ឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សថ្កោលទោ.ស ថៃ ករណីបញ្ជូនជ.នជាតិអ៊ុយគូទៅឱ្យចិន

ប្រទេសថៃ ៖ លោក Volker Turk មន្ត្រីឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស (Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights-OHCHR) បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា រដ្ឋាភិបាលថៃបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូ ចំនួន៤០នាក់ដែលមកសុំសិទ្ធិជ្រកកោននៅថៃ ទៅឱ្យប្រទេសចិន គឺល្មើ.សនឹងច្បាប់សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិយ៉ាងខ្លាំង ហើយធ្វើឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិបារម្ភពីសុវត្ថិភាពរបស់ជនជាតិអ៊ុយគូ ពេលពួកគេធ្វើដំណើរដល់ចិន ។

ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ OHCHR បញ្ជាក់ថា ការបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូពីថៃទៅចិន គឺជាការល្មើសច្បាប់ និងរំលោភសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ ។ ទង្វើរបស់រដ្ឋាភិបាលថៃ គឺល្មើសនឹងគោលការណ៍មិនបញ្ជូនត្រឡប់ (Non-Refoulement) ដែលសរសេរថា ហាមនិរទេសជនជាតិណាមួយត្រឡប់ទៅប្រទេសដើម ដែលប្រឈមនឹងការធ្វើទារុណកម្ម និងធ្វើបាបធ្ងន់ធ្ងរជាដាច់ខាត ។

កន្លងមក មន្ត្រី OHCHR បានអំពាវនាវជាច្រើនលើក សូមឱ្យរដ្ឋាភិបាលថៃគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងសិទ្ធិជនជាតិអ៊ុយគូ (Uyghur) ដែលស្នាក់នៅថៃ ។ វាគួរឱ្យសោកស្តាយណាស់ ដែលថៃបង្ខំឱ្យពួកគេត្រឡប់ទៅចិន ។ មន្ត្រី OHCHR បានស្នើមកកាន់រដ្ឋាភិបាលថៃឱ្យធានាថា ថៃនឹងពុំបញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយគូទៅចិនម្តងទៀត ដោយសារពួកគេបានភៀសខ្លួនពីចិន និងមកសុំសិទ្ធិជ្រកកោននៅថៃ ។ ពួកគេគួរតែទទួលបានការគ្រប់គ្រង និងថែទាំសុវត្ថិភាពយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ពីរដ្ឋាភិបាលថៃស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍បញ្ជាក់ទៀតថា ចិនគួរតែបង្ហាញពីកន្លែងរស់នៅរបស់ជនជាតិអ៊ុយគូដែលរដ្ឋាភិបាលថៃបញ្ជូនទៅឱ្យចិន ។ ចិនត្រូវធានាថា នឹងគោរពសិទ្ធិពួកគេតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ។

លោកស្រី ផេថងថាន ស៊ីណាវ៉ាត់ នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ បាននិយាយមកកាន់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថា ជនជាតិអ៊ុយគូ ចំនួន៤០នាក់ ដែលថៃបញ្ជូនទៅឱ្យចិន កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ គឺពួកគេមានសុវត្ថិភាព និងរស់នៅជាមួយគ្រួសារ ។ រដ្ឋាភិបាលចិនសន្យាជាមួយថៃ ថា ជនជាតិអ៊ុយគូ គ្រប់រូបនឹងគ្មានគ្រោះថ្នាក់ពេលគេធ្វើដំណើរទៅដល់ចិន ទើបថៃសម្រេចបញ្ជូនពួកគេទៅចិន ដោយសារពួកគេបានមករស់នៅថៃខុសច្បាប់អស់ជាង១០ឆ្នាំ ។

អ៊ុយគូ គឺជាក្រុមជនជាតិភាគតិចតួកគី ដែលភាគច្រើនរស់នៅអាស៊ីកណ្តាល ជាពិសេស រស់នៅតំបន់ Xinjiang ភាគពាយ័ព្យប្រទេសចិន ហើយជនជាតិអ៊ុយគូស្ទើរតែទាំងអស់គោរពសាសនាឥស្លាម ។ តាមកំណត់ត្រាចិន គឺមានជនជាតិអ៊ុយគូ ១២លាននាក់ រស់នៅចិន ពួកគេមានជម្លោះផ្នែកនយោបាយ និងវប្បធម៌ ដោយសាររដ្ឋាភិបាលចិនព្យាយាមគ្រប់គ្រងតំបន់ដែលពួកគេរស់នៅ ហើយរដ្ឋាភិបាលចិនកំណត់គោលនយោបាយប៉ះពាល់ដល់សាសនា និងវប្បធម៌ពួកគេ ។

កាលពីឆ្នាំ២០១៨ អង្គការសហប្រជាជាតិចេញរបាយការណ៍ថា ជនជាតិអ៊ុយគូ ១លាននាក់ ត្រូវបានឃុំឃាំងនៅតំបន់ Xinjiang របស់ចិន ហើយជនជាតិអ៊ុយគូ ២លាននាក់ទៀត ត្រូវបង្ខំឱ្យទទួលការអប់រំពីនយោបាយ និងវប្បធម៌ក្នុងជំរំ ។ រដ្ឋាភិបាលចិនកំណត់វិធានការបង្ក្រាបពួកគេយ៉ាងតឹងតែង ដែលធ្វើឱ្យអាមេរិក និងអង់គ្លេស ថ្កោលទោសចិន ។ ហេតុនេះ ក្រោយពីរងសម្ពាធខ្លាំងក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមក ទើបធ្វើឱ្យជនជាតិអ៊ុយគូរត់ភៀសខ្លួនពីចិន ដើម្បីទៅរស់នៅប្រទេសផ្សេងៗ រួមទាំងថៃ ៕