ខណៈពេលដែលប្រទេសនានានៅជុំវិញពិភពលោកកំពុងប្រឈមនឹងគ្រោះរញ្ជួយដី ហើយប្រទេសជិតខាងដូចជាថៃ និងវៀតណាម ឡាវក៏ជួបប្រទះនឹងបញ្ហានេះញឹកញាប់ដែរ ប៉ុន្តែក្រលែកមកមើលប្រទេសកម្ពុជាយើងវិញគឺកម្រជួបប្រទះនឹងគ្រោះរញ្ជួយណាស់។ នេះមានន័យថាអាចនឹងកើតឡើងដែរប៉ុន្តែមិនញឹកញាប់ពេកនោះទេ ហើយបើកើតឡើងក៏មានកម្រិតស្រាលដែរ តើនេះមកពីមូលហេតុអ្វី? ជាការពិតណាស់លោកអ្នកប្រហែលជាធ្លាប់សិក្សារួចមកហើយ ដោយប្រទេសកម្ពុជាយើងមានទីតាំងនៅឆ្ងាយពីគែមនៃបន្ទះប្លាកែតដែលផ្លាស់ទី និងបុកគ្នាយ៉ាងជ្រៅក្រោមផ្ទៃ ដោយមានសណ្ឋានរឹង និងបិទយ៉ាងជិតល្អពីកំសួលចេញពីស្នូលភពផែនដី ជាហេតុធ្វើឱ្យប្រទេសយើងកម្រនឹងជួបគ្រោះមហន្តរាយនានាណាស់។ 
ដូច្នេះសណ្ឋានដី ឬថ្មបែបនេះ វាប្រៀបីដូចជាកម្រាលយ៉ាងក្រាស់ឃ្មឹក ដែលការពារយើងមិនឱ្យកើតមានរំញ័រដី ឬក៏ទទួលរងឥទ្ធិពលពីរំញ័រនៅតំបន់ក្បែរខាងនោះឡើយ។ លើសពីនេះទៀត បើយោងតាមក្រុមអ្នកអង្កេតផ្នែកភូមិសាស្ត្រ ឬក៏ការកត់ត្រាផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់កម្ពុជាផ្ទាល់ បានឱ្យដឹងថា អស់រយៈពេល ១០០ ឆ្នាំកន្លងមកនេះប្រទេសយើងគឺមិនដែលទទួលរងគ្រោះរញ្ជួយដីនោះទេ ដោយសារកម្ពុជាស្ថិតនៅជ្រោយឥណ្ឌូចិន និងកណ្តាលតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ទោះជាយ៉ាងណាថ្មីៗនេះរំញ័រដីតិចតួចក៏បានកើតឡើងនៅក្នុងខេត្តរតនគិរីផងដែរ បន្ទាប់ពីមានបាតុភូតរញ្ជួយដីកម្រិត ៥,១ រ៉ិទ័រនៅប្រទេសវៀតណាម។ 
ទោះបីជាបែបនេះក្តី ការរញ្ជួយដីកម្រិត ៥.១ រ៉ិចទ័រគឺត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកម្រិតមធ្យម ឬខ្សោយប៉ុណ្ណោះ បើទោះបីជាកើតមាននៅតំបន់ប្រជុំជន ក៏ទំនងជាមិនអាចបង្កការខូចខាតអ្វីនោះដែរ។ សម្រាប់អន្តរជាតិគ្រោះរញ្ជួយដីចាប់ពីកម្រិត ៦.០ រ៉ិចទ័រឡើងទៅ ទើបមានលទ្ធភាពបង្កគ្រោះមហន្តរាយដូចជាបាក់រលំអគារ និងលំនៅឋាន ព្រមទាំងមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតមនុស្សជាដើម។ លោក Michael Borgwardt និង Andrew Pike ដែលជាអ្នកស្រាវជ្រាវបានបញ្ជាក់ផងដែរថា ប្រទេសកម្ពុជាគឺមិនអាចទទួលរងគ្រោះរញ្ជួយដី ឬបន្ទុះភ្នំភ្លើងនោះទេ ហើយបើតាមសណ្ឋានដីរបស់ប្រទេសយើង ទោះបីជាប្រទេសជិតខាងមួយចំនួនដូចជាថៃ វៀតណាម ឬឡាវមានគ្រោះរញ្ជួយដីធ្ងន់ធ្ងរក៏ដោយ ក៏វាគ្មានឥទ្ធិពលអ្វីមកដល់ប្រទេសយើងនោះដែរ។
សរុបសេចក្តីមក ប្រទេសកម្ពុជានឹងមិនអាចកើតមានគ្រោះរញ្ជួយដី ឬមួយក៏រលកយក្សស៊ូណាមិ និងបន្ទុះភ្នំភ្លើងបាននោះឡើយ ទាំងពេលនេះ និងទៅអនាគត ព្រោះយើងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ទ្រនរទ្វីបចាស់ ដែលមានអាយុកាលរាប់ពាន់លានឆ្នាំ ដោយវាក៏មានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សារួចអស់ទៅហើយ ហេតុនេះប្រសិនបើមានក៏មានតិចតួចដែរ ហើយវាក៏មិនអាចកើតឡើងក្នុងកម្រិតធ្ងន់ធ្ងរដូចប្រទេសជិតខាងដែរ៕










