរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ដោយសារការប្រជែងគ្នាដណ្តើមអំណាច។ ដូច្នេះហើយ សព្វថ្ងៃនេះប្រជាជនក្នុងប្រទេសស៊ូដង់ខាងត្បូងមានចំនួន ១០,៧លាននាក់ ដោយមានផ្ទៃដីសរុប ៦៤៤,៣២៩ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។

២.កូសូវ៉ូ (Kosovo)៖ កូសូវ៉ូ គឺជាប្រទេសដែលទើបតែបញ្ចប់សង្គ្រាម ក៏ដូចជាបានប្រកាសឯករាជ្យនៅថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៨។ បច្ចុប្បន្នប្រទេសនេះមានប្រជាជនសរុបចំនួន ១,៨ លាននាក់ ជាមួយផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ១០,៨៨៧ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។

៣. ស៊ែប៊ី (Serbia)៖ ប្រទេសស៊ែប៊ីទទួលឯករាជ្យដំបូងនៅថ្ងៃទី ៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៦ ដោយបច្ចុប្បន្នសាធារណរដ្ឋនេះ មានផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ៨៨,៤៩៩ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ជាមួយនឹងប្រជាជន ៧,១ លាននាក់។

៤.ទីម័រខាងកើត (East Timor)៖ សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យទីម័រខាងកើត បានទទួលអធិបតេយ្យភាពពី ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បន្ទាប់ពីមានការបោះឆ្នោតប្រជាមតិមួយក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៩។ ប្រទេសនេះបានប្រកាសឯករាជ្យនៅថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០២ ជាមួយប្រជាជនប្រមាណ ១,៣លាននាក់ នឹងមានផ្ទៃដីសរុបប្រមាណ ១៥,០០៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។

៥.ប៉ាឡូវ (Palau)៖ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី 2 ប៉ាឡូវបានក្លាយជាទឹកដីទុកចិត្តរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកដែលគ្រប់គ្រងដោយសហរដ្ឋអាមេរិក។ ប្រទេសប៉ាឡូវបានទទួលឯករាជ្យនៅឆ្នាំ ១៩៩៤ ដែលមានប្រជាជនប្រហែល ២១,៥០០ នាក់ជាមួយផ្ទៃដីប្រមាណ ៤៥៨,៤ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ៕

បាំងកក៖ កាលពីពេលថ្មីៗនេះ លោកសេដ្ឋា ថាវីស៊ីន នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បាននិយាយថា គណៈរដ្ឋមន្ត្រីបានអនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីអំពីសមភាពអាពាហ៍ពិពាហ៍ ដែលវានឹងត្រូវបញ្ជូនទៅសភាសភាក្នុងសម័យប្រជុំដែលចាប់ផ្តើមនៅខែធ្នូនេះ។

ថៃគឺជាប្រទេសមួយនៅតំបន់អាស៊ី ដែលមានអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាជាច្រើននិងបើកចំហបំផុត។ ការស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាបានកំណត់ចេញជា៤ប្រភេទ ស្រីស្រឡាញ់ស្រី, ប្រុសស្រលាញ់ប្រុស, អ្នកដែលស្រលាញ់ទាំងស្រីផងទាំងប្រុសផង, រួចទាំងអ្នកកែភេទ។ ខណៈសកម្មជននយោបាយជាច្រើនបាននិយាយថា ច្បាប់និងស្ថាប័នប្រពៃណីថៃពុំទាន់បានផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយាក្នុងការរើសអើងអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នានៅក្នុងសង្គមនៅឡើយនោះទេ។

ដូច្នេះ ប្រសិនបើសេចក្តីព្រាងច្បាប់នេះ ត្រូវបានអនុម័តដោយសភា និងដោយការយល់ស្របពីព្រះមហាក្សត្រ នោះថៃនឹងក្លាយជាប្រទេសទី៣នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីក្នុងការអនុញ្ញាតិឲ្យមានការរៀបការភេទដូចគ្នា បន្ទាប់តៃវ៉ាន់ និងនេប៉ាល់។

កាលពីឆ្នាំមុន ប្រទេសថៃក៏បានពិភាក្សាគ្នាទាក់ទងទៅនឹងច្បាប់ថ្មី៤ ក្នុងនោះក៏រួមបញ្ចូលជាមួយនឹងសហជីពស៊ីវិលសម្រាប់គូរសេ្នហ៍ភេទដូចគ្នា និងសមភាពអាពាហ៍ពិពាហ៍ភេទដូចគ្នាផងដែរ ប៉ុន្តែជាលទ្ធផលគឺមិនទទួលបានបោះឆ្នោតគាំទ្រនៅក្នុងសភានោះទេ។

ប៉ុន្តែ បើក្រឡេកមកមើលើគណបក្សថៃដែលទើបឡើងកាន់អំណាចថ្មីវិញ គឺគណៈភឿថៃ រួមជាមួយនឹងគណៈបក្សប្រឆាំងក៏បានធ្វើយុទ្ធនាការមុនការបោះឆ្នោតខែឧសភានៃឆ្នាំ២០២៣នេះ ស្តីពីការគាំទ្រសមភាពអាពាហ៍ពិពាហ៍ ជាពិសេសគឺសម្រាប់គូរស្នេហ៍ភេទដូចគ្នា។ រីឯលោកសេដ្ឋា ថាវីស៊ីនវិញ ក៏ធ្លាប់បាននិយាយដែរថា លោកចង់ឲ្យទីក្រុងបាំងកកនៃប្រទេសថៃធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ World Pride ដែលជាពិធីបុណ្យអ្នកស្រលាញ់ភេទដូចគ្នាលំដាប់ថ្នាក់អន្តរជាតិ នៅឆ្នាំ២០២៨នេះផងដែរ៕